کاوش تپه خاتونلر روستای مهردشت ملارد به کشف بقایای معماری با ارزشی از یک بنای بزرگ از دوره سلجوقی و ایلخانی منجر شد
وی تصریح کرد: با توجه به موقعیت قرارگیری این تپه در مرکز روستا، این مکان تبدیل به محلی برای دپوی زباله و نخالههای ساختمانی شده که این وضعیت موجبات نارضایتی اهالی روستا را بوجود آورده است.
این باستان شناس گفت: بخشهای زیادی از این تپه توسط لودر بمنظور سا خت و سازها و احداث خیابان از بین رفته است.
سرپرست هیأت کاوش تصریح کرد: برنامه ساماندهی و کاوش اضطراری تپه خاتونلر با هدف مشخص کردن وضعیت تپه از نظر آثار و بقایای معماری، ارائه طرح حفاظتی و مرمتی یافتههای معماری براساس وضعیت موجود تپه و قرارگیری آن در بافت روستا و در نهایت ارائه ضوابط طرح ساماندهی تپه انجام شد.
وی با بیان اینکه در این مدت ۲ کارگاه مورد کاوش قرار گرفت افزود: در کارگاه شماره یک در دو طرف یک راهرو باریک اتاقهایی مربع و مستطیل شکل بدست آمد که بر اساس توپوگرافی زمین ایجاد و پی دیوارها و بخشی از آنها از چینه و بخشی دیگر با خشت ساخته شده اند.
آقای نعمتی با اشاره به اینکه ورودی اکثر اتاقهای بدلیل تخریب بیش از حد توسط لودر مشخص نبود گفت: در داخل بیشتر اتاقها تنورها و اجاقهایی برای گرمایش و پخت و پز وجود داشت.
وی افزود: در این بخش همچنین سازهای آجری مربوط به تأسیسات آبرسانی با تمپوشههای سفالی بدست آمد.
سرپرست هیأت کاوش گفت: در کارگاه شماره دو که در بلندترین نقطه از تپه قرار دارد، بقایای معماری با ارزشی از یک بنای بزرگ بدست آمد که ورودی آن از سمت غرب بوده و توسط یک راهرو و اتاقهای کوچک و بزرگ با هم در ارتباط است.
وی تصریح کرد: دیوار این اتاقها از چینه و خشت ساخته شده و دارای سقف با تاق هلالی است که آثار و بقایای این تاقها در برخی اتاقها پا برجاست و در بعضی اتاقها آوار تاقها بدست آمد.
آقای نعمتی با بیان اینکه دیوارهای اصلی بنا ضخیم بوده و به ۲ و نیم تا ۳ متر نیز میرسد گفت: شاید این بنا دو طبقه بوده و به دیوارهای اصلی و زیر تاقها الحاق شده و در مرحله سوم بعضی اتاقها کف اتاقها با نخاله و خشت پر شده است و با احداث دیوارکهایی اتاقها را کوچکتر کرده اند.
او افزود: در مرحله آخر طبقه اول بطور کامل با چینه و نخاله پر شده و علاوه بر دیوارهای قبلی دیوارها جدید ساخته و تغییراتی در پلان بنا داده شده است.
آقای نعمتی گفت: در پشت بنا در قسمت شرقی آثار دو چاه که محل انباشت زبالهها بود بدست آمد.
این باستان شناس افزود: از آثار با ارزش بدست آمده میتوان به تعداد زیادی درپوشهای سفالی با تزئینات پرکار استامپی، مهره شطرنج (اسب)، سکه، انواع پی سوز، سفال نوشته به خط اویغوری و قطعات زیاد خمره و ظروف سفالی که اغلب بدون لعاب و دارای تزئینات استامپی و کنده هستند اشاره کرد.
وی گفت: بعد از اتمام کاوش، ساماندهی تپه و مستندنگاری یافتهها و حفاظت اولیه از آثار معماری مکشوفه شروع شده و در پس از ارائه طرح مناسب بنای بدست آمده است مسقف خواهد شد.
آقای نعمتی با بیان اینکه کاوش تپه خاتونلر روستای مهردشت با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به انجام رسیده تصریح کرد: این اثر در تاریخ ۵ آذر ۷۹ با شماره ۲۸۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.