رانش، نشانه‌ای از خشم طبیعت

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز مازندران، ماه اردیبهشت است سوادکوه، بهشت گردشگران و مسافران،به لطف شیوع کرونا، جاده هایش روزهای بدون ترافیک را می گذراند.

اهالی، دیگر برای رفتن به خانه هایشان دوساعت در ترافیک سرگردان نیستند.

روز پنج شنبه یازدهمین روز اردیبهشت برای چرایی موضوع رانش های متعدد کوه و ریزش سنگ راهی شهرستان سوادکوه شدم، باران  گاه و بی گاه می بارد، جاده مه گرفته و لغزنده است، کوههای این مسیر که روزگاری قامتشان باشمشادهای همیشه سبز شاد بود، امروز از دست درازی های ناخواسته و خود خواسته سوداگران جنگل و زمین خواران برهنه شده است.

خشم طبیعت؛ تاوان دست درازی به جنگل های هیرکانی

چند کیلومتری نرفته بودم که متوجه شدم راهداران با پرچم قرمز خودروها را هدایت می کنند، بر اثر رانش راه 3روستای امافت، کنگلو و آریم بخش مرکزی سوادکوه که ۱۳۰خانوار دارد بسته شده بود، با توجه به فصل باغداری و کشاورزی، احیای مسیر برای مردم ضروری است و راهداران در حال بازگشایی مسیر و احداث جاده جایگزین هستند.

مدیرکل راهداری و حمل نقل جاده ای مازندران که در منطقه حضور داشت پس از بازدید و ارزیابی مسیر رانشی می گوید: برای برقراری ارتباط جاده ای اهالی منطقه به روستاها، محور دیگری موقتا بهسازی می شود.

نجفی می گوید: قرار است دو هفته آینده با حضور گروههای اجرایی و نقشه بردار راهداری در منطقه برای طراحی محور جایگزین، با اعتباری که با کمک فرمانداری و اداره کل مدیریت بحران تامین خواهد شد، راه جدید ایجاد شود.

او می گوید: در دو ماه گذشته چندین مورد رانش زمین در سوادکوه داشتیم، بخصوص فروردین امسال رانش و ریزش سنگ در روستای پیت سرا  سبب جابه جایی ساکنان منطقه شد.

ادامه انسداد راه ارتباطی ۲۰روستای سوادکوه به فاصله چند ساعت

دم دمای سحر بود که یکی از اهالی منطقه دراسله سوادکوه خبر از رانش شدید و بسیار سنگین این محور ییلاقی را داد.

مشهدی حسن می گوید‌: جاده مثل هندوانه رسیده ناگهان به چندین قسمت تقسیم شد هر جا قدم می گذاشتیم سست بود و فرو می ریخت، لوله های آبرسانی که زیر جاده قرار داشت شکست و تخریب شد، فکر نکنم دیگر این جاده ایمنی لازم برای تردد را داشته باشد.

رئیس اداره راهداری و حمل نقل جاده ای سوادکوه نیز پس از ارزیابی میدانی از محل رانش می گوید: بر اثر رانش به طول ۵۰متر به عمق ۲متر جاده کاملا تخریب و سبب بسته شدن راه ارتباطی بیش از ۲۰روستای محور دراسله سوادکوه در منطقه تنگه اوات شد. کوروش روشن می گوید: بر اثر این رانش، لوله انتقال آب آشامیدنی شهرستان سوادکوه نیز تخریب شد که عوامل آب و فاضلاب سوادکوه در حال ترمیم خط انتقال هستند.

راهداران در حال بازگشایی مسیر؛ چندی پیش در زمستان و حالا در بهار

۳گروه راهداری با یک دستگاه بیل زنجیری۳۰۰، دو دستگاه لودر و دو دستگاه کامیون کمپرسی و یک اکیپ ایمنی مشغول بازگشایی، ترمیم مسیر و ایجاد راه ارتباطی فرعی هستند.

در حال حاضر با توجه به کوچ عشایر و دام‌های آنان، جاده جایگزین گر رودبار، زنگیان و ارات بن  مهیا شده است.

اما دلایل رانش متعدد زمین در سوادکوه

کارشناسان زمین شناسی و منابع طبیعی و آبخیزداری و تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور معتقدند عوامل گوناگونی از جمله قطع بی رویه درختان جنگلی بخصوص شمشاد، برداشت های غیراصولی خاک از کوه و جاده سازی های غیراصولی، دست در دست هم داده اند تا ما شاهد رانش های متوالی در این منطقه باشیم.

معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران _ منطقه ساری هم می گوید: عوامل متعددی از جمله نوع زمین شناسی، آب و هوا یا اقلیم، میزان بارشها در پیک زمانی و زمین ساخت منطقه، در لغزش و رانش زمین بخصوص در مناطق کوهستانی تاثیرگذار است. مختارپور می گوید: در فاصله ۱۵ اسفند پارسال تا نیمه اردیبهشت امسال میزان بارشها در استان در مقایسه با سالهای گذشته افزایش چشم گیری داشته و بر رانش و لغزش زمین اثرگذار بوده است.

وی  با بیان اینکه نفوذ آب به داخل خاک در لایه های رسی بسیار اندک است می گوید: ساخت و سازهای غیراصولی و تغییر کاربری نامناسب سبب ورود روان آبها به توده رسی خاک منطقه شده و نهایت در بارندگی های متوالی شاهد لغزش یا رانش زمین هستیم. او گفته پوشش گیاهی، علفی، مرتعی و افزایش درختان گونه های جنگلی بخصوص شمشادها در منطقه شدت بارش های تند را می گیرد و مانع ایجاد روان آب و رانش زمین می شود.

رانش زمین چالش پیش روی راه‌های مازندران

رانش زمین فقط در سوادکوه خلاصه نشده، بلکه در دیگر نقاط استان نیز شاهد این حادثه هستیم.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای مازندران هم چندین بار از مناطق رانشی سوادکوه بازدید داشتند نیز می گوید: در دو ماه اخیر به دلیل شدت بارش باران زمستانی و بهاری، حجم رانش زمین نسبت به مدت مشابه سال‌های قبل چندین برابر افزایش یافته است. عباسعلی نجفی گفته: دلیل اصلی رانش‌های زیاد زمین در جاده‌های اصلی مازندران اجرایی نشدن طرح لق گیری کوه‌های اطراف محور‌ها بوده و در دو سال گذشته نیز صادر نشدن مجوز(در منابع طبیعی استان)کار لق گیری کوه‌ها و دیوار‌های خاکی حاشیه جاده‌های اصلی و روستایی متوقف شده است.

خسارت ۸۰۰میلیارد ریالی رانش زمین در جاده های کوهستانی مازندران

او می گوید: از ابتدای امسال تا کنون بیش از ۳۰۰نقطه از جاده‌های کوهستانی استان دچار رانش و سیل بردگی با بیش از ۸۰۰میلیارد ریال خسارت شده است.

وی افزود: طرح لق گیری سنگ‌های معلق کوه‌های حاشیه جاده‌های اصلی، در دستورکار این اداره کل قرار دارد.

نجفی همچنین گفته: نقاط رانشی و خسارتی مازندران در این مدت جاده‌های کندوان، هراز، سوادکوه، جاده‌های گلوگاه _ دامغان، ساری _کیاسر، بلده _ هراز و راه‌های روستایی شهرستان‌های ساری، بابل، نوشهر، نور، تنکابن، بهشهر و آمل بوده است.

شناسایی ۳۰۰نقطه رانشی در مازندران

استاندار مازندران نیز می گوید: بر اساس سازمان زمین شناسی کانون‌های پرخطر رانشی در منطقه هزار جریب نکا، سوادکوه، مناطق بندپی و مناطق چهاردانگه و حوزه البرز شناسایی شده است.

به گفته حسین زادگان: برای کاهش خسارت‌های ناشی از بحران‌های طبیعی، ۳۰۰نقطه رانشی در مازندران شناسایی شد.

او می گوید:بسیاری از خسارت‌های مناطق رانشی را با درختکاری، دیوارسازی و لایروبی رودخانه‌ها و قطع درختان در مسیر آب می‌توان کاهش داد.

حسین زادگان افزود: مناطق پر خطر جغرافیایی در شهرستان‌های نور، سوادکوه، بابل، بابلسر و کلاردشت در اولویت دریافت تخصیص اعتبار‌های سالیانه قرار گرفتند.

استاندار مازندران گفت: مقرر شد از محل یک درصد اعتبارات پژوهشی به بخش مطالعه بحران استان در حوزه زمین لرزه و رانش اختصاص بیابد.

او افزود: قرار شد از این پس برای جلوگیری از خسارت‌های احتمالی فرمانداران با همکاری دستگاه‌های اجرایی در بخش ساخت و ساز استعلام زمین شناسی و رانشی بودن منطقه را لحاظ کنند.

رانش زمانی در مازندران پایان می یابد که دست درازی به طبیعت پایان یابد، زمین خواری و کوه خواری جایش را به احیای جنگل دهد، ساخت و سازها در حریم طبیعت بر اساس ضوابط باشد نه رابطه ها ....

گزارش: آتنا رستمی آله خیلی