یادداشت روز
چرا بازار ارز فروریخت؟
دیروز نرخ برابری هر دلار آمریکا با ریال با شدیدترین افت ماههای اخیر روبرو شد و در یک روز، هر دلار آمریکا حدود ۱۵ درصد از ارزش خود را در برابر ریال از دست داد.
دلار از ابتدای این هفته با افت قیمت، آغاز به کار کرد و در سه روز متوالی، سدهای حمایتی را یک به یک شکست و از کانال ۳۲ هزار تومانی به کانال ۲۵ هزار تومان بازگشت.
اگرچه برای سخن گفتن از تداوم این روند و ثابت ماندن قیمت ارز در کانالهای پایین زود است، اما به عقیده برخی کارشاسان، سه روز افت متوالی دلار و ثبت شدیدترین افت قیمت در یک روز، نشان دهنده تغییر انتظارات در بازار ارز است.
اما پرسش اساسی این است که چرا قیمت دلار ریخت؟
درحالیکه برخی تحلیلگران، افت قیمت ارز در ایران را به برخی تحولات بیرونی از جمله انتخابات آمریکا ربط میدهند، اما به نظر میرسد اقدامات بازارساز و برخی سیاستهای بانک مرکزی در روند نزولی شدن نرخ دلار، موثر بوده است.
به نظر میرسد اقدامات بازارساز و برخی سیاستهای بانک مرکزی در روند نزولی شدن نرخ دلار، موثر بوده است.
نخستین دلیل افت قیمت ارز، شفاف شدن بازار متشکل ارزی است. تا آنجا که خیال فعالان بازار نسبت به حجم عرضه و تقاضا راحت شده و کمتر نگرانی در خصوص افت ناگهانی عرضه درمیان بازیگران عمده بازار ارز دیده میشود.
همین مسئله سبب شده تا تقاضاهای کاذب و همچنین تقاضای ناشی از انتظارات افزایش نرخ، کاهش یابد تا آنجا که بسیاری از ارزهای عرضه شده در بازار نیما، بدون تقاضا مانده است. بطور مثال روز دوشنبه درحالیکه ۷۵ میلیون دلار در بازار متشکل عرضه شد، اما کمتر از یک میلیون دلار آن فروخته شد.
همین رفتار صرافیها به بازیگران خرد بازار نیز این سیگنال را ارسال کرده که قیمت ارز در کانال ۳۰ هزار تومان توجیه اقتصادی ندارد و کسی حاضر به خرید ارز با این قیمتها نیست.
علاوه بر این تحولات، خبر خوش رئیس کل بانک مرکزی درباره آزادسازی برخی منابع ارزی کشور، ازجمله ۵/۵ میلیارد دلاری که در عراق مانده نیز این خوشبینی را در بازار ایجاد کرده که دست کم تا یکی دوماه آینده، سمت عرضه در بازار ارز تقویت خواهد شد.
درمجموع این اقدامات و سیاستهای بازارساز، تغییر انتظارات در بازار ارز را ایجاد کرده است؛ بنابراین معامله گرانی که در هفتههای گذشته، اقدام به خرید دلار کرده اند با دو هدف نگهداشت سود و یا جلوگیری از زیان بیشتر اقدام به فروش کرده اند و تشکیل صفهای فروش سبب افزایش عرضه و درنتیجه کاهش قیمتها در بازار شده است.
خبر خوش رئیس کل بانک مرکزی درباره آزادسازی برخی منابع ارزی کشور، ازجمله ۵/۵ میلیارد دلاری که در عراق مانده نیز این خوشبینی را در بازار ایجاد کرده است.
در همین حال برخی تحلیلگران تکنیکال معتقدند: بازار ارز سقف قیمتها در کانال صعودی را لمس کرده و حالا موعد ریزش است. به عقیده این تحلیگران، رفتار نرخ ارز در دورههای مختلف نشان میدهد بعد از هر افزایش محسوس و فتح قلههای جدید، نرخ ارز وارد روند کاهشی شده و قیمتها با ریزش مواجه میشوند.
اگرچه رفتار دلار در ماههای اخیر متاثر از مولفههای غیر اقتصادی، متفاوت از نمودارهای تحلیل تکنیکال بوده و برخی از تحلیگران تکنیکالیست معتقدند با نمودارها دیگر نمیتوان رشد دلار را توجیه کرد یا درباره آینده آن اظهار نظر کرد.
با این همه آنچه مشخص است این است که بازارساز در شرایط کنونی دست بالا دارد و سیاستهای بانک مرکزی در بستر برخی تحولات بیرونی، توانسته است قیمت ارز را وارد کانال کاهشی کند. اما آیا این روند ادامه خواهد یافت؟
بهنظر میرسد بازارساز تصمیم دارد بیشتر خود را با روند قیمتهای بازار هماهنگ کند و تحت تاثیر هیجانات بازار قرارنمی گیرد.
بانک مرکزی در روزهای اخیر نشان داده است که دست بالاتر را در معاملات ارزی دارد و نوسانگیران نمیتوانند رفتار او را تحت تاثیر قرار دهند. رفتار معقولانهای که نتیجه اش افت کاهش ارزش دلار شده است.
با این حال باید منتظر ماند و دید آیا تحولات بیرونی و جو روانی متاثر از برخی اخبار سبب کاهش قیمتها دربازار ارز شده یا رفتار بازار ساز و تغییر در مولفههای بنیادین اقتصادی، حال و روز این روزهای ارز را رقم زده است.