«ترامپ» یا «بایدن»؛ دو تیغه یک قیچی علیه فلسطین

به گزارش سرویس پژوهش خبرگزاری صدا وسیما: دیدگاه دونالد ترامپ، رئیس جمهور و جو بایدن، معاون رئیس جمهور سابق و رقیب انتخاباتی ترامپ درباره موضوع فلسطین و رژیم صهیونیستی تفاوت چندانی ندارد.

 

در این خصوص ترامپ، اصول مسلم دیپلماسی بین‌المللی را یکی پس از دیگری زیر پا گذاشته و به نفع رژیم صهیونیستی گام برداشته است.

 

بایدن هم اگرچه متعهد شده است سیاست‌های مخرب دونالد ترامپ را لغو کند، اما باتوجه به پیشینه رویکرد نامزد‌های دمکرات به موضوع فلسطین و اسرائیل، سیاست دوره دوم ترامپ یا دولت بایدن در نهایت یک نتیجه به همراه خواهد داشت: «تحکیم موقعیت رژیم صهیونیستی و تضعیف فلسطینی‌ها».

دولت ترامپ، حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بیت‌المقدس را به رسمیت شناخت و کلمه «اشغالگری» اسرائیل را از واژه‌نامه دولت ایالات متحده پاک کرد. او همچنین با اعلام اینکه شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی غیرقانونی نیست، قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت سازمان ملل را نادیده گرفت. تعطیلی دفتر سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) در واشنگتن و نیز قطع کمک به فلسطینیان از جمله کمک به «آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی» از دیگر سیاست‌های دولت ترامپ بود که روابط ایالات متحده و فلسطینیان را به پایین‌ترین سطح رساند.

ترامپ که در طرح موسوم به معامله قرن، موجودیت فلسطینی متشکل از واحد‌های جداگانه اراضی تحت محاصره رژیم صهیونیستی را پیشنهاد داده است، در دوره دوم احتمالاً میخ نهایی را بر تابوت راه‌حل ایجاد دو کشور خواهد کوبید.

 

در این صورت، به احتمال زیاد شهرک‌سازی رژیم اشغالگر قدس و تخریب خانه‌های فلسطینی‌ها به ویژه در بیت‌المقدس تشدید خواهد شد؛ همچنین فشار برای عادی‌سازی روابط کشور‌های عربی و اسرائیل جایگزین پیشرفت در مذاکرات این رژیم با فلسطینی‌ها خواهد شد که این امر فلسطینیان را بیشتر به حاشیه می‌برد.

 

این روند احتمالاً باعث افزایش حمایت از تحریم علیه اسرائیل به ویژه در اروپا و آمریکای شمالی می‌شود، و حمایت از فلسطین در این مناطق با درخواست‌های گسترده‌تر برای عدالت اجتماعی و نژادی همراه خواهد شد. از سوی دیگر سیاست دولت ترامپ منجر به ایجاد بحث و جدل میان واشنگتن، بروکسل و سایر پایتخت‌های خارجی خواهد شد.

 

این سیاست همچنین موجبات تقویت جنبش مترقی حزب دموکرات را فراهم خواهد کرد؛ جایی که ایده مشروط شدن کمک به اسرائیل مطرح شده است.

این گونه تبلیغ شده است که بایدن رویکرد کاملاً متفاوتی نسبت به رژیم صهیونیستی و فلسطین خواهد داشت و پیروزی وی امید به تداوم راه‌حل دو کشور را احیا می‌کند. با این حال، بعید است دولت بایدن رویکرد گذشته را به چالش بکشد یا اساساً وضع موجود را تغییر دهد. بایدن مانند اسلاف خود متعهد به حمایت بی دریغ واشنگتن از اسرائیل است.

 

نظرسنجی‌ها از حمایت گسترده حزب دموکرات برای مواردی مانند مشروط کردن کمک‌های ایالات متحده به اسرائیل و حتی تحریم این رژیم را نشان می‌دهد، اما بایدن هر دو مورد را به شدت رد کرده است.

 

هرچند بایدن متعهد شده است با بازگشایی سرکنسولگری ایالات متحده در بیت‌المقدس و دفتر سازمان آزادیبخش فلسطین در واشنگتن، کمک ایالات متحده به آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی را از سر بگیرد، چنین تلاش‌هایی احتمالاً توسط قوانین موجود و کنگره که به طور سنتی طرفدار رژیم اسرائیل است، محدود خواهد شد. از طرف دیگر، بایدن گفته است که وی به رسمیت شناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر قدس توسط ترامپ را پس نخواهد گرفت و سفارت ایالات متحده را به تل‌آویو منتقل نخواهد کرد.

 

همچنین مشخص نیست که آیا او از به رسمیت شناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندی‌های جولان عقب‌نشینی خواهد کرد یا خیر. بعید به نظر می‌رسد که بایدن شهرک‌سازی اسرائیل و تخریب خانه فلسطینی‌ها را که از ۵۰ سال قبل تاکنون در جریان است، به چالش بکشد. همچنین بعید است بایدن سرمایه سیاسی زیادی را در موضوع فلسطین-اسرائیل خرج یا فشار معناداری به رژیم اشغالگر قدس وارد کند.

 

در نتیجه با پیروزی بایدن هم، احتمال نابودی راه حل دو کشور وجود خواهد داشت؛ البته با سرعت کمتری نسبت به دولت ترامپ.

کوتاه سخن اینکه: دو نامزد ریاست جمهوری ایالات متحده در حمایت از رژیم صهیونیستی کم نگذاشته‌اند و پیروزی هر یک از آن‌ها منافع رژیم اشغالگر قدس را تامین خواهد کرد. از دید رژیم صهیونیستی، اگر ترامپ رئیس جمهور شود، بسیاری از مسائل به نفع اسرائیل حل و فصل خواهد شد، و اگر بایدن رئیس جمهور شود اسرائیل دوباره به عنوان مسئله‌ای فرا‌حزبی در واشنگتن مطرح خواهد بود.

 

گلتاب دارابی؛ پژوهشگر اداره پژوهش خبری