تقویم تاریخ؛ از عزل امیرکبیر تا حمله به سفارت ایران

 

عزل امیرکبیر
۱۶۹ سال پیش در چنین روزی بیست و هشتم آبان سال ۱۲۳۰ هجری شمسی «امیرکبیر» صدراعظم مشهور «ناصرالدین شاه» قاجار در پی بدگویی دشمنان داخلی و خارجی از مقام صدرات عزل شد.

با مرگ محمدشاه قاجار، میرزا محمدتقى خان فراهانى معروف به امیرکبیر، تلاش زیادى براى به سلطنت رساندن ناصرالدین شاه به عمل آورد و در نهایت با تدبیر او، کار سلطنت، سامان یافت. از آن پس و همزمان با آغاز پادشاهى ناصرالدین شاه، امیرکبیر نیز به صدارت عظمى دست یافت. امیرکبیر مردى کاردان، باهوش، وطن دوست و باکفایت بود. در زمان صدارت خود خدمات شایسته و درخور تحسینى به ایران و ایرانیان نمود. وى منافع ملت را بر همه چیز مقدم مى داشت و هیچ گاه در مقابل اجانب سر فرود نمى آورد. از مهم‌ترین اقدامات فرهنگى وى مى توان به تأسیس دارالفنون تهران اشاره کرد. استقلال نظر و خدمات عمومى و به طور کلى، سیاست داخلى و خارجى مستقل امیرکبیر، در محیط دربار و اجتماع رجال و شاهزادگان و وابستگان و حقوق بگیران بیگانه، قابل قبول و مورد پسند نبود. ِاین افراد بانفوذ و قدرتمند که از اقدامات امیرکبیر رنجیده بودند، براى متوقف کردن امیرکبیر دست به هر کارى زدند ولى، چون او را مستقیم و مستقل یافتند، اتهامات زیادى را به صورت شایعه به او وارد ساختند. شاه جوان و کم تجربه در ابتدا به این بدگویى‌ها توجهى نمى کرد. اما توطئه، گسترده بود و اصرار در ترساندن شاه، ادامه یافت. کم کم ناصرالدین شاه که هنوز بیست سال هم نداشت به امیر سوءظن پیدا نمود و او را در ۲۸ آبان ۱۲۳۰، ۲۰ محرم ۱۲۶۸ ق، مطابق با ۱۹ نوامبر ۱۸۵۱ م از صدارت عزل نمود اما در این میان بدگویى دیگران تا آنجا ادامه یافت که شاه وحشت زده، با عزل امیر از تمامى مقام ها، او را به کاشان تبعید نمود. پس از مدتى فرمان قتل امیرکبیر نیز صادر شد و سرانجام امیر را در بیستم دى ماه ۱۲۳۰ ش (۱۸ ربیع الاول ۱۲۶۸ ق، ۱۰ ژانویه ۱۸۵۲ م) در حمام فین کاشان به قتل رساندند و جسد ایشان را به کربلا برده و در آنجا دفن کردند.