به گزارش
خبرگزاری صدا و سیما مرکز آبادان؛ عملیات کربلای ۴ یکی از عملیاتهای بی نظیر آبی خاکی جهان بود.
در آکادمیهای نظامی جهان از عملیاتهای ابی خاکی همیشه به عنوان یکی از دشورارترین و سختترین عملیاتهای نظامی جهان یاد میشود و همه متخصصین علوم نظامی جهان متفق القول هستند که این نوع عملیاتها از پیچیدگی خاصی برخوردار است که آنرا از سایر عملیاتهای نظامی مجزا میکند.
یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نظامی که در تاریخ جنگهای کلاسیک جهان از آن با شگفتی یاد میشود عملیات کربلای چهار است. این عملیات در منطقهای به وسعت شلمچه تا انتهای جزیره مینو انجام شد؛ و مشکلترین قسمت آن بخشی بود که نیروهای ارتش اسلام میبایست با عبور از رودخانه بسیار خروشان اروند به خط دفاعی دشمن بعثی حمله ور شوند. علت انتخاب این منطقه عوارض موجود در زمین غرب اروند در منطقه ابوالخصیب بود، زیرا وجود نهرها، نخلستانها و کانالهای کشاورزی و نیز نبود استحکامات در منطقه پتروشیمی عراق تا بصره این منطقه را قابل تصرف و پدافند مینمود. همچنین به دلیل آن که دو جناح منطقه عملیاتی از شمال به آبگرفتگی شلمچه و کانال ماهی و از جنوب به خور زبیر و زمینهای باتلاقی اطراف آن محدود شده بود قدرت تحرک دشمن ضعیف برآورد میشد.
رزمندگان ارتش اسلام میبایست از بخش زیادی از سواحل اروند رود عبور کرده و پس از پشت سر گذاشتن موانع طبیعی خطوط تدافعی عراق را که از عوارض زمین نیز بسیار بهره برده بود منهدم کرده و سپس پیشروی کنند.
مقایسه این عملیات دشوار با یکی از عملیاتهای بزرگ نظامی جهان یعنی نبرد "یوم کیپور" بین مصر و اسراییل اهمیت عملیات کربلای چهار را بیشتر مشخص میکند.
درنبرد یوم کیپور، ارتش مصر در ۱۹۷۳ برای تصرف صحرای سینا که در اشغال نظامی اسراییل بود عملیات نظامی وسیعی را تدارک دید. در این عملیات نیروهای ارتش مصر به فرماندهی ژنرال سعید الدین شاذلی با عبور از کانال سوئز خطوط دفاعی مستحکم اسراییل معروف به خط" بارلو "را در هم کوبیدند و موفق شدند در صحرای سینا پیشروی کنند.
همه کارشناسان نظامی جهان از عملیات صحرای سینا به عنوان اعجاز نظامی جهان یاد میکنند در حالی مقایسه عبور رزمندگان ایران از رودخانه اروند در کربلای چهار با مقایسه عبور ارتش مصر از کانال سوئز اهمیت کار رزمندگان ارتش اسلام را بیشتر مشخص میکند.
نخست اینکه سرعت جزر ومد رودخانه اروند بسیار شدیدتر و بیشتر از کانال سوئز است که این امر انجام هر گونه عملیات نظامی را تقریبا ناممکن میکند، ولی این مانع طبیعی مقهور اراده رزمندگان ایران شد. دوم اینکه سرعت آب در رودخانه اروند بسیار شدید است و گاهی تا بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت میرسد که این رودخانه خروشان قابل مقایسه با آبهای آرام کانال سوئز نیست. سوم اینکه سواحل اروند رود مملو از گل و لای است که تردد نیروهای پیاده را بسیار مشکل و گاه ناممکن میکند.
حال همه این مشکلات و موانع طبیعی بعلاوه موانع بسیار پیچیده، تو در تو و لایه لایه خطوط دفاعی عراق شرایطی را ایجاد کرده بود که عبور از این موانع را تبدیل به یک معجزه میکرد.
عملیات کربلای چهار در روز سوم دی ماه ۱۳۶۵ در ساعت ۲۲ و ۳۰ دقیقه با رمز محمد رسول الله آغاز شد و از همان لحظه آغازین عملیات مشخص شد که عملیات لو رفته و نیروهای بعثی کاملا آماده و هوشیار هستند و همین امر کار رزمندگان را بسیار مشکل کرد.
جالب اینکه با وجود هوشیاری دشمن و لو رفتن عملیات نیروهای رزمنده ایران با وجود حجم آتش بسیار زیاد نیروهای بعثی، باز موفق به عبور از اروند و شکستن خطوط دفاعی دشمن شدند که این در نوع خود در جهان بی نظیر است.
عملیات کربلای چهار عملیات آ بی خاکی بسیار پیچیده و دشواری بود و لو رفتن این عملیات این دشواری را صد چندان کرد، اما با این حال رزمندگان موفق شدند شگفتی نظامی دیگری را پس از عملیات والفجر ۸ (عملیات فاو) خلق کنند و با عبور از اروند خروشان و سرکش خطوط نیروهای بعثی که بسیار مستحکم بود بشکنند و آنها را به عقب برانند.
فرماندهان نظامی به خاطر لو رفتن عملیات و برای جلوگیری از تلفات بیشتر نیروهای خودی پس از ۴۸ ساعت دستور عقب نشینی صادر کردند.
عملیات کربلای چهار گرچه در ظاهر ناموفق بود و به اهداف خود دست نیافت، اما نتایج با ارزشی را نیز در پی داشت. نخست اینکه نشان داد که نیروهای پرتوان ایران قابلتهای ممتازی در انجام عملیاتهای آبی خاکی دارند که در جهان بی نظیر است. دوم اینکه این عملیات شرایط بسیار مناسبی را برای اجرای عملیات پیروزمند کربلای ۵ در منطقه شلمچه ایجاد کرد که این امر در نوع خود بسیار مهم و با اهمیت بود.
بنا به استناد دانشنامه جنگ ایران و عراق، نیروهای ایران در این عملیات تلفات سنگینی از جمله هشت هزار کشته به ارتش حزب بعث وارد و بیش از هفتاد دستگاه تانک و نفربر را از دشمن نابود کردند.
گر چه این عملیات به اهداف نهایی خود دست نیافت، اما درس بزرگی برای همه جهانیان بود و آن اینکه نیروهای ایرانی توان انجام عملیات در سختترین شرایط جغرافیایی را دارند که این امر افتخاری بزرگ برای نیروهای ایران در اکادمیهای نظامی جهان محسوب میشود.
نویسنده: شاپور زبردست