درچنین روزی بر دنیا چه گذشت؟
تقویم تاریخ؛ از تولد ملاصدرا تا استقلال لیبی
امروز پنجشنبه، چهارم دی سال ۱۳۹۹ هجری شمسی، برابر با نهم جمادی الاول سال ۱۴۴۲ هجری قمری و مطابق با بیست و چهارم دسامبر سال ۲۰۲۰ میلادی است.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، مهمترین رویدادهای تاریخی جهان در چنین روزی ( چهارم دی ) به شرح زیر است:
شهادت شهید اول، فقیه و محدث بزرگ
۶۵۶ سال پیش در چنین روزی، نهم جمادی الاول سال ۷۸۶ هجری قمری «محمد بن جمال الدین مکی عاملی» مشهور به «شهید اول»، فقیه و محدث بزرگ به شهادت رسید.
وی درسال ۷۳۴ هجری قمری در یکی از روستاهای جبل عامل لبنان به دنیا آمد و در خانوادهای اهل علم و فضیلت پرورش یافت و تحصیل علوم دینی را آغاز کرد. شهید اول از محضر درس اساتید برجسته آن زمان همچون علامه حلی، بهرههای بسیار برد و دانش دینی خود را تکمیل کرد. او علاوه بر علوم و معارف دینی، در شعر و ادب نیز از معلومات درخور توجهی برخوردار بود و گاه به زبان شعر، به انتقادهای مخالفان خود پاسخ میداد. او درمدت ۵۲ سال عمر پربرکت خود، باوجود مهاجرتها و سفرهای متعدد، کتب بسیاری تالیف کرد که از میان آنها میتوان به «الباقیات الصالحات» و «لُمعه دمشقیّه» اشاره کرد که هنوز به عنوان کتاب درسی در حوزههای علمیه تدریس میشود. شهید اول در چنین روزی به دست مخالفان متعصب خود، به شهادت رسید.
درگذشت واسکو دوگاما، دریانورد پرتغالی
۴۹۶ سال پیش، در روز بیست و چهارم دسامبر سال ۱۵۲۴ میلادی «واسکو دو گاما» (Vasco da Gama) دریانورد و کاشف معروف پرتغالی درگذشت.
وی در سال ۱۴۶۰ میلادی متولد شد. مهمترین اقدام وی، کشف راه آبی اروپا به آسیا و هند در سال ۱۴۹۸ میلادی بود. کشف وی از آن جهت حائز اهمیت بود که درسال ۱۴۵۳ امپراتوری عثمانی، راه زمینی اروپا به آسیا را بسته بود. واسکودو گاما با دور زدن قاره آفریقا، به هند رسید و با کشتار فراوان اهالی آن، زمینه استعمار هند توسط پرتغال را فراهم کرد.
تولد ملاصدرا، فیلسوف و عارف بزرگ
۴۶۲ سال پیش، در روز نهم جمادی الاول سال ۹۸۰ هجری قمری «صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی» معروف به «ملا صدرا» و «صدرالمتألّهین»، فیلسوف و عارف بزرگ، در شهر شیراز در جنوب ایران متولد شد.
وی ابتدا به قزوین پایتخت آن روز سلسله صفوی رفت و در محضر استادان بزرگی، چون شیخ بهایی، فقه و اصول و حدیث و ریاضی، و نزد میر داماد، منطق و فلسفه و عرفان و از میر فندرسکی، نجوم را آموخت. پس از انتقال پایتخت به اصفهان، ملا صدرا نیز به این شهر رفت و تدریس را آغاز کرد که به دلیل اختلاف برخی دیدگاه هایش با تعدادی از علما، مجبور به ترک آن و گوشه نشینی در روستایی در نزدیکی شهر قم شد. او در این مکان، مدتی را به عبادت و راز و نیاز با خداوند پرداخت تا آنکه سرانجام بار دیگر تدریس و تألیف کتاب را آغاز کرد. مهمترین کتاب صدرالمتألهین، «اسفار اربعه» در همین زمان نوشته شد که در آن با صراحت و دلایل متقن، رابطه فلسفه و عقل با دین و وحی را بیان کرده است. وی پایه گذار «حکمت متعالیه» است که فلسفهای با رویکرد عرفانی میباشد. ملا صدرا ده سال آخر عمر را به دعوت حاکم شیراز، در این شهر گذراند و در مدرسهای که برایش ساخته بودند به تدریس انواع علوم پرداخت. وی در عین حال از تألیف کتابهای ارزنده نیز غافل نبود. از میان بیش از ۴۰ کتاب صدر المتألهین میتوان به «المبدأ و معاد»، «زاد المسافر» و «متشابهات القرآن» اشاره کرد. این فیلسوف بزرگ سرانجام در سال ۱۰۵۰ هجری قمری، هنگامی که برای هفتمین بار، پیاده در سفر حج بود، درگذشت.
حمله فرانسه به سرزمین گینه در آفریقا
۱۷۱ سال پیش در چنین روزی، بیست و چهارم دسامبر سال ۱۸۴۹ میلادی سپاهیان فرانسه به سرزمین گینه در غرب آفریقا، حمله کردند. این حمله، مقدمه تسخیر سرزمین زرخیز گینه توسط فرانسه بود. قبل از حمله قوای فرانسه شرکتی تجاری به نام کمپانی ساحل طلا در گینه ایجاد شده بود که زمینه را برای ورود قوای فرانسه به این سرزمین فراهم آورد. پس از ورود نیروهای فرانسوی به گینه، دولت فرانسه پایگاههایی دراین منطقه ایجاد کرد و با انعقاد پیمانهای متعدد با دیگر دولتهای اروپایی، موقعیت خویش را در گینه مستحکم ساخت. بدین ترتیب گینه درسال ۱۹۱۳ میلادی به طور رسمی به تصرف فرانسه در آمد. سرانجام مردم گینه در یک همه پرسی در سال ۱۹۵۸ میلادی، خواستار رهایی از سلطه فرانسه شدند و گینه در همین سال، استقلال یافت.
استقلال لیبی
۶۹ سال پیش در چنین روزی، بیست و چهارم دسامبر سال ۱۹۵۱ میلادی با تصویب قطعنامه سازمان ملل متحد، لیبی استقلال خود را بازیافت و محمد ادریس المهدی به عنوان پادشاه لیبی برگزیده شد.
این کشور در گذشته به طرابلس مشهور بود و مدتها تحت اشغال قوای بیگانه قرار داشت. لیبی در قرن شانزدهم میلادی توسط ارتش عثمانی اشغال شد. این کشور در آستانه جنگ جهانی اول با وجود مقاومت مردم، به تصرف ایتالیا درآمد و در اواسط جنگ جهانی دوم انگلستان و فرانسه، این کشور را اشغال کردند. سرانجام در سال ۱۹۵۱ میلادی، لیبی استقلال خود را بازیافت و در سال ۱۹۶۹ میلادی، گروهی از افسران جوان لیبی به رهبری سرهنگ معمر قذافی، طی یک کودتا، حکومت سلطنتی ادریس را سرنگون کردند. اما در فوریه سال ۲۰۱۱ مردم که از سالها دیکتاتوری قذافی به تنگ آمده بودند، تحت تأثیر انقلابهای عربی، بر ضد وی بهپا خاستند و پس از درگیرهای نظامی گسترده، سرانجام در اوت همان سال با تصرف طرابلس پایتخت لیبی، به حکومت معمر قذافی پایان دادند. لیبی در شمال قاره آفریقا و جنوب دریای مدیترانه، حدود یک میلیون و هفتصد و شصت هزار کیلومتر مربع مساحت دارد و در همسایگی مصر، الجزایر، تونس، سودان، چاد و نیجر، واقع است.