لزوم بازسازی مدارس ناایمن

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،مرکز فارس،امسال سال تحصیلی برخلاف سال‌های قبل، در فضای مجازی آغاز شد و همچنان خانه ها، کلاس‌های انفرادی و اختصاصی دانش آموزان حاضر در کلاس‌های آنلاین درس هستند و درس خواندن مجازی، تا رخت بستن ویروس کرونا از دنیای حقیقی ادامه دارد.
واژه مدرسه برای افراد تحصیل‌کرده همیشه دوران خوش مدرسه، نشستن پشت نیمکت‌های چوبی، گچ‌های رنگی و تخته‌های سبز را تداعی می‌کند.
خاطراتی که بعضی از دانش آموزان امروز، چه در مدارس دولتی و چه خصوصی و غیرانتفاعی، نه تنها آن‌ها را به یاد ندارند بلکه ترس و دلهره لرزیدن زمین زیر پایشان و ترک برداشتن سقف‌های بالای سرشان، آن را به یک کابوس تبدیل کرده است.
کابوسی که نه تنها با یک زلزله شدید بلکه شاید با افزایش جنب و جوش دانش آموزان آن مدارس، ممکن است آرزو‌های بلند و رویا‌های پدر و مادر‌ها را به بیمارستان‌ها یا شاید هم ... آن دنیا ببرد.

ایمنی برای کاهش اثرات بلایای طبیعی بسیار مهم و قابل تامل است که از مهمترین این حوادث می توان به زلزله اشاره کرد که در اثر فرآیندهای بنیادین و قدرتمند زمین شناختی که خارج از حیطه کنترل ما هستند، به وقوع می‌ پیوندند

وقوع زلزله‌ بم سبب شد تا پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با توجه به ضرورت ارتقای فرهنگ عمومی در برابر این بلای طبیعی، پیشنهاد کند تا پنجم دی سالروز این رخداد به عنوان روز ملی ایمنی در برابر زلزله نامگذاری شود .زلزله ای که ممکن علاوه بر خسارت های جانی خسارتهای مالی شدید به منازل مسکونی قدیمی شهری و روستایی و مدارسی که طول عمر آنها گاها به ۴۰ تا ۵۰ سال می‌رسدمی رسد وارد کند .

در سال‌های گذشته تلاش‌های فراوانی از سوی سازمان تجهیز و نوسازی مدارس برای بازسازی و نوسازی مدارس ناایمن صورت گرفته، اما هنوز هم سایه سیاه سقف‌های لرزان، بر سر دانش آموزان سنگینی می‌کند.

 

مدارس غیر ایمنی که قدمت و عمر برخی از آن‌ها به بیش از ۴۰ تا ۵۰ سال می‌رسد و احتمال دارد با آوار شدن بر سر دانش آموزان که زیر این سقف‌های لرزان با ترس و دلهره مشغول تحصیل هستند حادثه دلخراشی رقم بخورد.
همان مدارسی که چند سال پیش، مرتضی رئیسی، معاون وقت وزیر آموزش و پرورش از آن‌ها به عنوان بمب ساعتی یاد کرده بود.

درس زیر سایه ترس
به گفته مدیر کل نوسازی و تجهیز مدارس فارس، در استان ۴۰ هزار کلاس درس وجود دارد که دو سوم آن‌ها پس از انقلاب اسلامی ساخته شده است و بیشتر آن‌ها از برخی استانداد‌های لازم محروم هستند.
به گفته موصلی در حال حاضر ۹ هزار و ۵۰۰ کلاس د‌رس د‌ر استان د‌ر برابر زلزله آسیب پذیر و نیازمند مقاوم سازی است وعلاوه بر این، خطرات د‌یگری همچون برق گرفتگی به د‌لیل پوسید‌گی شبکه سیم‌کشی و سقوط د‌ر و پنجره، جان د‌انش آموزان را تهد‌ید می‌کند.
معاون اجرایی نوسازی و تجهیز مدارس فارس با بیان این که مدارس بالای ۳۰ سال ساخت را مدارس غیر مقاوم می‌گویند، ادامه می‌دهد: از سال ۱۳۶۸ جامعه مهندسی شرایط و ضوابطی را برای ساخت و نوسازی مدارس تعیین کرده تا بازسازی، ایمن سازی و تجهیز مدارس بر اساس آن صورت گیرد.

 

مدارسی که دانش آموزان با دلهره در کلاس درس حاضر می‌شوند و به جای توجه به صحبت‌های معلم، بیشتر حواسشان به ریزش قطرات باران از سقف کلاس یا صدای مهیب وزش باد و برخورد آن با پنجره‌های فرسوده کلاس است.

مدارس غیرانتفاعی هم حال روز خوشی ندارند
از مدارس دولتی که بگذریم؛ حال و روز مدارس غیر انتفاعی نیز بهتر از مدارس دولتی نیست.
مدیر روابط عمومی اداره کل آموزش و پرورش فارس می‌گوید: از ۹۰۰۰ هزار دانش آموز فارسی، کمتر۱۵۰ هزار نفر در مدارس غیر دولتی فارس درس می‌خوانند.
شعبانی می‌افزاید: درکلان شهر شیراز هم هزار و ۵۳۴ مدرسه وجود دارد که ۹۱۱ مدرسه دولتی و مابقی غیر انتفاعی هستند که کمتر ۵۰ هزار دانش آموزشیرازی در این مدارس درس می‌خوانند.مدارسی که مراحل سختی را برای اخذ مجوز فعالیت پیش رو ندارند.
مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز می‌گوید: بیشتر مدارس غیر دولتی در شیراز غیر اصولی هستند و تنها با اخذ مجوز از آموزش و پرورش از یک منزل مسکونی تبدیل به یک مدرسه شده اند.
محمد هادی قانع تصریح می‌کند: برخی از مدارس غیر انتفاعی شیراز منازل مسکونی دو طبقه هستند که ظرفیت حداکثر ۲۰ نفر را دارند، اما با تغییر کاربری، به مدارسی تبدیل می‌شوند که باید وزن تعداد زیادی از دانش آموزان به همراه تجهیزات و امکانات مدارس غیر انتفاعی را تحمل کنند.
به عقیده وی، قدمت بالا، اصول ناصحیح ساخت و ساز، نامناسب بودن بنا و نداشتن استاندارد‌های ایمنی لازم از مهمترین مشکلات مدارس غیر دولتی و غیرانتفاعی شیراز است.
قانع با بیان اینکه برای راه اندازی مدارس غیرانتفاعی از سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز استعلامی گرفته نمی‌شود، می‌گوید: بسیاری از مدارس غیر دولتی پله‌های اضطراری، بالابر مناسب و سیستم‌های اطفا حریق ندارند و این از دیگر مشکلات این گونه مدارس در شیراز است.
کارشناس کنترل و نظارت بر ساختمان‌های شهرداری شیراز هم می‌گوید: بر اساس مفاد یک و دو حریم و لوایح، هرگونه ساخت و ساز در شهر‌ها باید با نظارت شهرداری انجام شود، اما چند سالی است که نظارت بر مدارس بر اساس مصوبه دولت برعهده سازمان نوسازی و تجهیز مدارس گذاشته شده است.
محمد رضا نجیمی می‌افزاید: تنها در مواردی که بنایی با تغییر کاربری تبدیل به مدرسه شود و شکایت‌های موردی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی درباره مسائل فنی آن ارایه شود، شهرداری می‌تواند موضوع را بررسی کند.
مدیر سابق روابط عمومی سازمان نوسازی مدارس فارس می‌گوید: مجوز فعالیت مدارس غیر انتفاعی توسط آموزش و پرورش صادر می‌شود و اگر مدرسه‌ای از نظر استحکام بنا استاندارد‌های لازم را نداشته باشد، طبق قانون نباید برای ثبت نام دانش آموزان اقدام کند؛ اما به گفته وی هستند مدارسی که با مجوز آموزش و پرورش با وجود نداشتن استحکام کافی در بنا برای سال تحصیلی جدید، دانش آموزان را ثبت نام می‌کنند.
وی تصریح می‌کند مدارسی که شرایط ایمنی لازم را نداشته باشند با دادن تعهد یک ساله به آموزش و پرورش، روند ثبت نام دانش آموزان را پی می‌گیرند.

یک سوال اساسی
اگر در مدت یک سال حادثه‌ای رخ دهد که منجر به مصدوم یا زخمی شدن تعدادی از دانش آموزان شود، این بی توجهی و سهل انگاری متوجه کیست؟
مدیر سابق روابط عمومی سازمان نوسازی مدارس فارس می‌گوید: پس از یک سال، کارشناسان ابنیه و محاسب از شهرداری و نوسازی مدارس کار نظارت بر استحکام بنا را بر عهده می‌گیرند.
اما گفته یکی از شاهدان، نظارت بر استحکام مدرسه غیرانتفاعی را زیر سوال می‌برد. خدمتکار یکی از مدارس غیرانتفاعی شیراز می‌گوید: هر ساله هنگام بازرسی، به دستور مدیر مدرسه، فضا را به گونه‌ای طراحی می‌کنیم که گویا در حال مقاوم سازی هستیم تا مجوز نام نویسی دانش آموزان اخذ شود و با رفتن بازرسان، بساط مقاوم سازی و اعتماد والدینی که مهم‌ترین سرمایه زندگی شان را به محیطی امن برای پرورش می‌سپارند، برچیده می‌شود.

خطرات جانی تنها یک روی سکه است
خطرات روانی ناشی از فرسودگی فضای آموزشی، گاهی بیش از خطرات جانی آن قابل تامل است.
ملیحه مولودی روانشناس و مشاور خانواده می‌گوید: بنا و ظاهر فضای آموزشی تأثیر مستقیمی در شخصیت دانش آموزان دارد و می‌تواند به عنوان مشوق تحصیلی در روحیه آنان مؤثر باشد.
به گفته وی دانش‌آموزان توقع دارند با ورود به مدرسه جلوه‌های تازگی و پویایی را ببینند و مدارس فرسوده و کهنه نوعی بی‌اعتمادی در دانش آموز ایجاد می‌کند.
این کارشناس تصریح می‌کند تصاویر فرسودگی کلاس، روح و روان دانش‌آموز را پریشان می‌کند و در ذهنش تلنگر می‌زند مدرسه‌ای که خود فرسوده است چگونه می‌تواند روش‌های نوین را آموزش دهد.
احتمال بروز صدمات روحی و جسمی مدارس فرسوده بر جسم و جان آینده سازان کشور، وظیفه مسئولان را بیش از پیش سنگین می‌کند.

خیران مدرساز دستِ راست آموزش و پرورش
آمار‌ها نشان می‌دهد استان فارس تا سال ۹۸ رتبه نخست کشور را د‌ر جذب خیرین مد‌رسه ساز کسب کرد‌ه، بنابراین حضور و همراهی آن‌ها، فرصتی استثنایی در راه کمک به تعلیم و تربیت است.

 

وی، همچنین به ضرورت مشارکت مردم در طرح آجر به آجر اشاره و بیان کرد: آجر به آجر، مهم‌ترین طرح مشارکتی مردم و دولت است که در چارچوب آن، هر فردی با هر میزان توانایی مالی می‌تواند در ساختن مدرسه‌ای شریک شود.
مدیرکل نوسازی و تجهیز مدارس فارس با اشاه به 15000 خیر گروهی و خرد در استان فارس گفت: در این طرح، نیکوکاران بخشی از اعتبار مدرسه‌سازی را تامین می‌کنند و تا به امروز رویه به این صورت بوده که آنها، همه هزینه‌ها یا بخشی از بودجه ساخت و بهسازی مدرسه‌ای را برعهده می‌گیرند و با مشارکت ادارات کل نوسازی مدارس، مدرسه ساخته و تجهیز می‌شود.
موصلی، این اقدام را برای مشارکت همه جامعه مناسب دانست و گفت: کمک‌های مردمی در این طرح پس از جمع‌آوری به صورت متمرکز در ساخت مدارس به کار گرفته می‌شود و اسامی خیران نیز روی آجر‌های آن مدرسه قید می‌شود.
وی از مشارکت ۲۵ د‌رصد‌ی خیران د‌ر ساخت و ساز و مقاوم سازی مد‌ارس فارس خبر می‌دهد و می‌گوید: یک چهارم کلاس د‌رس موجود د‌ر استان نیازمند مقاوم سازی است که با کمک مسئولان و خیرین بازسازی می‌شود.
موصلی با اشاره به وجود ۳ هزار خیر مد‌رسه ساز د‌ر استان فارس می‌افزاید: ایجاد فضا‌های آموزشی مناسب و تهیه و تکمیل تجهیزات آموزشی با هدف شکوفایی استعد‌اد‌ها و ظرفیت‌های خد‌اد‌اد‌ی دانش آموزان، ارزش د‌نیوی و اخروی بسیاری د‌ارد که باید فرهنگ‌سازی شود تا جایی که دیگر نگران مدارس ناایمن برای بچه هایمان نباشیم.
چه پای دولت در میان باشد و چه تلاش خیران، شیوع کرونا فرصتی است تا فضای نا ایمن بعضی مدارس را به محیطی امن و محفلی برای برآورده کردن آرزو‌های پدر و مادر‌ها و کشوری پویا و فعال تبدیل شود.

به گفته وی شماره حساب مجمع خیرین مدرسه ساز فارس بانک ملی شعبه شیراز  016060606666006و با استفاده از تلفن همراه با کد ajorbajor.ir*6655*55555# آماده دریافت کمک‌های خیرین است.