مرحوم آیت‌الله عالمی بلخابی «عالم ربانی» بود

 

آیت الله «رضا رمضانی» با اشاره به زندگی بابرکت آیت الله عالمی گفت: ایشان پس از تحصیلات مقدماتی در زادگاه خود، به مشهد مهاجرت کرد و پس از آن، در دو دوره حضور در حوزه علمیه نجف نزد عالمان بزرگی مثل آیت الله خوئی، امام خمینی (ره) و آیت الله حکیم، تحصیل کرد و به شخصیتی جامع تبدیل شد.

 

وی با اشاره به تألیفات آیت الله عالمی گفت: آن مرحوم آثار و تألیفات فاخری در موضوعات مختلف مثل عقاید، فلسفه، فقه، اصول و مباحث اخلاقی نگاشت و به معنای واقعی کلمه عالم ربانی بود.

 

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع) درباره سیره عملی مرحوم عاملی بلخابی اظهار داشت: ایشان با ثقلین اکبر و اصغر یعنی قرآن و اهل بیت (ع) مانوس بود و همواره به خدا توکل و به اولیای الهی توسل داشت.

 

وی در ادامه گفت: پدر آیت الله عالمی نیز از علما و شخصیت‌های تأثیرگذار افغانستان بود و در شمال این کشور خدمات علمی و اجتماعی داشت.

 

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم درباره خدمات آیت الله عاملی اظهار داشت: تأسیس مساجد، حسینیه ها، کتابخانه‌ها و بازسازی حرم یحیی بن زید از آثار ماندگار آن مرحوم است. ایشان برای بازسازی حرم یحیی بن زید حتی منزل شخصی خود را فروخت تا این بنا را تکمیل کند؛ و امروز این بقعه می‌تواند مرکز علمی و فرهنگی و معنوی در منطقه باشد.

 

وی درباره مبارزات جهادی آیت الله عاملی عنوان کرد: پس از ورود نیرو‌های ارتش شوروی به خاک افغانستان، ایشان از لحاظ فقهی بررسی می‌کند که نقش عالمان در این برهه چیست؛ که در نهایت به جهاد و مقاومت می‌رسد و رهبری جهاد شمال افغانستان را بر عهده می‌گیرد و حتی فرزندان و همسرش در این راه به شهادت رسیدند.

 

آیت الله رمضانی درباره رسالت عالمان دین در جامعه گفت: بر اساس روایات، تبیین احکام دینی، وظیفه عالمان است. علما با تلاوت آیات الهی باید مردم را از معارف الهی بهره‌مند کنند تا مردم با عالم معنی و ملکوت مرتبط شوند. علما باید کتاب الهی را به مردم بیاموزند و سِمت تعلیمی و تربیتی داشته باشند. علما وارثان پیامبران هستند. انبیاء مربی نفوس بودند و انسان‌ها را با عالم معنی و ملکوت آشنا می‌کردند؛ لذا از عالم دینی انتظار این است تا آیات الهی را تلاوت کرده و نقش معلم و مربی را در جامعه ایفا کند. آیت الله عالمی دارای این ویژگی بود؛ هم معارف الهی را به اقشار مختلف جامعه تعلیم کرد و هم شاگردان زیادی پرورش داد و این شاگردان در مناطق مختلف افغانستان و کشور‌های دیگر منشأ خدمات و برکات هستند.

 

وی با بیان اینکه جامعه دینی باید جامعه علمی باشد، افزود: اگر جهل و نادانی جامعه بشری را فراگیرد، جامعه به طرف افراط یا تفریط می‌رود و مردم حیران و سرگردان خواهند بود؛ به ویژه زمانی که به نام دین، افراط و تفریط صورت گیرد، اوضاع بدتر می‌شود؛ لذا در روایات آمده است که یا عالم، یا متعلم و یا دوست دار عالم باشید.

 

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع) با اشاره به نگاه‌های مختلف به دین در طول تاریخ گفت: نگاه اموی به دین نگاهی اشرافی بود. عباسی‌ها از دین به صورت ابزاری استفاده کردند. اما دین از نگاه علوی، معنویت، تفکر، تعقل و عدالت است. بشریت باید طعم عدالت را بچشد و در مقابل ظلم ایستادگی کند.

برخی اسلام را لیبرال معرفی می‌کنند؛ اسلامی که از عمل و اجتماع فاصله بگیرد و انسان صرفا رابطه قلبی با خدا داشته باشد. چنین اسلامی مسئولیت پذیر نیست، بلکه مسئولیت گریز و مسئولیت ستیز است.

 

وی ادامه داد: اسلام افراطی، نوعی تفسیر غیر واقعی از دین ارائه کرده و خشونت را به دین نسبت می‌دهد. اسلامی که برای جهانیان رحمت است و پیامبری که مدیریت او بر اساس اخلاق بود را به گونه دیگری معرفی می‌کنند؛ لذا به دلیل فهم غلط از دین، کشتار‌هایی در کشور‌های اسلامی ایجاد شد.

 

آیت الله رمضانی درباره ویژگی‌های اسلام ناب گفت: اسلام ناب، اسلام عقلانیت، تفکر، تعقل، عدالت، اعتدال و دوری از افراط و تفریط است. اسلام به صورت جامع در حوزه‌های فردی و اجتماعی و سیاسی می‌تواند تأثیرگذار باشد و جامعه را وادار به اصلاح و عدالت کند. آیت الله عالمی نیز عالمی جامع بود و نگاه فردی به امور نداشت بلکه نگاه او فردی، اجتماعی و سیاسی بود و در میادین و عرصه‌های مختلف حضور داشت.

 

آیت الله رمضانی داشتن لسان صدق را از خصوصیات عالم دین معرفی کرد و افزود: اگر عالم دین، لسان صدق داشته باشد، جامعه را به ملکوت متصل می‌کند و تأثیر عمیق بر روح و روان افراد می‌گذارد.

 

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع) با بیان اینکه مقاومت از دیگر ویژگی‌های عالم دین است، افزود: در برابر خودکامگان و کسانی که کرامت مردم را زیر پا می‌گذارند باید مقاومت کرد. در قرآن حدود ۴۰۰ آیه درباره جهاد و مقاومت آمده است و این اهمیت جهاد را نشان می‌دهد. جهاد توفیقی است که شامل حال خواص اهل ایمان می‌شود. هر کس، توفیق این مهم را ندارد که در میدان حضور پیدا کند. وظیفه عالم دین، فقط نماز خواندن و مسئله گفتن نیست؛ در جایی که لازم است باید در میدان جهاد باشد که نمونه بارز آن آیت الله عالمی است و ایشان شجاعت را از جدشان حضرت سیدالشهداء (ع) به ارث برده بود.

 

وی افزود: هدف آیت الله عالمی از جهاد این بود که جامعه در جهالت نباشد و آموزه‌های دین در جامعه زنده بماند؛ چنانکه جدش سیدالشهدا (ع) این کار را کرد.

 

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، با بیان اینکه جهالت به معنای نادانی نیست، افزود: جهالت به معنی وابستگی به دنیا، خود را گم کردن، جاه طلبی، دنیاطلبی و فاصله گرفتن از نور توحید است. هدف عالم دین این است که مردم در جهالت نباشند و عالم دین، راه و مسیر را به مردم نشان می‌دهد. عالمان واقعی آن دسته هستند که به رسالت تعلیمی و تربیتی عمل می‌کنند و زمانی که ببینند عده‌ای در مسیر جهل هستند رنج می‌برند و غصه می‌خورند.

 

وی با بیان اینکه نقش عالمان امروز نیز باید مثل نقش آیت الله عالمی باشد، افزود: آیت الله عالمی کسی بود که اگر حرفی می‌زد، مردم به او اعتماد می‌کردند و عالم دین باید چنین نقش و جایگاهی داشته باشد.

 

وی با اشاره به وضعیت کنونی افغانستان در بیان توصیه‌هایی خطاب به علمای این کشور گفت: امروزه حفظ وحدت مهم است. آیت الله عالمی نیز به دنبال وحدت بود درباره ایشان نقل می‌کنند که علاقه برادران اهل سنت به ایشان، کمتر از شیعیان نبود. دین با خشونت میانه‌ای ندارد؛ باید به دنبال زندگی مسالمت آمیز بود و نباید مسلمان کشی در کشور راه بیفتد. مردم مسلمان افغانستان نقش آفرین هستند و باید حکومت را خودشان انتخاب کنند. باید مراقب بود که دشمنان از وضع موجود سوء استفاده نکنند و نقش علمای دینی در این وضعیت بسیار مهم و برجسته است.