چک از اسناد تجاری است و فلسفه وجود اسناد تجاری این است که جایگزین پول برای تسهیل در معاملات و موارد دیگر باشند.
با این وجود چک دارای نکات مختلفی است که هر کدام میتواند نتایجی و احکامی در بر داشته باشد. برای مثال اگر چکی که برای صادر شده شرطی در آن درج شده باشد بسیاری از مزایای چک را از دست میدهد.
برای مثال در متن چک این گونه شرط شده که وصول چک مشروط یا منوط به این است که دارنده سند ملک را به نام فروشنده بزند. یا منوط به هر چیز دیگری. همراه ما باشید تا از قوانین و احکام چک مشروط مطالبی را بیان کنیم.
گاهی آنچه که در متن چک مندرج میشود شرط نیست و علت صدور چک را درج میکنند و مینویسند اینجا ایرادی ندارد و نباید آن متن را شرط در نظر گرفت.
برای مثال اگر در متن چک آمده است که “برای معامله ماشین” یا “برای فروختن ملک” و … این موارد در واقع دارند سبب و علتی که چک برای آن صادر شده است را توضیح میدهند نه این که بخواهند وصول چک را منوط به امری کنند.
از کجا بدانیم آنچه در متن چک آمده شرط است؟
چک مشروط قابل شکایت کیفری نیست؟
میدانیم که در مواردی اگر چک ویژگیهایی داشته باشد یکی از راههای وصول چک حذف میشود و آن چک مشروط است که شکایت کیفری آن حذف میشود. چک وعده دار و چک سفید امضا، چک برای تضمین و… هم قابل شکایت کیفری نیستند.
چک مشروط دارای مواردی دیگر نیز هست که در ادامه به آن اشاره میشود.
وصول چک مشروط در بانک
چک مشروط ویژگی دیگری نیز دارد، اما این بار به نفع دارنده و آن این است که اگر چک در تاریخ و سر رسید معین مندرج در آن به بانک برود بانک کاری به وجود شرط و… ندارد و اگر در حساب فرد موجودی باشد آ را پرداخت میکند.
پس در اینجا چک به تحقق شرط و … رسیدگی نمیکند و تنها وظیفهی پرداخت را دارد. اما همین چک اگر با عدم موجودی همراه شود آثار دیگری دارد که به آن خواهیم پرداخت.
اجراییه مستقیم برای چک مشروط
فرض کنیم چک مشروط شما وصول نشده از بانک شما به عنوان دارنده جک از نظر قانونی حمایت میشوید به همین خاطر قانون مقرر کرده است که اگر چک برگشت خورد با گواهی عدم پرداخت میتوان از دادگاه بدون رسیدگی درخواست اجراییه کرد برای وصول آن، اما مشکل اینجا ست که این مزیت هم در قانون جدید صدور چک برای چک مشروط وضع نشده یعنی اگر چک شما مشروط باشد نمیتوان از مزیت قانون جدید که اجراییه مستقیم باشد برخوردار شوید.
تنها راه اقامه دعوا ست که آن هم دادگاه زمانی حکم به نفع شما صادر میکند که شرط مزبور مثلا “سند زدن یا تسلیم کردن ” و… محقق شده باشد.
چک مشروط قابلیت مطالبه از اداره ثبت ندارد
از موارد و آثار دیگری که چک مشروط دارد این است که به جز این که از راه شکایت کیفری قابل مطالبه نیست از طریق اجراییه مستقیم و اداره ثبت هم قابل مطالبه نیست که به امور اخیر در بند قبل اشاره شد؛ لذا اگر چه بانک به بررسی چک نمیپردازد و وجه چک را تادیه میکند، اما در صورت عدم وصول آن تنها را دارنده از میان راههای مختلف برای مطالبه چک اقامه دعوای حقوقی ست که بسته به مبلغ چک در شورای حل اختلاف و یا در دادگاه رسیدگی میشود.
به این صورت که اگر تا ۲۰ میلیون تومان باشد در شورای حل اختلاف باید طرح دعوا شود و اگر بیشتر از این مبلغ باشد باید در دادگاه طرح دعوا شود.
چک مشروط همانطور که دیدیم دارای احکام و آثار خاصی است و بیشتر مزیتهای چک را به همراه ندارد به خصوص بهترین مزیت آن که اجراییه مستقیم از طریق دادگاه است را ندارد.
برای وصول آن باید راه دیگری را طی کرد لذا توصیه میشود اگر با چک مشروط و دارای شرطی مواجه هستید با وکلا و مشاوران حقوقی متخصص در حوزه چک مشورت نمایید.
برای این کار میتوانید هم به صورت آنلاین و تلفنی و هم در صورت امکان میتوانید به صورت حضوری از مشاوره وکلای مجرب این حوزه در موسسه وکیل تاپ بهرهمند شوید. برای این کار با شماره تماسهای موجود در سایت تماس بگیرید.
نتیجه گیری
چک مشروط چکی ست که پرداخت مبلغ آن منوط به تحقق امری یا شرطی شده است یعنی تا آن شرط محقق نشود چک پرداخت نمیشود البته اگر به بانک مراجعه شود و صادر کننده موجودی داشته باشد بانک کاری به تحقق شرط ندارد و وجه چک را پرداخت میکند.
اما اگر چک پرداخت نشد تنها راه اقامه دعوا ست که میتوان در این باره برای راهنمایی بیشتر با وکلای موسسه مشورت نمایید.