سیاه دانه به دلیل داشتن طیف گستردهای از ویتامینها و مواد معدنی ضروری، فواید بالقوه زیادی برای سلامتی دارد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان ، دانههای گیاه سیاهدانه در جنوب اروپا، خاورمیانه و جنوب غربی آسیا میروید؛ به نامهای سیاهدانه، زیره سیاه، گل رازیانه، زیره سیاه و گشنیز رومی نیز شناخته میشود.
روغن سیاه دانه از این دانهها استخراج میشود. کپسولهای روغن را ممکن است در فروشگاههای بهداشتی و آنلاین پیدا کنید. هم روغن و هم دانهها که میتوانند به صورت خام یا کمی برشته شده مصرف شوند، از دیرباز به عنوان یک گیاه دارویی در مناطقی که N. sativa رشد میکند استفاده میشده است.
به گفته محققان طب سنتی، نشان داده شده است که در صورت مصرف، روغن سیاه دانه فواید سلامتی متعددی از جمله التهاب، آسم، کلسترول بالا، سندرم متابولیک، اختلالات خود ایمنی ودیابت دارد.
روغن سیاه دانه را میتوان به صورت موضعی نیز استفاده کرد.
مطالعات در مقیاس کوچک اثرات مثبتی را برای اگزما، پسوریازیس و آکنه نشان داده اند.
با این حال، تحقیقات بیشتری برای ارزیابی فواید و عوارض بالقوه استفاده از سیاه دانه و روغن سیاه دانه مورد نیاز است.
ارزش غذایی سیاه دانه
یک قاشق چایخوری روغن سیاه دانه حاوی:
کالری: ۴۵
پروتئین: ۰ گرم
چربی: ۵ گرم
کربوهیدرات: ۰ گرم
فیبر: ۰ گرم
سیاه دانه منبع خوبی از کلسیم ،آهن،فلز روی،فلز مس،تیامین،نیاسین،فسفر و اسید فولیک است .
فواید دارویی سیاه دانه عمدتاً به دلیل ترکیب فعال اصلی آن به نام تیموکینون است که دارای خواص آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و سایر خواص درمانی است که از بدن در برابر آسیب سلولی و بیماریهای مزمن محافظت میکند.
مزایای بالقوه سیاه دانه و روغن سیاه دانه برای سلامتی
سیاه دانه همراه با ارائه طیف گستردهای از ویتامینها و مواد معدنی ضروری، فواید بالقوه زیادی برای سلامتی نشان داده است:
اثرات ضد التهابی سیاه دانه
سیاه دانه در مطالعات بالینی ثابت کرده است که التهاب را کاهش داده و در بهبود علائم افراد مبتلا به آسم موثر بوده است
این اثرات همراه با خواص آنتی اکسیدانی آن به جلوگیری از اختلالات گوارشی و تسکین علائم مرتبط کمک میکند.
سیاه دانه حتی ممکن است به التهاب عصبی یا التهاب بافت مغز کمک کند، که ممکن است در درمان بیماریهایی مانند آلزایمر و پارکینسون کمک کننده باشد.
اختلالات متابولیک و کمک به کاهش وزن
زمانی که روغن سیاه دانه به عنوان مکمل مصرف شود، میتواند به افراد در مبارزه با چاقی و اختلالات متابولیک کمک کند. مطالعات اخیر نشان داده است که استفاده از آن به عنوان مکمل ممکن است وزن بدن و BMI را کاهش دهد، اما تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
کاهش فشار خون و کلسترول
تحقیقات اولیه نشان داده است که سیاه دانه ممکن است به کاهش فشار خون در افراد سالم کمک کند.
همچنین باعث کاهش کلسترول میشود. زنانی که مکملهای سیاه دانه را با رژیم غذایی کم کالری ترکیب میکردند، کلسترول خود را بیشتر از زنانی که مکمل مصرف نمیکردند، کاهش دادند.
کاهش قند خون
افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که مکملهای سیاه دانه مصرف میکنند، سطح قند خون پایین تری را نشان داده اند که خطر کمتری برای عوارض مرتبط با دیابت در آینده دارند.
خطرات بالقوه سیاه دانه و روغن سیاه دانه
سیاه دانه و روغن سیاه دانه تا حد زیادی در دوزهای کوچک بی خطر هستند، اما برخی از افراد ممکن است عوارض جانبی کمی را تجربه کنند. قبل از مصرف مکملهای سیاه دانه موارد زیر را در نظر بگیرید:
مشکلات گوارشی
برخی افراد پس از مصرف سیاه دانه، حالت تهوع و نفخ را گزارش کرده اند.
تداخل دارویی
از آنجایی که سیاه دانه میتواند متابولیسم شما را تحت تاثیر قرار دهد، ممکن است با برخی از داروهای تجویزی تداخل داشته باشد. اگر از داروهایی استفاده میکنید که ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد، با پزشک خود صحبت کنید.
سیاه دانه در درمان سینوزیت موثر است
یک محقق طب اسلامی گفت: مصرف سیاهدانه رطوبت و تری را از بدن خارج میکند و برای کسانی که دچار سینوزیت هستند، بسیار مفید بوده همچنین در تنظیم فشارخون و رفع پروستات خوشخیم مؤثر است.
سیدمحمدابراهیم ابراهیمی اظهار داشت: سیاهدانه دارای طبیعت گرم و خشک است و در طب سنتی کاربرد فراوان دارد.
وی گفت: مصرف سیاهدانه برای تنظیم فشارخون، رفع پروستات خوشخیم، رفع تری و رطوبت بدن مفید است؛ طبق تحقیقی که در آمریکا درباره خواص سیاهدانه انجام شد، بیش از هزار ماده ضدسرطانی در سیاهدانه یافت شد.
این محقق طب اسلامی اضافه کرد: مصرف سیاهدانه برای افرادی که سکته کردهاند، بسیار مفید است همچنین از بروز سکته در افراد پیشگیری میکند.
ابراهیمی بیان داشت: مصرف سیاهدانه برای کسانی که در بدنشان تومورهای خوشخیم بروز پیدا میکند تا حدی میتواند مانع از بروز تومورهای خوشخیم شود.
وی عنوان کرد: مالیدن روغن سیاهدانه به سر مانع از ریزش مو میشود و رشد موها را افزایش میدهد همچنین ماساژ صورت با روغن سیاهدانه میتواند موجب شفافیت و بهبود پوست صورت شود و روغن سیاهدانه سیاهی زیرچشم را از بین میبرد.
این محقق طب اسلامی تصریح کرد: مصرف سیاهدانه رطوبت و تری را از بدن خارج میکند و برای کسانی که دچار سینوزیت هستند، بسیار مفید است. این افراد میتوانند ۲۱ عدد سیاهدانه را در مقداری آب به مدت ۱۲ ساعت خیس کرده و به وسیله قطره چکان چند قطره از آب آن را وارد بینی کنند که این کار سینوزیت را از بین میبرد.
ابراهیمی عنوان کرد: افرادی که دارای طبیعت گرم و خشک هستند، بیش از ۲۱ عدد سیاهدانه در روز مصرف نکنند، زیرا موجب افزایش گرمی بدنشان میشود.