معاون اقتصادی رییس جمهور با بیان اینکه جغرافیای تجاری ایران استثنایی است، گفت: موضوع ترانزیت در ۱۰۰ سال اخیر مورد غفلت قرار گرفت، ۴۰ سال گذشته تحول در صنعت کشتیسازی نقش نقل و انتقال زمین را در ترانزیت ضعیف کرد، اما سیستم ترانزیت زمینی با پیشرفت در حملونقل ریلی و قطارهای جدید اهمیت پیدا کرد.
محسن رضایی در این نشست گفت: ما در کشور هر جا که نظریه بنیادین داشتیم پیشرفت کردیم، برای نمونه امام با نظریه مردم سالاری دینی و جمهوری اسلامی تحول بزرگی در سیاست و اداره کشور بوجود آورد، اما هرجا که تئوری نداشتیم مسائل کند پیش رفت و عقب ماندگی اقتصاد هم ناشی از فقدان الگوی پذیرفته شده پیشرفت و تئوری اقتصادی بوده است.
رضایی افزود: مناطق آزاد را باید با نگاه ایرانی ـ اسلامی و مردمی آسیبشناسی کنیم و از الگوی پایداری بهره برد؛ در غیر اینصورت هر گونه تغییرات و کارهایی که انجام میشود موقتی خواهد بود و با تغییرات مدیریتی از بین خواهد رفت.
وی ادامه داد: چند سال گذشته در مجمع تشخیص هفت منطقه آزاد تجاری جدید را تعریف کردیم، پای آن ایستادیم و آنها را تصویب کردیم؛ البته انتقادات درستی به مناطق آزاد وارد است که باید جبران شود.
معاون اقتصادی رییس جمهور گفت: مناطق آزاد بدون ارتباط با اقتصاد ملی و سرزمین اصلی بیمعنی است و این مناطق در شرایط عادی و نیز در شرایط سختی و تحریم میتوانند نقش مؤثری داشته باشند.
رضایی در خصوص رویکرد کشورهای دیگر در حوزه مناطق آزاد افزود: در دنیا مناطق آزاد از طرفی دروازههای اقتصاد آزاد و ادغام با اقتصاد جهانی و از طرف دیگر پر کننده خلاءهای تجارت جهانی در اقتصاد آزاد هستند، اما در کشور ما مناطق آزاد پلهای تسهیلگری و نه پلهای ادغام کننده هستند.
وی با تاکید بر اینکه باید از الگوها و تجارب تجارت جهانی در این مناطق بهره گرفت، گفت: مناطق آزاد پلهایی برای بهرهگیری اقتصاد ملی از اقتصاد منطقهای و جهانی هستند، امروز مناطق آزاد میتوانند لبه پیشانی پشرفت اقتصادی باشند.
معاون اقتصادی رییس جمهور اظهار داشت: چینیها از مناطق آزاد بسیار خوب استفاده کردهاند؛ برنامه پیشرفت را از جنوب و شرق چین شروع کردند، زیرا این مناطق همجوار با کشورهای ژاپن، هنگ کنک و تایوان زودتر از چین توسعه را شروع کرده بودند و تبادل توسعه با این کشورها صورت میگرفت؛ چین رشدهای بالای اقتصادی را مدیون طراحی درست مناطق آزاد است.
رضایی در ادامه با اشاره به موقعیت تجاری فوق العاده کشور گفت: ایران در شرایطی استثنایی و منحصر به فرد دارای چهار هلال تجاری است، شمال غرب کشور را در ارتباط با قفقاز و ترکیه و شمال عراق داریم.
وی با بیان اینکه خراسانات با آسیای مرکزی و از طریق افغانستان به جاده ابریشم و چین مرتبط است، گفت: مکران را روبروی هند و عمان و منطقه خوزستان و بوشهر را در ارتباط با خلیج فارس داریم، از طریق کرمانشاه و ایلام با مرکز عراق و سوریه و دریای مدیترانه مرتبط میشویم.
معاون اقتصادی رییس جمهور با تاکید بر اینکه ایران چهار برابر مناطقی که تنها یک هلال تجاری دارند دارای ظرفیت است، ادامه داد: مناطق آزاد باید در این چهار هلال ساماندهی و سرمایه گذاری شوند و این مناطق به اقتصاد ملی وصل شده، یکپارچگی اقتصاد ملی شکل گیرد.
رضایی با اعلام اینکه مناطق آزاد در این سیستم نقش بسیار مهمی خواهند داشت، اظهار داشت: جهت گیری دولت «حجت الاسلام و المسلمین رییسی» همین است و ما اصلاحات اقتصادی را از تجارت شروع کردیم که بر این اساس تجارت در یکسال و نیم حدود ۲۵ درصد رشد کرده است، در نخستین اقدام تجارت را جدی گرفتیم و مقررات تجارت را اصلاح کردیم.
وی افزود: مورد دوم مربوط به موضوع ترانزیت است که در ۱۰۰ سال اخیر مورد غفلت قرار گرفته است. تا ۴۰ سال گذشته تحول در صنعت کشتیسازی نقش نقل و انتقال زمین را در ترانزیت ضعیف کرده بود، اما با پیشرفت فناوری در حمل و نقل ریلی و قطارهای جدید سیستم ترانزیت زمینی دوباره اهمیت پیدا کرده و حال مناطق آزاد میتوانند نقش مهمی در این حوزه ایفا کنند.
معاون اقتصادی رییس جمهور معتقد است که لجستیک و انبارهای مدرن میتوانند در مناطق آزاد درست شوند و درآمد فراوانی داشته باشیم.
رضایی در ادامه افزود: در حوزه فرهنگی، مناطق آزاد ما باید نماد ایرانیت و اسلامیت باشد و وقتی کسی وارد این مناطق میشود تفاوت فرهنگ و رفتار را با کشورهای دیگر احساس کنند.
وی در پایان گفت: مانند قانون جامع تجارت، نیازمند قانون جامعی برای مناطق آزاد هستیم و باید با جمع آوری همه بخشنامهها و مقررات، قانونی جامع وضع شود.