یکی از برنامههای دولت هدایت نقدینگی و مدیریت تقاضاهای سرمایهگذاری در بازار دارایی هاست و سه اقدام مهم در این زمینه را در دستور کار قرار داده است که طی روزهای آینده به سرانجام میرسد.
بر اساس این گزارش ، اقتصاد کشور ما در یک دهه گذشته در تله رشد نقدینگی و تورم بالا و رشد پایین اقتصادی گرفتار بوده و خروج از این تله نیازمند تدابیری است که دولت سیزدهم از همان ابتدا خود را متعهد به حرکت بر این مسیر کرده است. از آنجا که نقدینگی به عنوان یکی از مهمترین موتورهای تولیدتورم در کشور ما از دهههای گذشته فعال نگه داشته شده و تشدید گردیده یکی از اقدامات دولت مهار رشد نقدینگی است که البته قاعدتا با ملاحظه جلوگیری از رکود در اقتصاد دنبال شده است.
تلاش دولت این بود که بتواند سیاست کنترل تورم را همراه با سایر سیاستهای تحولی اقتصاد به پیش ببرد و موفق شد برای اولین بار با اعمال سیاست کنترل مقداری ترازنامههای بانکی رشد نقدینگی را کاهش دهد. بر اساس آمار مقدماتی رشد نقدینگی ۲۰ بهمن سال جاری ۳۲ درصد است که درهفته مشابه سال گذشته ۳۹ درصد بوده است و البته در شهریور ماه سال ۱۴۰۰ یعنی آغاز به کار دولت سیزدهم به رقم بی سابقه ۴۰.۵ درصد رسیده بود.
کاهش نقدینگی در شرایطی که اقتصاد جهان با تورم و افزایش نیاز به نقدینگی مواجه بوده حاکی از آن است که سیاست کنترل نقدینگی به شکل جدی دنبال شده است.
قاعدتا نقدینگی خلق شده بعد از ورود به یک بازار، در صورت وجود ظرفیت کافی در آن بازار تقاضای موثر ایجاد میکند و باعث رونق میشود، اما نقدینگی در بازارهایی که ظرفیت فزاینده ندارند، تنها قیمتها را افزایش میدهد؛ اتفاقی که در سالهای اخیر کشور ما با آن مواجه بود و ما با وجود تجربه رشد اقتصادی کشور پایین، در نقطه مقابل رشد نقدینگی بالایی داشتیم.
هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد به طور معمول و در ادبیات اقتصادی دنیا با ایجاد مشوقهای سرمایهگذاری رخ میدهد و دولت سیزدهم در عمل به وظیفه خود برای هدایت نقدینگی اقداماتی را انجام داده است. در واقع یکی از برنامههای دولت هدایت نقدینگی و مدیریت تقاضاهای سرمایه گذاری در بازار دارایی هاست و به تازگی نیز سه اقدام مهم را در دستور کار قرار داده است.
گواهی سپرده نفتی
یکی از این اقدامات گواهی سپرده نفتی است که معاملات گواهی سپرده نفت خام و میعانات گازی شرکت ملی نفت ایران در بورس انرژی ایران آغاز میشود و در این راستا طی هفته گذشته جزئیات و شرایط خرید گواهی سپرده نفتی و گواهی سپرده میعانات گازی منتشر شد. بر این اساس گواهی سپرده نفت خام سنگین شرکت ملی نفت ایران به صورت دلاری عرضه شده، اما تسویه آن به صورت ریالی و بر مبنای نرخ ارز (ETS) خواهد بود.
کاهش ریسک تحریم پذیری در آینده، ایجاد بازار کاغذی و ورود به حوزه قیمت گذاری و شاخص شدن نفت ایران در منطقه و جهان، تنوع پذیری مشتریان نفت کشور، تامین مالی ارزی برای دولت با کمترین هزینه و فشار به بخش حقیقی اقتصاد، کنترل بازار ارز و جذب ارزهای خانگی، معرفی بازار قابل اعتماد جدید برای سرمایه گذاری عموم مردم و کاهش فشار بر بازارهای موازی (ارز، طلا، مسکن، خودرو)
در واقع با اجرای طرح فروش نفت خام در قالب اوراق گواهی سپرده کالایی، سرمایهگذاران با استفاده از پیشبینی قیمت نفت و در کنار آن پیشبینی قیمت ارز میتوانند یک سرمایهگذاری در حوزه نفت داشته باشند.
پذیره نویسی شرکت مدیریت پروژه در حوزه طلا و مس
یکی دیگر از برنامههای دولت سرمایه گذاری در حوزه طلا و مس است و بنا بر اعلام وزیر اقتصاد در همین راستا شرکت مدیریت پروژه در بورس پذیرش میشود. این شرکت در گام اول ۲۰ درصد از سهام خود را به صورت پذیرنویسی و در قالب سلب حق تقدم در فرابورس عرضه میکند. با آورده سهامداران در پروژههای معدنی و صنایع معدنی نیمه تمام در حوزه طلا سرمایه گذاری میشود.
علاوه بر این، شرکت مس سونگون ۳ (از شرکتهای زیرمجموعه صنایع ملی مس) در مرحله اول به منظور افزایش سرمایه گذاری ۲ هزار میلیارد تومان پذیره نویسی میکند.
برنامه دیگر دولت راه اندازی صندوقهای مبتنی بر کالا است و در این قالب عرضه گواهی سپرده کالا برای کاتد مس انجام خواهد شد که البته این طرح هنوز در مرحله بررسی کارشناسی است.