ساختمان اداره نوغان داری تربت حیدریه به شماره ۳۳۹۶۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز خراسان رضوی، رئیس اداره ثبت آثار تاریخی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی گفت: کلمه نوغان به معنی کرم ابریشم و پیله معرفی شده و شهرستان تربت حیدریه از دیرباز بهدلیل اقلیم مساعد برای کاشت درخت توت، یکی از مناطق مهم پرورش کرم ابریشم و نوغان داری در ایران بوده است.
محمود طغرایی افزود:ساخت تاسیسات اداره نوغان داری در شهرستان تربت حیدریه از سال ۱۳۱۴ انجام شد و نخستین مدیر این اداره فردی فرانسوی به نام «مسیو فران» بوده است.
طغرایی گفت: در دوران پهلوی اول پس از آنکه صنعت نوغانداری تحت نظارت و انحصار دولت قرار گرفت، مجموعه ابنیه نوغانداری در تربت حیدریه بهعنوان یکی از قطبهای مهم پرورش کرم ابریشم پایهریزی شد.
او گفت: این مجموعه شامل ساختمانهایی است که به صورت منفرد در زمینی با وسعت بیش از دو هکتار ایجاد شدهاند و کاربریهای گوناگونی مانند سالنهای تولید تخم نوغان و پرورش کرم ابریشم، ساختمانهای اداری و مدیریت، مهمانسرا و اسکان پرسنل داشتند.
طغرایی افزود: از شاخصههای معماری این مجموعه که برگرفته از ساختمانهای شمال ایران است میتوان به سبک و گونه معماری کوشک مانند، رعایت قرینهسازی، استفاده تمام عیار از آجر در تزیینات و سازه بنا، استفاده از قوسهای نیم دایره و بیضوی و وسعت درخورتوجه، اشاره کرد.
او گفت: در زمینهای پیرامون این ساختمانها نیز توتستانهایی برای بهرهبرداری در فصل پرورش کرم ابریشم ایجاد شده است.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی افزود: این مرکز بهعنوان تنها نمایندگی اداره توسعه نوغان شرق کشور در حال حاضر نیز، ارائه دهنده خدمات و تامین کننده تخم نوغان در استانهای شرق کشور (استانهای خراسانهای رضوی، شمالی، جنوبی و سیستان و بلوچستان) است.