زنجیره فولاد زیر فشار صادرات مواد خام با تولید ۳۰ میلیونی
با وجود ظرفیت اسمی بیش از ۵۰ میلیون تن در صنعت فولاد کشور، تولید واقعی به حدود ۳۰ میلیون تن محدود شده است؛ موضوعی که به گفته عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، علاوه بر کمبود انرژی، تحتتأثیر صادرات گسترده مواد خام و نیمهخام قرار دارد.
رضا شهرستانی در گفتوگو با خبرنگار
خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به فرآیند تولید فولاد گفت: آهن که با نماد Fe در جدول مندلیف شناخته میشود، از معادن سنگآهن و عمدتاً به شکل اکسیدی استخراج میشود. در روشهای نوین، این مواد پس از تبدیل به گندله، طی فرآیند احیا به آهن اسفنجی تبدیل شده و سپس در کورههای ذوب با افزودن عناصر مختلف، فولاد تولید میشود.
وی افزود: در کورههای بلند، آهن اسفنجی ابتدا به چدن تبدیل میشود و پس از کاهش میزان کربن، فولاد به دست میآید. چدن خود به دو نوع معمولی و نشکن تقسیم میشود که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند، اما بخش عمده تولید آهن در نهایت به فولاد اختصاص مییابد.
شهرستانی با اشاره به تنوع فولادهای تولیدی گفت: فولادهای ساختمانی در طرح های عمرانی کاربرد دارند، در حالی که فولادهای آلیاژی در صنایع سنگین مانند کشتیسازی، سدسازی، ماشینآلات سنگین، پتروشیمی و صنایع غذایی استفاده میشوند. همچنین سوپرآلیاژها یا سوپرالویزها، در صنایع بسیار پیشرفته مانند هوافضا، توربینهای نیروگاهی و موتور هواپیماها به کار میروند؛ صنایعی که نیازمند تحمل دما و فشار بسیار بالا هستند.
این عضو انجمن تولید کنندگان فولاد با اشاره به ظرفیت تولید فولاد کشور گفت: ظرفیت اسمی فولاد ایران بیش از ۵۰ میلیون تن است، اما تولید واقعی به بیش از ۳۰ میلیون تن محدود شده که یکی از دلایل اصلی آن کمبود انرژی و دیگری خامفروشی در بخش بالادستی زنجیره فولاد است.
وی ادامه داد: متأسفانه تنها در هشتماهه امسال حدود ۲۰ میلیون تن سنگآهن، کنسانتره و گندله صادر شده است؛ در حالی که صادرات این مواد اولیه تنها ارزش افزوده محدودی، آن هم عمدتاً در بخش گندلهسازی، ایجاد میکند. اگر این مواد در داخل کشور به فولاد تبدیل میشد، میتوانست حداقل ۶ تا ۱۰ برابر ارزش افزوده برای اقتصاد ملی به همراه داشته باشد.
شهرستانی با تأکید بر شرایط خاص اقتصادی کشور گفت: انتظار میرود دولت و سیاستگذاران با دقت بیشتری به این موضوع ورود کنند و از طریق اعمال تعرفههای صادراتی پلکانی برای مواد بالادستی، از خامفروشی جلوگیری کرده و زمینه توسعه تولید فولاد با ارزش افزوده بالاتر را فراهم سازند.
وی ابراز امیدواری کرد: با اصلاح سیاستهای صادراتی و تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش فولاد، منافع بیشتری برای صنعت و اقتصاد کشور حاصل شود.