فرسایش خاک مهمترین چالش منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری

به گزارش واحد مرکزی  خبر ،‌ مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری می گوید: کوهستانی بودن این استان، شیب تند منطقه به سمت استان های خوزستان و اصفهان و ضعف در اجرای طرح های اصولی آبخیزداری در حوزه بالادست ، از دلایل اصلی فرسایش شدید خاک است.
آقای عطاء الله ابراهیمی می افزاید: چهارمحال و بختیاری با 37 درصد شیب، بیشترین شیب زمین در کشور را به خود اختصاص داده است.
وی با اشاره به این که این استان حوزه آبخیز پنج سد بزرگ کارون چهار و سه، شهید عباسپور، زاینده رود و دز است، می گوید : عوامل مختلف طبیعی نظیر شیب زیاد، وجود سازندهای زمین شناسی حساس به فرسایش، بارندگی های شدید، ذوب سریع برف، رعایت نکردن اصول صحیح حفاظت از آب و خاک در اجرای طرح های عمرانی و کشاورزی و عوامل انسانی موجب تخریب حوزه های آبخیز چهارمحال و بختیاری  شده است. 
به گفته وی یکی از اساسی ترین مسائلی که باعث فرسایش خاک در مناطق کوهستانی این استان شده وجود سیلابهاست؛ این درحالیست که همزمان با آغاز فصل بارش و طغیان رودخانه ها، رسوب مواد در آبراهه ها، رودخانه ها و مخازن سدها و کاهش ظرفیت آبگیری آنها، زیان های فراوانی را سبب می شود.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری هم می گوید: این استان به دلیل شکل زمین شناسی، تقریباً بیشترین زمین لغزش را در کشور داراست.
آقای حسین بهرامی می افزاید: عمده روستاهای حادثه خیز این استان در شهرستان های اردل، لردگان و کوهرنگ در معرض رانش زمین، مسیر سیلاب و در محدوده حوضه سدهای ملی در دست ساخت قرار دارند.
رانـش روستـای چـلو از تـوابع شهرستان اردل با سه کشته در سال71 و آبیکار بـخش بازفت شهرستان کوهرنگ با 55  کشته در سـال 77  ، از حـادثه خیـزترین سوانح سال های اخیر چهارمحال و بختیاری بوده است.
همچنین تـخریب زمین های کشاورزی در منطقه چهار تخته نـاغان و تخریب مراتع و جنگل ها در حاشیه جاده شهرکرد - ایذه و آسیب به بیش از 60 روستا در این استان  ، از جمله عوارض زمین لغزش ها به شمار می رود.
کارشناس اداره کل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری هم می گوید: سالانه 23 میلیون متر مکعب خاک استان از طریق 2 رودخانه زاینده رود و کارون وارد مخازن سدهای زاینده رود، کارون سه و چهار، گُتوند و شهید عباسپور می شود.
آقای خاکپور با اشاره به اینکه ارزش سرمایه گذاری در هر متر مکعب آب حداقل پنج هزار ریال است، می افزاید: 23 میلیون مترمکعب رسوب پشت سدها سالانه بیش از 110 میلیارد ریال خسارت به بار می آورد.
وی می گوید: 23 میلیون متر مکعب آب غیر قابل استفاده داریم و 23 میلیون متر مکعب خاک هم پشت سدها رسوب شده است که هم باعث از بین رفتن تأسیسات سدها می شود و هم این خاکبرداری هزینه بالایی را به دنبال دارد.
عضو هیأت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد هم شخم زدن غیر اصولی زمین های کشاورزی و رعایت نکردن اصول فنی حفاظت از زمین های کشاورزی را یکی از علل فرسایش خاک در چهارمحال و بختیاری می داند.
آقای قربانی می گوید: توسعه باغات در زمین های شیب دار به منظور حفاظت از خاک، کنترل سیلاب و استفاده بهینه از منابع آب، از راهکارهای جلوگیری از فرسایش خاک است.
سال 87 اجرای طرح توسعه باغات در زمین های شیب دار چهارمحال و بختیاری مصوب و 73 هکتار از زمین های شیب دار مستعد در این استان نهال کاری شد.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری می افزاید: یکی از بهترین راهکارها برای کاهش اثرات بلایای طبیعی، آبخیزداری است که از یک سو باعث کنترل روان آب ها و هدایت آنها به داخل زمین و از سوی دیگر جلوگیری از بروز سیلاب می شود.
بهرامی با اشاره به اینکه 270 هزار هکتار از سطح حوزه‌های آبخیز چهارمحال و بختیاری در سال گذشته اجرا شده، می گوید: 16 درصد از سطح این استان را حوزه‌های آبخیز کارون و زاینده رود تشکیل می دهند که باید اعتبارات در این حوزه تقویت شود.
تخریب جنگل های استان چهارمحال و بختیاری هم یکی دیگر از عوامل فرسایش خاک در این استان است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری می گوید: به رغم مراقبت یگان حفاطتی این اداره کل، تأمین سوخت 18 هزار خانوار جنگل نشین از جنگل ها، سالانه باعث از بین رفتن بخش زیادی از جنگل های استان می شود.
آقای ابراهیمی با بیان اینکه میزان تخریب و برداشت غیرمجاز چوب بیش از میزان تولید چوب جنگلی است، می افزاید: سالانه 468 هزار متر مکعب از جنگل های استان تخریب می شود در حالی که میزان تولید چوب جنگلی سالانه 307  هزار متر مکعب است.
کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری می گوید: ایجاد پوشش گیاهی متناسب با اقیلم این استان، اجرای طرح های ساخت بندهای خاکی، سنگی ملاتی، گابیونی و خشکه چین، کنترل و پخش سیلاب، ساحل سازی رودخانه، علوفه کاری، کشت نواری، اصلاح شخم و حفاظت قرق مراتع و جنگل ها را از مهمترین راهکارهای جلوگیری از فرسایش خاک می دانند.
به گفته خاکپور تثبیت زمین های شیب دار برای جلوگیری از جاری شدن سیلاب ها و احداث دیوارهای تثبیت کننده با توجه به میانگین بارش سالانه حدود 500 میلی متر باران در استان ضروی است.