دولت با توانمندسازی تشکل ها بورس کالای کشاورزی را تقویت می کند

وی گفت: در هیچ نظام اقتصادی کارآمد، دلالانی که در فرآیند زنجیره عرضه محصولات و در جهت افزایش زنجیره ارزش خوب عمل می کنند، حذف نمی شوند و این در حالی است که در بازار محصولات کشاورزی ما، اغلب دلالان، به همان صورت که محصول را خریداری می کنند به مصرف کننده تحویل می دهند و هیچ ارزش افزایی روی محصولات انجام نمی دهند.

کیانی راد، متشکل کردن تولیدکنندگان،توانمندسازی تشکل های کشاورزی و فرهنگ سازی در زمینه مبادله محصولات در بورس کالای کشاورزی را از عوامل موثر در تقویت بورس کالای کشاورزی اعلام کرد و افزود : هر چقدر تشکل های کشاورزی قوی تر شوند، فرآیند شناسایی بورس بیشتر اتفاق می افتد و تمایل برای فروش محصولات کشاورزی در بورس کالا افزایش می یابد.

وی ادامه داد: در دوره های قبلی دولت و سیاستگذاران، توجه کمتری به بورس کالا داشتند چون فکر می کردند، بورس کالا ابزار کارآمدی در شفاف سازی مبادله کالا نیست در حالی که یکی از ویژگی‌های بورس کالا، شفافیت در مبادله کالا است.

معاون پژوهشی موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با بیان اینکه در دولت یازدهم، نگاه به بورس تغییر کرده و ظرف دو سال اخیر تشکل‌ها، اتاق بازرگانی، مجمع صنفی و مجمع نخبگان کشاورزی در سیاستگذاری های وزارت جهاد کشاورزی، مشارکت بیشتری داشته اند، اظهار داشت: اکنون تشکل ها مایلند گندم نیز در قالب سیاست قیمت تضمینی وارد بورس کالای کشاورزی شود.

وی در مورد فرهنگ‌سازی نیز تصریح کرد: فرهنگ‌سازی در مورد مبادله کالای کشاورزی در بورس باید در بورس کالا و رسانه های فراگیر نظیر صدا و سیما صورت گیرد، ضمن آن که تبلیغات در این زمینه یک حدی دارد و نباید توقع زیاد ایجاد کند.

کیانی‌راد گفت: سازوکار بورس کالا برای همه شناخته شده نیست و مردم نمی دانند مبادله کالای کشاورزی در بورس چه مزیت‌های دارد؛ برای مثال اگر دامداران بدانند که با خرید نهاده های دامی در بورس کالای کشاورزی می توانند خود را در مقابل نوسان قیمت این محصول بیمه کنند، از آن استقبال خواهند کرد.

وی بر استانداردسازی محصولات کشاورزی برای تقویت بورس کالای کشاورزی تاکید کرد و بیان داشت: در بورس، خریدار باید کالا را با استانداردی که می خواهد، تحویل بگیرد.

کیانی راد ادامه داد: در سه سال گذشته، اقدام هایی برای تعریف استانداردهای ملی در مورد محصولات کشاورزی با همکاری سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و سازمان استاندارد انجام شده است و کار ادامه دارد.

وی نبود تنوع قرارداد را از دلایل توسعه نیافتگی بورس کالای کشاورزی عنوان کرد و گفت: در حالی که در بورس کالاها در دنیا از انواع قراردادها مانند قرارداد نقدی، آتی و قرارداد اختیارمعامله برای مبادله کالا استفاده می شود در بورس کالای کشاورزی ایران بیشتر از طریق قراردادهای نقدی، مبادله کالا انجام می گیرد و دو محصول ذرت و کلزا براساس ماده (33) قانون افزایش بهره‌وری کشاورزی و منابع طبیعی به صورت خرید نقدی با قبض انباری و با تاریخ تحویل توافقی انجام می شود و اخیرا هم یک قرارداد آتی برای کنجاله سویا انجام گرفته است.

این پژوهشگر ، بورس کالای کشاورزی را به عنوان یک ابزار حمایتی در کنار سایر ابزار حمایتی دیگر مانند تعرفه واردات، خرید تضمینی و قیمت تضمینی دانست و تاکید کرد: بورس کالای کشاورزی به تنهایی نمی تواند از تولید کننده و مصرف‌کننده بخش کشاورزی حمایت کند و بار تمام مشکلات را به دوش بکشد، زیرا هدف اصلی بورس کالای کشاورزی ، کاهش آثار زیانبار مخاطرات قیمت و بازار است.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا اغلب محصولات کشاورزی قابلیت عرضه و مبادله در بورس کالای کشاورزی را دارند، اذعان داشت: همه محصولات کشاورزی و فرآوری شده نمی توانند در بورس کالا معامله شوند و باید شرایطی مانند عدم فسادپذیری و امکان تعریف استاندارد برایشان وجود داشته باشد، ضمن آن که مخاطره قیمتی یا نوسان قیمتی محصولات باید به اندازه ای باشد که برای معامله جذابیت ایجاد کند، زیرا بورس کالا از یک طرف تامین کننده سرمایه برای تولیدکننده و از سوی دیگر یک فرصت برای سرمایه گذاری محسوب می‌شود.