رفتارشناسی بازار سرمایه از واقعیات میدانی اقتصاد در بهار95

به گزارش خبرگزاری صداوسیما ؛ فعالان بازار سرمایه معتقدند رشد شاخص در سه ماه آخر سال 94 هیجانی بود ، اما با فرونشستن هیجانات ناشی از تحولات سیاسی و شفاف تر شدن فضای کسب وکار با نگاهی واقعی به میدان واقعی اقتصاد خود را به تدریج با شرایط جدید منطبق می کند و ترجمه این انطباق با فضای واقعی را می توان در روند نزولی برخی شاخص ها بعینه دید.

نزول متوالی شاخص از ابتدا سال 1395، بورس تهران را وارد روند منفی کوتاه‌مدت کرده است. این روند سطوح حمایتی را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشته است و در پایان روز کاری هفته جاری هم شاخص ها با 83 واحد کاهش به 73هزار و 877 واحد رسیده است.

حامدی کارگزار بورس در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما می گوید: سه ماهه آخر سال 94 بازار به خاطر برخی از شرکت ها که می خواستند افزایش سرمایه بدهند با رشد شاخص همراه بود که این امر فقط هیجان در بازار ایجاد کرده بود.

وی معتقد است: اجرایی شدن برجام نیز یکی دیگر از عواملی بود که باعث ایجاد خوش بینی در بازار سرمایه در اواخر سال 94 شده بود و این امر باعث شد حجم و ارزش معاملات بالا رفته و شاخص رشد کند.

حامدی می افزاید: در هفته ابتدایی سال انتظارات در بازار سرمایه بیش از اندازه بود و سرمایه گذاران می خواستند تا اثرگذاری خود را روی صورت های مالی و گزارش شرکت ها ببینند و چون این امر محقق نشد بازار روند نزولی به خود گرفت و شاخص بورس منفی شد. 

این کارگزار بورس می گوید: به نظر می رسد شاخص بورس از نظر فنی تا هزار واحد دیگر جا برای ریزش دارد و ما امیدواریم با اخبار مثبتی که می رسد از هفته آینده روند بازار رو به مثبت باشد چون شاخص به اندازه کافی اصلاح شده است.

وی درخصوص تاثیر کاهش نرخ سود بانکی بر روی بازار سرمایه افزود: بانک ها رقیب بازار سرمایه هستند و با هم رابطه معکوس دارند هرچه نرخ سود بانکی پایین تر باشد بازار سرمایه رونق بیشتری خواهد داشت.

روحبخش سخنگوی شرکت بورس اوراق بهادار تهران چشم انداز بازار بورس را روشن می بیند و معتقد است: با توجه به روند کاهشی نرخ سود بانکی طی ماههای آینده بسیاری از این پول ها به دنبال مسیری می گردند که مطمئنا بازار سرمایه جذاب ترین مکان برای این سرمایه هاست.

وی نقدشوندگی را مهم ترین عامل در بازار سرمایه می داند و می افزاید: خوشبختانه امسال هیچ مشکلی در این باره نداشتیم و حتی در روز شنبه که شاخص بورس حدود 1000 واحد کاهش داشت، در بازار عرضه هایی وجود داشت و در مقابل خریدارانی هم بودند و معاملات بازار به صورت روان ادامه داشت.

کارنامه بورس تهران در بهار 1395 مانند بهار 1393چندان برای سرمایه‌گذاران خوشایند نیست. کاهش 10درصدی شاخص در حالی که فرض می‌شد پسا‌برجام و کاهش ریسک‌های سیاسی، کارنامه درخشانی را در سال 1395 برای بورس تهران رقم بزند، رمق بازار سرمایه را گرفته است. 

این بی‌رمقی باعث توقف ورود نقدینگی به بورس تهران و به دنبال عدم حمایت حقوقی‌ها و نزول بازار شد، در حالی که بازار به سمت کاهش ریسک‌های سیاسی پیش می‌رود. این وضع ناشی از عدم اقبال عمومی به وضع کلان اقتصادی و شرایط رکودی است. در کل می‌توان عوامل تشدید‌کننده روند نزولی در بازار سرمایه را در موارد زیر خلاصه کرد. 

کارشناسان بازار سرمایه که پس از چند ماه ادامه روند نزولی شاخص بورس همچنان به بهبود شرایط موجود امیدوارند، معتقدند کاهش نرخ سود بانکی در چند ماه آینده نقطه عطفی در بهبود روند بازار سرمایه خواهد بود.

صادق قاسمی یکی از کارگزاران بورس معتقد است: در یک ماه اخیر کمبود نقدینگی مهم ترین مشکل اساسی بازار بوده است و به صورت کلی بنگاه های کشور ما تحت فشار سودها و بهره های بانکی هستند و این امر سبب شده است هزینه مالی شرکت ها افزایش قابل توجهی داشته باشد.

وی ادامه داد: این امر منجر به کاهش سودآوری برخی شرکت ها و سبب شده است بازار سرمایه با کم اقبالی شرکت ها روبه‌رو شود.

قاسمی در پاسخ به این سوال خبرگزاری صداوسیما که آیا این امیدواری در بازار وجود دارد که رونق به این بازار برگردد، گفت: اقداماتی که دولت انجام داده باعث شده است که نرخ تورم کاهش پیدا کند و انتظار جامعه اقتصادی و فعالان اقتصادی این است که نرخ سود بانک ها نیز کاهش پیدا کند.

وی ادامه داد: برخی از بانک ها به صورت خودجوش اقدام به کاهش نرخ سودها کردند که اگر این روند کاهش ها متناسب با تورم ادامه داشته باشد قطعاً وضعیت اقتصادی بنگاه ها بهتر می شود و مورد توجه فعالان اقتصادی قرار می گیرد.

این کارگزار بورس خاطر نشان کرد: ایجاد رونق در بازار بورس بستگی به متغیرهای کلان اقتصادی دارد و برای نیمه دوم امسال پیش بینی می شود که روند مثبتی در بازار سرمایه وجود داشته باشد.

عدم حمایت حقوقی‌ها، سهامداران حقیقی را سردرگم کرده و ایجاد صف‌های فروش مانند کاهش 1.5 درصدی شاخص در روزهای اخیر و آن هم بدون اخبار خاصی منفی و تهییج‌ کننده نشان از این بی‌اعتمادی است. این موضوع در حالی به وقوع پیوسته است که متغیر‌های مهمی از جمله قیمت نفت و فلزات اساسی افزایش و در کنار آن سود سپرده‌های بانکی کاهش پیدا کرده است. به همین دلیل با مشاهدات حجم معاملات می‌توان به این بی‌رمقی و عدم ورود نقدیندگی پی برد، به طوری که کاهش هزار واحدی تنها با 70 میلیارد تومان معامله صورت پذیرفته است.

آرش رحمتی یکی دیگر از فعالان بازار بورس در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما می گوید: افزایش شاخص در ماه های پایانی سال 94 به خاطر رشد صنعت خودرو در بازار بود و این امر هم به خاطر اخبار قرارداد شرکت های خودروساز داخلی با خودروسازان خارجی بوده است.

وی می افزاید : این اتفاق تأثیر مثبتی بر روی سهام شرکت ها گذاشته و این بازار رشد خوبی را تجربه کرده بود اما بعد از پایان سال 94 و اوایل سال 95 به دلیل برآورده نشدن انتظارات سهامداران از عقد قراردادها ، بازار با رشد منفی روبه‌رو شد.

رحمتی افزود: از دلایل عمده این اتفاق این است که افراد حقیقی هنوز انتظارات سال گذشته را از بازار دارند و به دلیل برآورده نشدن انتظاراتشان اقدام به فروش سهام خود در بازار کردند و بازار هیجانی شده است.

این کارگزار بورس معتقد است: در حال حاضر یکی از بهترین بازارهایی که می تواند سودده باشد بازار بورس است و خوش بینی هایی که در این بازار به وجود آمده است جواب می دهد و ما امیدواریم در تابستان امسال بازار خوبی را شاهد باشیم.

خودروسازان به مثابه صنعتی که بیشترین ضرر را از تحریم‌ها دیده بودند، به مهم‌ترین رهبر روانی بازار بدل شده و آثار برجام نیز با آنان سنجیده می‌شود. این گروه در حال حاضر اخبار خوبی از فروش و قرارداد‌های خارجی خود ندارد. این صنعت مشکل دیگری نیز دارد و آن هم قانون تجدید افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی است. 

مورد دیگری که این روزها بازار سرمایه و به خصوص گروه خودرویی را درگیر خود ساخته است، افزایش سرمایه ناشی از مازاد تجدید ارزیابی است. افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی تاثیری بر روی درآمدزایی شرکت ندارد و تنها دارایی واقعی آن صنعت را مشخص می‌سازد. در بورس تهران به این مدل افزایش سرمایه اقبال زیادی نشان داده می‌شود و وضع مالیات بر این افزایش سرمایه در مصوبه جدید دولت، دست شرکت‌ها را در این زمینه بسته است. 

نفت و فلزات اساسی در یک روند صعودی قرار دارند. نفت در ماه جاری از مقاومت 50 دلاری عبور کرده و این خبر می‌توانست محرک خوبی برای بازار سرمایه باشد. با این حال تاثیرات این افزایش قیمت با یک وقفه در اقتصاد کشور و صورت مالی صنایع مرتبط مشخص خواهد شد. 

در کنار تمام موضوعات بالا موضوع ریسک‌های سیاسی است. انتخابات ریاست جمهوری امریکا در سال جاری و در پی آن، انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال آینده، ریسک های سیاسی را در ذهن سرمایه گذاران تقویت کرده است. همانگونه که در بالا نیز بیان شد، نااطمینانی و ترس در بازار سرمایه وجود دارد و این ریسک نیز بر آن افزوده است. بازار در حال حاضر به بقای برجام ازجانب تندرو خارجی و حتی ریاست جمهوری سال آینده مردد است. 

با اوصاف بیان شده، شاخص وارد کانال 74 هزار واحدی شده است که یک حمایت بسیار مهم را در پیش دارد. این حمایت برای بورس تهران بسیار مهم بوده و قدرت لازم را برای بازگرداندن شاخص در کنار دلایل زیر دارد. 

شهبازی یکی دیگر از کارگزاران بورس در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با بیان اینکه این روزها پیش بینی بازار سرمایه دشوار شده است می گوید: کاهش شاخص بورس در روزهای گذشته به خاطر پایین بودن حجم معاملات بوده و چون عرضه های عمده و زیاد وجود نداشته ترسی را در سهامداران به وجود نیاورده است.

وی ادامه داد: یکی دیگر از دلایل عمده کاهش شاخص بورس ، کاهش حجم نقدینگی و معاملات در بازار است و این امر به خاطر این است که سرمایه گذارها انتظاراتی داشتند که بعد از عید و بعد از برجام اجرایی نشده و سبب ناامیدی آنها از این بازار شده است.

شهبازی با بیان اینکه پیش بینی بازار سرمایه این روزها خیلی سخت شده است ، گفت: معاملات بسیار پایین است و میزان عرضه ها و خریداران و فروشندگان بسیار چشمگیر نیست.

وی افزود: با توجه به جذابیت قیمتی و افت قیمتی که سهام ها با توجه به حجم پایین معاملات داشتند ، بازار از این به بعد ریسک زیادی نخواهد داشت. 

این کارگزار بورس خاطر نشان کرد: در آینده و با گزارش سه ماهه شرکت ها بازار هم روند مثبتی خواهد داشت.

گزارش‌های امیدوار‌کننده اقتصاد چین باعث تحرکاتی در بازار نفت و فلزات شده است. نفت از مقاومت 50 دلاری خود عبور کرده است و تحرکات خوبی نیز در بازار فلزات دیده می‌شود. با وجود حجم بازار بالای پترو پالایشی و فلزی‌ها‌، این افزایش محرک خوبی برای بازار است. ولی همانگونه که در بالا بیان شد، این افزایش با وقفه است و می‌توان تاثیرات گذشته آن را در حال حاضر دید. 

افشای قرار داد خودرویی‌ها، به عنوان مهم‌ترین رهبر روانی بازار سرمایه، سرمایه‌گذاران را به آینده اقتصاد کشور و همچنین برجام امیدوار خواهد ساخت. این قرارداد‌ها در حال حاضر در هاله‌ای از ابهام است. 

برخی از بانک ها در روز معاملاتی جاری، اقدام به کاهش نرخ سپرده های یک ساله خود به سطح 16 درصد کرده اند. این موضوع می تواند به صورت غیر مستقیم بازار را تحت تاثیر قرار دهد و به امید ورود سپرده های بانکی به بازار سرمایه، نقدینگی جدیدی وارد بازار شود.

خانم مولایی یکی دیگر از کارگزاران بورس به خبرگزاری صدا و سیما می گوید : دلیل عمده کاهش شاخص بورس انتظارات کاهشی سهامداران طی روزهای اخیر بوده است و آنها انتظاری برای مثبت شدن روند بازار نداشتند.

وی ادامه داد: به همین دلیل در فروش با هم رقابت می کردند و هیچ گونه اخبار مثبتی هم از این بازار بیرون نیامده است.

این کارگزار بورس افزود: با توجه به اتفاقات اخیری که در نرخ بهره بانکی افتاده بازار سرمایه امیدوارتر شده است.

مولایی خاطر نشان کرد: اگر کاهش نرخ سود بانکی تثبیت شود و ادامه دار باشد بازار سرمایه در تابستان عکس العمل مثبتی به این روند نشان می دهد و روزهای گرمی در پی خواهد داشت.