- اغلب کارشناسان بر این نکته اذعان دارند که تک رقمی شدن نرخ تورم در زندگی مردم ملموس نیست، به گونه­ ای که وضع معیشت آنها روز یه روز سخت می­ شود.

- اما برخی دیگر از کارشناسان بر این باورند نک رقمی شدن نرخ تورم ارتباطی به کاهش قیمت ­ها ندارد و ‌ آثار مثبت کاهش نرخ تورم زمان بیشتر نیاز دارد تا بتواند اثر خود را بر روی اقتصاد کشور نشان دهد.

پژوهش خبری صدا وسیما: در این سال‌ها تورم به جزء لاینفک زندگی اقتصادی ایرانیان تبدیل شده است. در واقع مردم ایران در این سال‌ها عادت کرده‌اند، با هر فراز و نشیب سیاسی و یا اقتصادی از جمله کاهش قیمت نفت و... شاهد افزایش بی‌رویه قیمت‌ها باشند.

از این رو در حالی که تک‌رقمی شدن نرخ تورم یکی از دستاوردهای دولت یازدهم است، ولی بسیاری از کارشناسان و آحاد مردم جامعه معتقدند این تورم با تورم واقعی در کف جامعه فاصله دارد. این روزها مشاهده می‌کنیم که کاهش نرخ تورم منجر به ارزان شدن سفره خانواده‌های ایرانی نشده و هنوز هم فاصله بین تورم و معیشت مردم فاصله‌ای چشم‌گیر دارد. چرا که براساس اعلام بانک مرکزی قیمت‌ها اقلام اساسی و اولیه مردم طی یکسال اخیر روند صعودی داشته به گونه­ ای که تخم مرغ 23.4 درصد، برنج 46.9درصد،‌ حبوبات 27.7درصد، میوه های تازه 27.4 درصد، گوشت قرمز 7 درصد، گوشت مرغ 17درصد، قند و شکر 48.9 درصد و چای 15.1درصد در یکسال اخیر گران شده است.

حال پرسش اساسی این است، اگر بپذیریم که میزان تورم در خرداد امسال تک رقمی شده است، چه میزان سیاست‌های اقتصادی دولت منجر به این کاهش شده است. در واقع سیاست‌های انقباضی، رکود اقتصادی، پایین آمدن قیمت نفت، منطقی شدن نرخ سود بانکی و... چه میزان بر کاهش تورم تأثیر داشته است.و پرسش دیگر اینکه آیا دولت توانسته است، موضوع تورم لجام گسیخته را حل کند، اگر چنین است پس چرا بیکاری و برخی از مشکلات اساسی اقتصادی کشور هنوز بر قوت خود باقی است. آیا جیب مردم این خروج از رکود و کاهش تورم را درک خواهد کرد؟!

برای پاسخ به این پرسش ها به سراغ مصاحبه تلفنی با آقای زریباف،‌رئیس مرکز مطالعات مبانی و مدل­ های اقتصادی و آقای شاه ویسی، کارشناس اقتصادی رفتیم تا به کنه این مسئله بیشتر پی ببریم و دلایل تحقق و یا عدم تحقق آن را نیز دریابیم.

چرا مردم نرخ تورم تک‌رقمی را حس نمی‌کنند؟

با بررسی نظرات کارشناسان و سایت­ های خبری- تحلیلی در خصوص عدم تاثیر نرخ تورم تک رقمی در معیشت مردم مشاهده می­ شود که اغلب آنها بر این نکته اذعان دارند که این کاهش نرخ تورم در زندگی مردم اصلا ملموس نیست، به گونه­ ای که وضع معیشت آنها روز به روز سخت می ­شود، از نظر آنان نمونه ­هایی که نهادهای آمار گیر برای تعیین شاخص تورم بکار می ­گیرند، با واقعیت­ های زندگی مردم چندان همخوانی ندارد و یا ارقام و اعداد قابل اعتماد نمی ­تواند باشد.

نظر و تحلیل کارشناسان و سایت ­های خبری در خصوص تاثیر مثبت نرخ تورم تک رقمی در کشور

اما اغلب نظرات کارشناسان و سایت­ های خبری- تحلیلی در خصوص تاثیر نرخ تورم تک رقمی در کشور بر این باورند که از یک سو افزایش نرخ تورم ارتباطی به کاهش قیمت­ ها ندارد و از سوی دیگر،‌ آثار مثبت این نرخ تورم نیاز به زمان بیشتر ی دارد تا بتواند اثر خود را بر روی اقتصاد کشور نشان دهد.

رشد قیمت کالاها در سال 94 و 95

در مدت یک سال قیمت کالاهایی که مستقیماً با مایحتاج روزانه مردم در ارتباط است، افزایش محسوسی داشته است. به عنوان مثال در یک سال منتهی به اسفند 94، قیمت غلات و نان 9 / 11 درصد، انواع سبزی، حبوب و فرآورده های سبزی 9/ 23 درصد، نمک، ادویه، سس ­ها و چاشنی­ ها و ترکیبات خوراکی 7 / 18 درصد، اجاره بهای مسکن، 1 / 11 درصد و آب 7 / 12 درصد، رشد داشته است، بنابراین در شرایطی نرخ تورم روند نزولی داشته که بهای برخی کالاها و خدمات بیش از آن عدد افزایش یافته است .

بر اساس آمارهای بانک مرکزی، نرخ تورم در خردادماه ۹۵ در حالی به ۹.۷ درصد رسیده است که قیمت ۸ گروه عمده کالاها و خدمات مصرفی خانوار در گزارش قیمت خرده فروشی بانک مرکزی مربوط به آخرین هفته همین ماه نشان می دهد که نرخ ۸ گروه از ۱۱ گروه مورد محاسبه روندی افزایشی طی خردادماه امسال نسبت به ماه مشابه سال گذشته داشته. یعنی نرخ گروه لبنیات ۴.۲ درصد، برنج ۲۵.۴ درصد، حبوب ۲۹.۴ درصد، سبزی های تازه ۶.۱ درصد، گوشت قرمز ۳.۲ درصد، گوشت مرغ ۱.۰ درصد، قند و شکر ۲۳.۸ درصد و چای ۱۴.۷ درصد در یکسال اخیر افزایش داشته است.

 در خرداد 92 نرخ تورم 35.9 درصد بود که با پیگیری و تلاش دولت در پایان خرداد 95 به 9.7 درصد و در آذر 95 به 7.4 درصد بود. در این ارتباط، رئیس جمهور در یازدهمین سفر استانی خود در جمع مردم خراسان رضوی با بیان اینکه در آغاز این دولت با 2 معضل بسیار بزرگ مواجه بودیم و لازم بود این 2 معضل را از پیش پای مردم برداریم، گفت: تورم بالای 40 درصد نخستین معضل و لازم بود با کمک مردم و همت مسوولان قدم به قدم این تورم را کاهش دهیم. امروز خوشحالیم که تورم را به 17درصد رسانده­ایم. تک رقمی شدن نرخ تورم و کاهش 26 درصدی آن از خرداد 1392 تا خرداد 1395 دستاورد بزرگی در اقتصاد کشور به شمار می­آید و همانطور که سخنگوی دولت پیشتر گفته بود به واسطه اقدام های اقتصادی مناسب و به کار گیری سیاست های پولی و مالی همچون کاهش بودجه به جای استقراض از بانک مرکزی و همچنین گشایش دوباره در روابط خارجی برای کشور به دست آمد. 

 

بر اساس آخرین گزارشی که صندوق بین المللی پول منتشر کرده است ایران با تورم ۰۱/۱۲ درصدی در سال ۲۰۱۵ دهمین تورم بالا را در بین کشورهای جهان داشته است. در این گزارش آمده است نرخ تورم ایران در این سال حتی بیشتر از کشورهای جنگ‌زده‌ای مثل عراق و لیبی بوده است. نرخ تورم عراق در سال ۲۰۱۵ بالغ بر ۳/۱ درصد و لیبی ۸ درصد برآورد شده است. برخی کشورهای دیگر که تورم کمتری نسبت به ایران در این سال داشته اند عبارتند از مصر، اتیوپی، زامبیا، اریتره، و ترکیه.کشورهایی که مانند لیبی و مصر درگیری‌های بسیاری را در چند سال اخیر پشت سر گذاشته‌اند اما تورمی کمتر از ایران دارند.

کلام آخر

نرخ تورم بر اساس آمارهای مرکز آمار و بانک مرکزی در حالی به زیر ۱۰ درصد رسید که هنوز گشایشی در وضعیت اقتصادی دیده نمی­شود، علی­رغم رکود اقتصادی شدیدی که بر اقتصاد کشور همچنان حکمفرما است، نرخ تورم تک رقمی تاثیری در وضعیت معیشت و سفره خانوارها نگذاشته است. چرا که به تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی در هفته پایانی آبان‌ماه 7 گروه از 12 گروه کالای اساسی با افزایش قیمت روبرو بود که در این بین سبزی، لبنیات و تخم‌مرغ بیشترین افزایش قیمت را داشتند.

از این رو این سوال مطرح می ­شود که چرا با توجه به تک رقمی شدن نرخ تورم این مسئله در روند زندگی روزمره مردم و مواجه آنها با قیمت کالاها ملموس نیست و مردم هنوز برای تامین مایحتاج اولیه خود با گرانی و مشکلاتی مواجه هستند و حتی به اذعان خود دولتمردان سفره مردم در این سال­ها کوچکتر شده است.

در این میان به‌اعتقاد کارشناسان اقتصادی از آنجا که تورم کالاها و خدمات مصرفی و مورد نیاز روزمره مردم بالاتر از تورم واقعی است، به همین دلیل مردم کاهش نرخ تورم را در زندگی روزمره خود لمس نمی‌کنند. اما به زعم دیگر کارشناسان آثار مثبت نرخ تک رقمی نیاز به زمان بیشتری دارد تا بتواند در زندگی و معیشت آنها تاثیر خود را بگذارد.

بنابراین به نظر می ­رسد که نباید فراموش نمی­ کنیم که درست است که به اذعان خود دولتمردان کاهش نرخ تورم به معنای کاهش قیمت‌ها نیست، اما چیزی از تورم تک رقمی هم هنوز عاید زندگی روزمره مردم عادی نشده است و کسی لذت و شیرینی تورم تک رقمی را هنوز حس نکرده است. پس ‌به همین خاطر باید مسوولان و دست اندرکاران برای رفع دغدغه های معیشتی مردم واقعاً چاره ­ای بیاندیشند و تلاش کنند تا مردم از این تنگدستی و مشکلات تورم خارج شوند.

پژوهش خبری صدا وسیما//پژوهشگر: زهره دانشمندی