صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک ؛ تضمین حدود 70درصد اصل و سود تسهیلات

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛  محمد حسین مقیسه  گفت : فعالیت صندوق کمک به توسعه صنایع کوچک از طریق تضمین حدود هفتاد درصد اصل و سود تسهیلات اعطایی بانکها و موسسات مالی و اعتباری به صنایع در زمینه های مختلف از جمله احداث، توسعه، بهسازی و نوسازی، سرمایه در گردش، خرید فناوری و دانش فنی و تجهیزات آزمایشگاهی و توسعه منابع انسانی است. 

مقیسه اظهار داشت :  خدمات صندوق نیز حداکثر برای صنایع کوچک ۳میلیارد تومان ضمانت نامه است. باتوجه به رسالت حمایتی صندوق، برای ضمانت نامه های اعتباری برای سال اول حداکثر 1.5 درصد و برای سال های مازاد بابت هر سال0.25 و برای ضمانت نامه های پیمانکاری با ۵۰درصد تخفیف نسبت به سیستم بانکی دریافت می شود. اما بابت خدمات کارشناسی ، اعتبار سنجی و بازرسی ، حتی اکر منتج به قرارداد هم نشود هزینه ای دریافت نمی کنیم.

وی در باره اینکه ایا در صندوق در امور شبه بیمه ایی نیز فعالیت می شود ؛ گفت : صندوق صرفا کار ضمانت انجام می دهد. زمانی که واحد های صنعتی کوچک یا همان بنگاه های کوچک برای اخذ تسهیلات به نظام بانکی مراجعه می کنند، با توجه به وثیقه محور بودن نظام بانکی و همچنین عدم اعتبار وثیقه های این بنگاه ها نزد بانک ها، صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، از طریق صدور ضمانت نامه برای واحد های صنعتی کوچک تامین وثیقه می کند.

وی درباره تضمین ضنایع کوچک هم گفت :  محل اجرای طرحی که معمولا بانک ها نمی گیرند. اگر بخواهیم کمی عقب تر برگردیم و به فلسفه وجودی این صندوق بپردازیم، باید بگوییم این یک تجربه جهانی است. در دنیا نیز در چند دهه گذشته تسهیلاتی که برای صنایع کوچک که از لحاظ اعتباری ناشناخته هستند وثیقه محور بوده است، و بعدها آنها متوجه این خلا شده و به جای اینکه نظام اعتباری را برای صنایع کوچک پیش بگیرند، ترتیبات را تغییر دادند. به این معنا که دو موسسه ایجاد کردند. یکی موسسات رتبه بندی در هر کشور و در کنار آن صندوق های ضمانت.  موسسات رتبه بندی بنگاه ها را اعتبار سنجی و صندوق های ضمانت به اعتبار این اعتبار سنجی، ضمانت نامه صادر می کند و بانک ها نیز موظف هستند به پشتوانه این ضمانت نامه تامین مالی کنند، به این دلیل که صنایع کوچک معمولا وضعیت اعتباری روشنی ندارند، بانک ها برای ورود مستقیم در این مقوله رغبتی از خود نشان نمی دهند.

مقیسه تصریح کرد :  در ایران اما متاسفانه این روال به درستی پیش نرفته است، به این دلیل که موسسات رتبه بندی ایجاد نشده، صندوق همزمان باید این دو رسالت را با هم جلو ببرد یعنی هم مشتری را اعتبار سنجی کند و هم ضمانت نامه صادر کند. 

­مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک در باره  تعریف  صنایع کوچک گفت :  تنها جایی که در قانون، صنایع کوچک تعریف شده است، ذیل ماده واحده تاسیس صندوق است و مجلس هم در این تعریف قید کرده که صنایع کوچک به صنایعی اطلاق می شوند که تعداد نیروی انسانی شان کمتر از ۵۰نفر است و با توجه به اینکه این تعریف مربوط به مقتضیات سال ۸۳ است و با توجه به تغییراتی که در صنعت و تکنولوژی ایجاد شده، نیاز به اصلاح دارد. بنابراین ما در صندوق پیشنهاد اصلاح این تعریف را داده ایم که اساسا تعریف صنایع کوچک، متوسط و بزرگ به یک نهاد تخصصی سپرده شود که بنا بر مقتضیات روز بتوان تعاریف را اصلاح کرد. صندوق همچنین برای توسعه فعالیت موسسه پیشنهاد تغییر فعالیت از صنایع کوچک به صنایع متوسط و کوچک را ارائه داده است.

مقیسه گفت :

 اصولا در صندوق ها صدور یک ضمانت نامه، به عنوان نسبتی از سرمایه است، بر اساس استاندارد هایی که صندوق ها رعایت می کنند، گفته می شود در شرایط نرمال اقتصادی صندوق ها باید حداکثر تا هفت برابر سرمایه خود ضمانت نامه صادر کنند. در صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، اتفاق اصلی از سال ۹۴ رخ داده است. به گونه ای که ما در سال ۹۵، از لحاظ تعدادی و مبلغی، یک چهارم کل عمر صندوق توانسته ایم ضمانت نامه صادر کنیم و همچنین برای سال ۹۶ نیز ما هدفگذاری ۱۰۰درصدی در رشد در نظر گرفته که در ۵ماه ابتدایی سال ۱۲۰درصد از لحاظ ارزشی رشد داشته ایم و در بهترین حالت تا پایان سال ۹۷ این هفت برابر سرمایه را پر خواهیم کرد.

 ضمنا با توجه به اینکه ما در صندوق محدودیت سرمایه داریم، هم از دولت و هم از مجلس خواسته ایم که برای سال ۹۷ به بعد ترتیباتی در جهت افزایش سرمایه و افزایش ظرفیت اتخاذ دهند. به این دلیل که اگر کفایت سرمایه رعایت نشود ممکن است بانک ها از قبول ضمانت نامه های صندوق سرباز زنند و یا بحران اقتصادی پیش بیاید و تعدادی از این ضمانت نامه ها کال می شود و نیاز به پرداخت خسارت باشد.

وی درباره اینکه  آیا تا به حال ضمانت نامه هایی برگشت خورده است هم گفت : بخش زیادی ازضمانت نامه های صنایع کوچک باتوجه به بحرانهای دهه های اخیر کال ( غیر نتیجه بخش ) می شود وما مجبور به پرداخت خسارت به نظام بانکی هستیم. به طوریکه تا الان  حدود ۳۰درصد این ضمانت نامه ها کال شده است.

­مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک گفت : با توجه به سرمایه ای که دولت برای ما فراهم کرده، به صورت غیر مستقیم تحت حمایت دولت هستیم. در مقابل بخش صنعت و تعداد واحد های صنعتی، آمار ما از لحاظ ارزشی و تعدادی قابل توجه نیست. یکی از دلایل این است که ما تا سال ۹۴ برابر ۳۵ میلیارد تومان سرمایه داشته ایم و قدرت مانور نداشتیم. در بودجه سال  ۹۴ مقرر شد از محل تسویه مطالبات دولت از محل حساب ذخیره ارزی سابق به صندوق های زیر مجموعه وزارت صنعت، معدن تجارت سرمایه هایی بدهند که در این میان سهم صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک ۵میلیون دلار بود. که در حال حاضر سرمایه ما حدود ۱۱۰میلیارد تومان است که با هفت برابر افزایش سرمایه حدود ۸۰۰ میلیارد تومان می رسد.

مقیسه گفت : وصول مطالبات باید انجام شود. اما اگر مجموعه ای در حال فعالیت باشد سعی ما نیز بر آن است که از طریق اقساط بلند مدت سه یا چهار ساله مطالبات را وصول کنیم. در مجموع با توجه به بلند مدت بودن ضمانت نامه ها تا به حال با موارد معدودی مواجه شده ایم که البته این واحدها فعال نیستند و تعطیل شده اند.

مقیسه اظهار داشت :  سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران در هر استان شرکت مستقلی دارد روسای آنها نمایندگان ما در این شهرک ها هستند. معاونین صنایع کوچک که ارتباط مستقیم با واحد های تولیدی دارند نمایندگان رسمی صندوق هستند که در ابتدای کار نیز همین افراد پرونده تشکیل می دهند، اظهار نظر کرده و پس از اخذ اسناد و مدارک برای ما ارسال می کنند. 

 البته برای تسهیل امور، از اردیبهشت ماه سامانه الکترونیکی صندوق در فاز اول در بخش صدور به طور کامل راه اندازی شده است. البته مدیریت پرونده در مراحل ابتدایی که شامل بازدید و مذاکرات اولیه و... می شود را همچنان همکاران ما در استان ها انجام می دهند.

به گفته مقیسه ؛ در حال حاضر ستاد های رونق تولید در استان ها به ریاست استانداران یا معاونین آنها با مدیران استانی و مدیران بانک های استان طی جلسات دوره ای به بررسی مشکلات واحد های صنعتی می پردازند و تصمیماتی در این جلسات گرفته می شود. برای مثال از بانکی که قبلا تسهیلاتی داده است ، خواسته می شود مجددا تسهیلات سرمایه در گردش بدهد یا اگر شرایط به گونه ای باشد که واحد صنعتی وثیقه ی مورد اعتبار را نداشته باشد در همان جلسه آن واحد را به صندوق ارجاع می دهند.

­مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک گفت : ضمانت نامه ها را صندوق به عنوان یک موسسه مالی معتبر صادر و به بانک ها ارائه می کند. ضمانت نامه ها شامل دو گروه ضمانت های اعتباری و تولیدی و همچنین ضمانت نامه های پیمانکاری می شوند.

 سنتی ترین نوع ضمانت نامه ها که صندوق ها از جمله صندوق ما صادر می کند ضمانت نامه های اعتباری است، به این معنا که صرفا بابت تامین مالی کارکرد وثیقه دارد ، صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک در سال ۹۵ برای این نوع ضمانت نامه با همه بانک ها به استثناء بانک صادرات تفاهم نامه امضاء کرده است و همه بانک ها می توانند به پشتوانه ضمانت نامه های صندوق تسهیلات اعطا کنند.

 نوع دیگر ضمانت نامه های فاز اول، ضمانت نامه های تولیدی است. 

مقیسه اظهار داشت : کارکرد این نوع ضمانت نامه زمانی است که یک واحد صنعتی ما بخواهد به جای اخذ تسهیلات از بانک برای خرید مواد اولیه بگیرد، به طور مستقیم وارد یک معامله اعتباری یا مدت دار با تامین کننده مواد اولیه شود. طبیعتا آن واحد تامین کننده مواد اولیه نیز وثیقه می خواهد، ضمانت نامه های تولیدی صندوق در اینجا به نفع تامین کننده مواد اولیه صادر می شود و این معامله صورت می گیرد و چرخ تولید به جریان می افتد.

 فاز دوم ضمانت نامه های صندوق شامل ضمانت نامه های پیمانکاری یا قراردادی هستند. برای مثال اگر یک واحد صنعتی از  یک شرکت نفتی درخواست تامین لوله کند، طبیعتا آن شرکت بنا به مقتضیات معامله ضمانت نامه های مختلف از جمله ضانت نامه شرکت در مناقصه، مزایده یا حسن انجام کار درخواست می کند. این نوع ضمانت نامه ها را ما در صندوق از سال ۹۴ به سبد محصولات خود اضافه کرده ایم. بنابراین یک واحد صنعتی کوچک می تواند با پشتوانه صندوق مواد اولیه خود را تامین و نهایتا محصول را تولید کند.

وی تصریح کرد : متاسفانه واحدهای صنعتی در این مقوله به درستی به تعهدات خود در سر رسید عمل نکرده و صندوق هرچه ضمانت نامه صادر کرده خسارتی شده است و از این لحاظ در حال حاضر صندوق بشدت تحت فشار است و مورد بازخواست قرار گرفته که اصولا برای چه ضمانت نامه صادر کرده است.­مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک

وی درباره فعالیت های فرهنگی مانند مطبوعات و صنعت گردشگری هم گفت :  مطبوعات برای تجهیز چاپخانه و لیتوگرافی ودر گردشگری اگر واحدی قصد ایجاد مراکز توریستی را داشته باشد، صندوق ورود پیدا می کند و  ضمانت نامه می دهد . اصناف و اتحادیه های مختلف نیز با توجه به فعالیت تولیدی شان در حوزه صنایع کوچک تعریف شده و تحت پوشش صندوق قرار می گیرند.

 صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک زیر نظر وزارت صنعت،معدن و تجارت در سال ۱۳۸۳ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و اولین ضمانت نامه خود را اواخر سال ۸۶ صادر کرده است.  عمر ۱۳ساله دارد و ده سال از فعالیت آن می گذرد.