سکوت تجارت در مرز شلمچه + فیلم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آبادان، بارانداز شلمچه را می گویم، در یک قدمی خاک عراق، آن روزها که صدا به صدا نمی رسید، تاجران ایرانی روزانه حدود 1200 دستگاه کامیون کالا معامله می کردند و صادرات با رونق انجام می شد.

 این روزها اما بارانداز از رونق افتاده و سکوتِ رُکود هیاهوی رکورد را شکسته؛ تقریبا هفت – هشت ماهی میشه که چرخ دنده های تجارت در مرز مشترک عراق و شلمچه رو به ساییدگی گذاشته.

تعداد کامیونها به 200 دستگاه در روز کاهش یافته و میزان صادرات در 8 ماه امسال به  527 میلیون دلار رسیده یعنی یک پنجم سالهای قبل. 

 اما چرا در مرز تجاری شلمچه رکود از رکورد پیشی گرفت؟

در پیگیری و چرایی ها معلوم شد ماجرا از تغییرات جدید در مرز عراق و گمرک بصره آب می خوره؛

افزایش گاه و بی گاه تعرفه های متعارف و غیر متعارف و در تازه ترین تحول، افزایش عوارض گمرکی در عراق به 23 و نیم درصد که نه تنها تاجران ایرانی رو فراری داده بلکه اعتصاب و تجمع بازرگانان عراقی رو هم به دنبال داشته ، تجمعاتی که علاجی موقت بوده،

به گفته برخی از بازرگانان ایرانی رییس جدید گمرک بصره عراق با ایجاد موانعی مثل افزایش تعرفه ها قصد دارد بزرگترین شریک تجاری ایران را به تولیدات رقبای ما در ترکیه و عربستان متمایل کند.

البته علل رکود تجارت به این موضوع محدود نیست

 تعدادی از تجار نبود امنیت را مشکل اصلی در مرز می دانند و می گویند: راهزنهایی هستند که به محض رسیدن کالاهای میلیونی به مرز، پلمپ تریلرها را شکسته و با ضرب و جرح از راننده ها  اخاذی می کنند.

صادقی یکی از صادر کنندگان قدیمی که مدتهاست ترک تجارت کرده از کمبود کامیونهای عراقی برای تحویل کالای ایرانی گفت و پرسید؟ چرا خودروهای عراقی به راحتی به خاک ایران می آیند اما خودروهای ایرانی اجازه ورود به عراق ندارند و بیش از یک هفته باید پشت مرز بمانند.

 عراقی ها اما در این میان مشتاق داد و ستد با ایرانیها هستند

*ابوجراح تاجر عراقی بهترین مرز برای فعالیت تجاری را مرز شلمچه می داند البته در صورتی که نرخ گمرکی با توافق و رایزنیهای دو طرف ساماندهی شود.

*ملا باسم با اشاره به کیفیت سبزی و صیفی ایران می گوید: بسته بندی خاص دیگر کشورها جای خود اما مردم عراق کالای ایرانی میپسندند.

*ابوفراس با وجود نزدیکی به مرز زاخو و صرفه اقتصادی در خرید کالاهای ترکیه از سلیمانیه عراق کیلومترها می پیماید و برای خرید کالای ایرانی به شلمچه می آید.

اما اگر این همه اشتیاق وجود دارد چرا این مرز از رونق افتاده ؟

 موانع تجارت ایران و عراق

ابتدا نبود رایزن برای تسهیل روابط تجاری کشورمان با وجود رقبای بزرگ از علل رکود صادرات در شلمچه است. سپس ورود رقیبی جدی مانند عربستان سعودی به صحنه تجارت عراق که معادلات جدیدی را وارد بازی اقتصاد کرده است.

مدیر تجاری مرز شلمچه پس از این دو موضوع مهم از وجود مافیای ثبت سفارش کالا در عراق بعنوان مانع سوم یاد کرد که کار بازرگانان را هفته ها به تاخیر می اندازد.

آقای اوالی تاکید کرد: دستان پشت پرده در عراق چندان تمایلی به پررنگ شدن ارتباط این کشور با ایران ندارند.

ورود عربستان به بازار عراق و جنگ اقتصادی

عربستان که حدود 27 سال مرز تجاریش با عراق بسته بود طی سه ماه اخیر با آغاز تجارت از طریق مرز مشترک عرعر با استان دیوانیه وارد این معاملات شده است.

مدیر تجاری مرز شلمچه یکی از علتهای افزایش ناگهانی تعرفه های گمرکی شلمچه را حضور چنین رقیبی می داند که بی شک با شگردهای پیچیده و هوش و کارشناسی اقتصادی وارد میدان شده است به طوری که در برخی برهه های زمانی حتی یک ماست ایرانی هم د در فروشگاهها یافت نمی شود و همه کالاها محصول عربستان است.

اوالی از عربستان بعنوان رقیبی یاد می کند که در تلاش است زمینه های خلاء ایران را فراهم کند تا در زمان مناسب از این خلاء ایجاد شده بهره برده و تجار ما را از گردونه اقتصادی عراق خارج کند.

وی با اشاره به حضور ریشه دار ایران در تجارت با عراق در حوزه خدمات فنی و مهندسی نفت و میدانهای نفتی، حفاری، برق و ساختمان گفت: شنیده ها و تحقیقات ما حاکی از آن است که عربستان در صدد تصاحب این بازار است.

این مقام مسئول افزود: عربستان برای به چنگ آوردن استان بصره قطب اقتصادی عراق نیز که حالا در دست ایران است بسیار حساب شده وارد میدان شده.

او گفت: مساله با اهمیت این است که تجار عربستان با مطالعه ، کار کاشناسی و اطلاعات کامل اقتصادی وارد بازار می شوند، حتی در میان دانش آموزان عراقی نظر خواهی می کنند و از علایق آنها مطلع و با بازاریابی مناسب وارد عمل می شوند حلقه مفقوده ای که در فعالیت تجاری و بازرگانی ایران پس از گذشت سالها، یافت نمی شود و کالاهایی با برندهای تجاری که در زبان عربی مفهوم منفی دارد رهسپار عراق می شود.

 اما چه اقداماتی از سوی ایران در این زمینه انجام شده ؟

 با رایزنی های انجام شده و توافقات صورت گرفته، عراق کاهش تعرفه های گمرکی واردات از مرز شلمچه را از برنامه های سال جدید اعلام کرده است.

مدیر مرز تجاری شلمچه با حضور در گفتگوی ویژه خبری آبادان گفت: طرف عراقی در تعرفه ها تجدید نظر کرده و مقرر شده از ابتدای سال 2018 تعرفه گمرکی کالاها بویژه در بخش مصالح ساختمانی و مواد غذایی به 7 تا 10 درصد قیمت کنونی کاهش یابد و البته آنچه اهمیت دارد یکسان شدن تعرفه ها در تمام مرزهای ایران با عراق است که نیازمند مذاکرات دو طرف است.

وی توافق  24 ساعته شدن مرز مشترک شلمچه و عراق و ابلاغ آن به مدیر گمرکات جنوب عراق را از برنامه های آتی اعلام کرد.

با همه اینها حفظ بزرگترین شریک تجاری ایران تدابیری بیش از این می خواهد تا تجارت زنده در شلمچه رویا نشود.    

نویسنده: خدیجه تقیان