سه نشست در یک روز، آیا خبری در راه است؟

همزمان با نشست سران روسیه ، ترکیه و ایران در تهران که در راستای تلاش های سه جانبه آستانه برگزار می شود نشست طرف های درگیر در یمن نیز که بنا بود روز پنج شنبه در ژنو برگزار شود با یک روز تاخیر به روز جمعه موکول شد و نیکی هیلی نماینده تندروی امریکا درسازمان ملل نیز از برگزاری نشست شورای امنیت درباره ادلب سوریه خبر داد .

نشست تهران در اصل یک نشست دوره ای محسوب می شود که سنگ بنای اولیه آن بعد از جدایی ترکیه از ائتلاف مقابل و نزدیکی به محور ایران و روسیه در آستانه قزاقستان گذاشته شد وبتدریج کوشید ابتکارعمل مذاکرات سیاسی را متناسب با تحولات و پیشرفت های میدانی در دست بگیرد. 

نشست های قبلی  سه جانبه سران در روسیه و ترکیه برگزار شده بود و اکنون نوبت ایران بود که میزبانی این نشست را بر عهده بگیرد.در این نشست نیز چارچوب نشست های گذشته حفظ و دنبال می شود اما تقارن این نشست با عملیات آزادسازی ادلب مخالفان این عملیات را بر آن داشته است که در ادامه جوسازی های خود به نوعی عملیات آزادسازی ادلب را به نشست تهران نسبت دهند حال آنکه دولت سوریه تصمیم به آزادسازی ادلب را از مدت ها پیش از نشست تهران اتخاذ کرده و به این نتیجه رسیده است که بدون آزادسازی ادلب هم  روند احیای حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور  ناقص خواهد ماند و هم اینکه حامیان گروههای مسلح و تکفیری در فرصت مناسب دوباره به استفاده ابزاری از این نیروها روی خواهند آورد و دولت مرکزی را با چالش مواجه خواهند کرد. گذشته از این از زمان استقرار نیروهای مسلح و تکفیری در ادلب امکان خدمات رسانی برای ساکنان غیرنظامی ادلب و حومه آن نیز با چالش مواجه شده و لذا دولت سوریه وظیفه خود می داند که در راستای خدمات رسانی به ساکنان این منطقه آنها را از  تحت سلطه نیروهای مسلح و تکفیری آزاد کند.  روسیه نیز از این نگران است که تکفیری های مستقر در ادلب که تعدادی از آنها از مناطق خارج و نزدیک روسیه در آسیای  مرکزی و قفقازبه سوریه آمده اند دوباره با حمایت دشمنان و رقبای روسیه به این مناطق بازگردانده شوند تا دوباره این کشور را به دردسر بیندازند .

برگزاری نشست ژنو درباره یمن نیز حاصل تلاش ها و رایزنی هایي است که مارتین گریفیتس نماینده انگلیسی تبار سازمان ملل در چند ماه گذشته بعمل آورده است .البته در دوره دو نماینده پیشین سازمان ملل یعنی جمال بن عمر و اسماعیل ولد شیخ احمد نیز نشست هایي برگزار شده بود اما به علت مانع تراشی های عربستان به شکست انجامیده بود و اتفاقا هر دو نماینده قبلی سازمان ملل  بخصوص جمال بن عمردرست زمانی مجبور به استعفاء شدند که رایزنی هایشان داشت به نتیجه می رسید و این نشان می داد که عربستان و امارات در پی خرید زمان برای اشغال کامل یمن و تجزیه این کشور هستند.  البته هنوز هم در اهداف اشغالگرانه این دو کشور مهاجم تغییر ایجاد  نشده اما به تازگی گزارش هايی از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل و سازمان دیده بان حقوق بشردرباره جنگ یمن منتشر شده که در آن به احتمال ارتکاب جنایات جنگی از سوی این دو کشور تصریح شده و لذا امکان دارد انتشار این گزارش ها تا حدودی رفتار عربستان را تعدیل کند اما هنوز اطمینان کافی در این زمینه وجود ندارد بخصوص آنکه عربستان در خصوص جنگ یمن به تنهایی تصمیم نمی گیرد و نیاز دارد نظر و دیدگاه رژیم صهیونیستی را نیز جلب کند که بعید است این رژیم با توقف جنگ نه در یمن بلکه در سوریه ینز موافق باشد .
در واقع دور جدید بحران سوریه بعد از آن تشدید شد که جان بولتون مشاور افراطی امنیت ملی ترامپ به فلسطین اشغالی سفر  و با اظهاراتی که علیه روسیه و مواضع آن در سوریه بیان کرد ابتدا به جنگ لفظی میان مسکو و واشنگتن انجامید و در فرصتی اندک به رویارویی نظامی دو طرف در دریای مدیترانه انجامید و روسیه را بر  آن داشت که کشتی های نظامی خود را دوباره به دریای مدیترانه بازگرداند. در چنین فضایی نیکی هیلی که ریاست یک ماهه نشست شورای امنیت را برعهده گرفته خواستار برگزاری نشست این شورا در روز جمعه شده است تا بتواند سناریوی جدیدی را در خصوص ادلب به پیش ببرد .
-----------------------------------------
احمد کاظم زاده