لرستان قطب تولید داروهای انسانی و دامی کشور

ـ پیش از انقلاب اسلامی
قبل از انقلاب اسلامی حدود 25 درصد، از داروهای مصرفی کشور، در داخل تولید می شد، که به وسیله شرکت‌های چند ملیتی، به صورت تحت لیسانس تولید بودند و تعداد محدودی شرکت‌های داروسازی داخلی وجود داشت که سهم مهمی در تولید نداشتند و بیشتر داروهای OTC تولید می‌کردند. حدود 75 درصد هم به صورت داروی آماده وارد می‌شد. در واقع قبل از سال 1357، تأمین داروی کشور، واردات محور بود. در آن سال ها، مواد اولیه دارو و لوازم بسته بندی، 100 درصد وارداتی بود و سپس در داخل تولید و تهیه می‌شد.                 

 میزان ارزبری داروی کشور در سال 1357حدود 530 میلیون دلار بود.
ـ وضعیت کنونی کشور
بعد از انقلاب اسلامی، صنعت تولید مواد اولیه دارویی و لوازم بسته بندی دارو به تدریج رونق گرفت به گونه‌ای که در حال حاضر حدود 55 درصد از مواد اولیه دارویی در داخل تولید می‌شود و بیش از 95 درصد مواد و لوازم بسته بندی در داخل تولید و نیاز شرکت‌های داروسازی را تأمین می‌کند. در حال حاضر، 97 درصد از داروهای مورد نیاز کشور از نظر عددی در داخل تهیه می‌شود و حدود 3 درصد به صورت داروی ساخته شده وارد می‌شود
هم اکنون حدود 107 کارخانه داروسازی داروهای شیمیایی ، 40 کارخانه داروسازی تولید داروهای گیاهی و حدود 40 کارخانه تولیدکننده مواد اولیه و بسته بندی در کشور وجود دارد. 
داروهای به ثبت رسیده پس از انقلاب اسلامی:
با توجه به تدوین و اجرای نظام نوین دارویی کشور، که طرح ژنریک ، یکی از اهداف مهم آن است، از سال 1358 پس از انقلاب اسلامی، کلیه داروهای موجود در فهرست داروهای ایران ثبت و تجدید ثبت با نام ژنریک شدند.
در حال حاضر، تعداد داروهای به ثبت رسیده بر حسب مولکول دارو، 2300 قلم است که 1750 قلم تولید داخل و 550 قلم وارداتی است. تعداد اقلام دارو بر حسب اشکال دارو 3500 قلم است 
پیشرفت در زمینه داروهای زیست فناوری:
یکی از اتفاق‌ها و رویدادهای مهم در زمینه دارو بعد از انقلاب اسلامی، تولید داروهای بایوتکنولوژی با فناوری و دانش روز تا حد خودکفایی و صادرات، در کشور بوده است.                                                                                                هم اکنون حدود 22 قلم داروی تخصصی و فوق تخصصی از جمله داروهای بیماری‌های خاص از ابتدا و پایه، در داخل کشور به صورت زیست فناوری تولید و عرضه می‌شود، که ضمن دسترسی بیماران به این داروها، صرفه جویی ارزی قابل ملاحظه‌ای دارد و در حال حاضر نیز فرمولاسیون و تولید برخی از داروهای شیمی درمانی ضدسرطان، نیز در کشور به وقوع پیوسته و در مرحله تولید و عرضه می‌باشد. که این نیز گام مهمی به سوی خودکفایی و صرفه جویی ارزی در حوزه سلامت و دارو است.                                                                                                                               

تولید و استفاده از داروهای گیاهی و طبیعی با استفاده از منابع داخلی با عرضه بیش از 800 قلم داروی ثبت شده و پروانه‌دار نیز از دیگر رویدادهای مهم در حوزه داروست که مربوط به اقدامات بعد از انقلاب اسلامی است
5 میلیون دلار دارو 9 ماهه امسال از لرستان به 22 کشور جهان صادر شده است.
 رئیس سازمان صمت استان گفته: هم اکنون 500 قلم دارو در کارخانه های داروسازی لرستان تولید می شود
صفی خانی افزود: قبل از انقلاب حتی یک قلم دارو در لرستان تولید نمی شد اما در 40 سالگی انقلاب تنها در دارو سازی اکسیر بروجرد 186 قلم داروی انسانی تولید و به 20 کشور جهان صادر می شود
کردی مدیر عامل شرکت داروسازی اکسیر افزود: همچنین 98 درصد داروی ویال انسولین کشور در دارو سازی اکسیر بروجرد تولید می شود.
تجلی مدیر تولید کارخانه داروسازی زاگرس فارمد پارس نیز می گوید: ظرفیت منحصر به فرد لرستان در بخش دام موجب شده تا با راه اندازی کارخانه داروسازی زاگرس فارمد پارس ضمن تولید 90 قلو داروی دامی 30 درصد  داروی دامی مورد نیاز کشور را این کارخانه تولید کند.
به گفته رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت بزرگترین کارخانه داروسازی خاورمیانه به نام بایر افلاک در شهرستان ازنا ایجاد شده است.
زربخش مدیر کارخانجات بایر افلاک گفت:مجتمع داروسازی بایر افلاک ازنا مشتمل بر 7 کارخانه است که بخش دامی آن سالانه 200 قلم دارو معادل 30 هزار تن  دارو را وارد مدار تولید می کند.
در بخش داروهای انسانی کارخانه بایر افلاک ازنا با ظرفیت تولید 500 قلم دارو 70 درصد پیشرفت کار دارد و با افتتاح آن در آینده نزدیک ضمن سرمایه گذاری 400 میلیارد تومانی در بخش داروسازی  برای 500 نفر شغل ایجاد خواهد شد.
به طور کلی 3 هزار نفر به صورت مستقیم و 10 هزار نفر به صورت غیر مستقیم در صنعت داروسازی لرستان فعالیت می کنند .
بر اساس نظر کارشناسان چرخش مالی صنعت داروسازی کشور قریب 40 هزار میلیارد تومان است  و اگر بنا بود داروهای مورد نیاز کشور را از خارج وارد کنیم سالانه 4 میلیارد دلار ارز از کشور خارج می شد
در 40 سالگی انقلاب 96 درصد داروی مورد نیاز کشور در داخل تولید می شود.
 در یک نگاه کلی به پیشرفت‌های دارویی در چهار دهه اخیر، می‌توان پی برد که خوشبختانه صنعت داروسازی، که هیچ زمینه و پشتوانه و سابقه، حداقل در حد صنعت ملی، قبل از انقلاب اسلامی در کشور نداشته است، بعد از انقلاب اسلامی، با تکیه بر اهداف مشخص و اعتقاد و تلاش دست اندرکاران حوزه دارو به عنوان یک دستاورد مهم، مطرح است و روز به روز شاهد توسعه و دستیابی به فناوری و دانش روز، در این حوزه هستیم و گواه آن تامین نیاز 97 درصدی دارو و تولید دارو های بایوتک و فوق تخصصی و تامین مواد اولیه دارویی درداخل و ثبت داروهای ایرانی در برخی کشورها و توسعه روز افزون در این بخش است.
نویسنده: خانم دکتر مهناز رحمانی مهر
ویراستار: علی مرادی کاکاوندی