زبان فارسی از نگاه رهبر معظم انقلاب

پژوهش خبری صدا وسیما :حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای در بیانات اخیرشان در تاریخ سی ام اردیبهشت 98، درخصوص زبان فارسی ابراز نگرانی کردند و گفتند: "من راجع به زبان فارسی حقیقتاً نگرانم زیرا در جریان عمومی، زبان فارسی در حال فرسایش است". رهبر انقلاب با گله ­مندی از صداوسیما درخصوص ترویج زبان بی‌هویت و تعابیر غلط و بدتر از همه تعابیر خارجی، بر لزوم ترویج زبان صحیح و معیار و صیقل‌خورده تاکید کردند. رهبر انقلاب پیش از این نیز بارها بر اهمیت زبان فارسی و لزوم پاسداشت آن تاکید کرده بود. به همین سبب، بررسی و جمع بندی بیانات رهبر معظم انقلاب درباره " اهمیت زبان فارسی " در دستور کار قرار گرفت. مجموع بیانات ایشان در این باره ما را به شش شاخص مهم رهنمون می ­کند که این شاخص ­ها نیز خود دربرگیرنده محورها و زیرمحورهای مهم و راهبردی دیگری است.

شاخص اول درباره "نفوذ و جاذبه زبان فارسی" است. رهبر معظم انقلاب به گسترده بودن نفوذ زبان فارسی در گذشته و مرز زبان فارسی از چین تا روم و آسیای صغیر و ریشه داشتن زبان فارسی در تاجیکستان و هند و پاکستان و مصر و ترکیه اشاره و تاکید می­کنند که نفوذ زبان فارسی طبیعی است نه سیاسی.

"ظرفیت کم نظیر زبان فارسی"، شاخص دیگری است که از بیانات رهبر معظم انقلاب به دست می­آید. رهبر انقلاب در این باره ضمن اشاره به لزوم بهره گیری از ظرفیت ترکیب پذیری استثنایی زبان فارسی، درباره بی ­سلیقگی در ساخت ترکیب­های جدید هشدار می­دهند. ایشان همچنین زبان فارسی را نماد هویت ملی و ملیت ایران و منتقل کننده فرهنگ می­دانند.

بسامد هشدارها و توصیه­ های رهبر معظم انقلاب در بیاناتشان درباره اهمیت زبان فارسی به حدی بود که شاخص بسیار مهم "لزوم مراقبت از زبان فارسی" از آن به دست آمد. ایشان با ابراز نگرانی فراوان در خصوص تهاجم به زبان فارسی، درباره انحطاط آن هشدار می­دهند و توصیه­هایی می­کنند که برخی از آنها عبارت اند از: اختصاص مکان و ضوابطی برای پالایش درست زبان فارسی،  فارسی گویی شاعران در شعر، ننوشتن اسم فارسی با خط لاتین، درست یاد دادن زبان فارسی به فرزندان از کودکی، پرهیز از غلط گویی و ترکیبات گرته برداری شده، پیشگیری از جزو زبان شدن غلط ها و تقویت فرهنگستان زبان.

"رسانه و زبان فارسی و اهمیت فراوان زبان فارسی در رادیو و تلویزیون" شاخص دیگری است که از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره زبان فارسی استخراج شده است. رهبر معظم انقلاب در این باره به محورهای مهمی اشاره می­کنند که برخی از آنها عبارت اند از: کاربرد درست زبان در برنامه های زنده، تعیین معیارهایی برای پرهیز از غلط گویی و غلط نویسی، تامین راقی­ترین سطح ادای فارسی در خبر و تفسیر و ...، لزوم گماشتن ویراستار در بخش­ های خبری.

"زبان علم شدن فارسی" نیز چندین بار در بیانات رهبر معظم انقلاب تاکید شده است. ایشان به لزوم برنامه­ریزی برای تبدیل کردن زبان فارسی به زبان علم اشاره و تصریح می­کنند تولید علم در کشور برای افزایش نفوذ زبان فارسی بسیار موثر است.

"تاثیر انقلاب بر ترویج زبان فارسی" شاخص دیگر مورد نظر رهبر معظم انقلاب است. ایشان انقلاب اسلامی ایران را مروج زبان فارسی می­دانند و به زبان دوم دانشگاهی شدن فارسی در نقاطی از دنیا به برکت انقلاب اشاره می­کنند و در عین حال معتقدند که زبان فارسی، حامل و رسانه پیام انقلاب است.

متن کامل این مطلب در پیوست قابل دریافت است.

پژوهش خبری // امید جلوداریان