دختری که انگشتانش را در مدرسه جا گذاشت

صفحه موبایلش را به سختی باز می‌کند تا عکس کودکی اش را به من نشان دهد.
دخترکی زیبا با چشمانی براق و پر خنده.

بیست سال پیش بود، که برای همیشه با زیبایی، کودکی، خنده و حتی انگشتان دستش خداحافظی کرد.

کلاس دوم مدرسه شهید رحیمی درودزن در مرودشتِ استان فارس به علت
نا ایمن بودن چراغ نفتی علاءالدین دچار حریق شد.

در این حادثه شش دختر و دو پسر با هزاران آرزو در آتش سوختند و آسیب‌های جدی دیدند.

حادثه خبر نمی کند

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز با ارائه گزارش‌هایی درباره استفاده از بخاری‌های ناایمن و فاجعه‌آفرینی آن‌ها می‌گوید: حوادثی، چون آتش‌سوزی در مدرسه شهید رحیمی درودزن، سوختن دانش‌آموزان در مدرسه شین‌آباد پیرانشهر یا حادثه آتش‌سوزی در مدرسه مشکین شهر اردبیل و مدرسه اسوه حسنه زاهدان که به مرگ سه دانش آموز پسر منجر شد، نمونه‌هایی از رویداد‌های ناگواری است که بر اثر رعایت نکردن ایمنی، بسیاری از خانواده‌ها را دچار مصیبت کرده است.
به گفته محمدهادی قانع بیش از ۷۰ درصد مدارس و مهد‌های کودک کلان شهر شیراز از نظر ایمنی بررسی شده اند و موارد ایمنی به آن‌ها تذکر داده شده که در این میان وضع مدارس غیردولتی از مدارس دولتی نامناسب‌تر برآورد شده است.
قانع می‌گوید : استفاده از بخاری گازسوز در مدارس نادرست است؛ اما آموزش و پرورش به دلیل مشکلات مالی قادر به جایگزینی آن‌ها نیست.

آمار و ارقامِ ایمنی مدارس

بر اساس آخرین آمار اداره کل نوسازی مدارس فارس هنوز هم ۲ هزار و ۱۰۰ کلاس درس در فارس فاقد بخاری استاندارد است.
آقای موصلی می‌گوید: در مناطقی که شبکه گاز اجرا شده، بخاری‌های نفتی هم از مدارس جمع آوری شده است و اگر هنوز در مدرسه‌ای از این نوع وسیله گرمایشی استفاده می‌شود به خاطر عدم گاز رسانی است.
به گفته مدیر کل نوسازی مدارس فارس تاکنون اعتباری بالغ بر ۵۳۰ میلیارد ریال برای گرمایش ۱۴ هزار کلاس درس در استان هزینه شده است به نحوی که ۴ هزار کلاس درس به تجهیزات شوفاژ مجهز شده اند.
موصلی می‌گوید : در مناطق فاقد شبکه گازرسانی شهری و یا در مدارس قدیمی هم که شبکه گازرسانی در آن‌ها تعبیه نشده از بخاری‌های برقی تابشی و یا نفتی استاندارد استفاده می‌شود. مدیرکل نوسازی مدارس فارس تاکید می‌کند مدارس جدیدی که از سوی این اداره‌کل ساخته می‌شود دارای سیستم گرمایشی استاندارد متمرکز یا رادیاتور هستند.
پایانی بر قصه قُقنوس
باید این درام که پاره‌های تنمان در مدارس یا بلرزند یا بسوزند، برای همیشه از کشور ما رخت بربندد. این را محمدرضا رضایی کوچی، نماینده مردم جهرم و رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی می‌گوید و ادامه می‌دهد کمیسیون عمران مجلس به وزارت نفت و شرکت گاز در خصوص پرداخت سهم ایمن سازی سامانه‌های گرمایشی مدارس از فروش گاز اخطار داده است.
مدیر روابط عمومی نوسازی و تجهیز مدارس فارس هم می‌گوید: با توجه به فرارسیدن فصل سرما و لزوم استفاده از وسایل گرمازای استاندارد در مدارس و جلوگیری از وقوع حوادث تلخ، ۷۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح سامان دهی سیستم گرمایشی مدارس اختصاص یافته است.
به گفته او در استان فارس ۴۰ هزار کلاس درس وجود دارد که ۷۵ درصد آن‌ها از نظر سیستم گرمایشی کاملا استاندارد هستند.
نامداری، همچنین می‌افزاید: درحال تدوین و ابلاغ بخشنامه‌ای هستیم که بر اساس آن آموزش و پرورش ملزم شود سنسور‌های اعلام حریق در همه مدارس نصب کند.
او ادامه می‌دهد: در ادامه برنامه‌های امنیت بخشی به مدارس در خطر آتش سوزی، این برنامه نیزدر دستور کار قرار دارد که مدارسی که از بخاری گازی استفاده می‌کنند به سیستم حرارت مرکزی مجهز شوند که مدارس شبانه روزی و استثنایی در اولویت تجهیز به سیستم حرارت مرکزی قرار دارند.

نکات ایمنیِ دودکش‌های بخاری‌های استاندارد

۷۰ تا ۷۵ درصد حوادث به دلیل دودکش‌های غیرایمن اتفاق می‌افتد.
مدیر روابط عمومی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شیراز می‌گوید: این دود کش‌های غیر ایمن یا تا بالای پشت بام نرفته اند یا کلاهک ندارند و این موارد به نبود اعتبار و نوسازی مربوط نمی‌شود بلکه مدیر مدرسه باید این موارد را رعایت کند.
علیرضا عدلو توضیح می‌دهد: از درز انقطاع برای خروج لوله‌های دودکش بخاری نمی‌توان استفاده کرد، زیرا امکان نصب صحیح و اصولی دودکش در چنین فضایی میسر نیست و در نتیجه احتمال نفوذ گاز‌های سمی به فضای داخل وجود دارد.
به طور کلی استفاده از دودکش‌هایی که از پنجره‌ها و دیواره‌های جانبی ساختمان‌ها خارج می‌شود، غیر اصولی و غیراستاندارد است و کارایی لازم را در تهویه گاز‌های حاصل از احتراق ندارد بنابراین باید در استفاده از آن‌ها اجتناب شود.
به گفته او با توجه به افزایش طول افقی لوله‌های دودکش برای هر یک متر، باید حدود سه متر لوله دودکش به‌صورت عمودی در نظر گرفته شود.
رنگی بر خاطرات تلخ
به سراغ مدرسه شهید رحیمیِ درود زن می‌روم؛ نخستین چیزی که نظرم را جلب می‌کند، رادیاتور‌های دیوار سفید رنگ کنار نیمکت‌هاست.
اینجا از معدود مدارسی است که در این منطقه مجهز به شوفاژ شده است.
به گفته اهالی روستا در همین منطقه، هنوز کلاس‌هایی با بخاری‌ها و چراغ‌های نفتی برپاست.
انگار قرار نیست قصه ققنوس در مدرسه‌های روستایی ایران تمام شود.
وارد کلاس می‌شوم؛ دیوار‌های سفید خاطرات سیاه را لو نمی‌دهند. اما چشمان سیاه دخترک داستان دیگری داشت.

مریم شمس
خبرگزاری صداوسیما مرکز فارس