رکاب اصیل،نگین درخشان

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری صداوسیما مرکز زنجان؛سبزه میدان شاید دم دست‌ترین محلی است که می‌توان انگشتر زنجان  و دست فروشان را آنجا پیدا کرد، انگشتر‌های دست ساز زیبا که شاید در برخی مواقع مشابه اش را کمتر در جای دیگر می‌توان پیدا کرد.

 به سراغشان می‌رویم. با دیدن دوربین برخی از آن‌ها بساطشان را جمع می‌کنند و برخی نیز با اکراه به سوالاتمان جواب می‌دهند.

 یکی از این انگشتر فروشان  با دیدن ما می گوید : انگشترهایش را از شهر‌های مختلف کشور تهیه می‌کند، ولی خیلی از آن‌ها نیز حاصل دسترنج هنرمندان زنجانی است.

او می گوید، انگشترهای دست ساز هنرمندان زنجانی مشتریانی زیادی دارد  که خیلی ها  را برای خرید به این شهر می کشاند..

این انگشتر فروش می‌گوید، در فصل‌های گرم سال این محل مملو از جمعیتی می‌شود که علاقمند به انگشتر هستند.

انگشتر‌های دست ساز هنرمندان زنجانی علاوه بر اینکه به صندوقچه‌های دست فروشان در این محل جلوه داده اند و داغی بازارشان  را فراهم کرده اند در راسته‌ ای دیگری از  بازار زنجان با خودنمایی در  پشت ویترین ها نگاه هر عابری را به سوی خود جلب می کنند.

سبک های انگشتر سازی در زنجان

بیش از یک دهه است که فعالیت جدی در زمینه انگشترسازی و ساخت زیورآلات سنتی توسط استاد کارانی همچون استاد بیگلو در زنجان آغاز شده است و در حال حاضر شاگردان او این کار را ادامه داده‌اند. فعالیت‌های گسترده این هنرمند و شاگردان او سبب شده است، استان زنجان به عنوان صادرکننده انگشتر‌های فاخر به شهر‌هایی که تولیدات انبوه در این زمینه دارند همچون مشهد، نیشابور و تهران محسوب شود.

 در این شهر‌ها همواره از انگشتر‌های تولیدی زنجان به عنوان بهترین هنر ساخت دست هنرمندان این خطه یاد شده و هم‌اکنون شاهد هستیم که در استان زنجان موجی از علاقه دوست‌داران این هنر برای یادگیری به‌وجود آمده است.

  ارائه طرح‌های جدید و اجرای دقیق طرح‌ها توسط هنرمندان جوانی که در نزد استاد کاران زبده این کار آبدیده شدند سبب شده است که شاهد تولید محصولات زیبایی در حوزه ساخت انگشتر باشیم.

شاگردان دیروز استاد کاران امروز

هادی معیری از استادکاران جوان است، این شاگرد دیروز و استاد کار امروز حالا آموخته‌های خود را بر روی دست ساخت هایش در طبق اخلاص می‌گذارد تا آوازه این هنر در زنجان هرگز خاموش نشود، این هنرمندان برای رسیدن به این هدف با مشکلاتی نیز دست به گریبان هستند.

این استاد کار می‌گوید: از ۲۰ سالگی کار انگشتر سازی را شروع کرده ام و الان ۱۵ سال است که در این حرفه مشغول به کار هستم.

او می‌افزاید:انگشتر سازی زنجان جز محصولات برند بازار و دارای سبک است.

او می‌گوید:از سبک‌های مخصوص زنجان می‌توان به ۴ چنگ، شیخ احمد، تک چنگ، دوچنگ و جواهری اشاره کرد.

معیری ادامه می‌دهد:مشتریان محصولات ما از شهر‌های اطراف و کشور‌های همسایه هستند و از آنجایی که انگشترسازی یک هنرایرانی اسلامی است در کشور‌هایی که مسلمانان در آنجا زندگی می‌کنند خواهان زیادی دارد.

این هنرمند انگشتر ساز ادامه می‌دهد:انگشتر ملیله را به دوشکل و برای اولین بار در کشور به مرحله تولید رسانده ایم که تلفیقی از انگشتر و ملیله و به اسم فیلی ملیله و شیخ احمد ملیله در میراث فرهنگی به ثبت رسیده و در حال حاضر در مرحله ثبت کشوری است

  معیری می‌گوید: اکثر ابزاری که مورد استفاده ما هستند باید هر چند سال یکبار تعویض شوند و بدلیل خارجی بودن و گرانی این ابزار آلات  این امر نیازمند حمایت دولت می‌باشد.

 سجاد معیری نیز در باره هنر انگشترسازی زنجان به ما می گوید: انگشتر سازی زنجان جز برترین‌های کشور محسوب می‌شود.

او می‌گوید:فضای مجازی ما را در زمینه فروش دست ساخته هایمان یاری می کند و بیشتر سفارشات ما بصورت اینترنتی انجام می شود و تا کنون کارهایمان به کشور‌های عراق، استرالیا و کشور‌های عربی ارسال شده است.

توصیه او به مردم این است که حتما قبل از خرید مطالعه کرده و با آگاهی کامل نسبت به خرید اقدام کنند چرا که امروزه در بازار شاهد هستیم که کار‌های ماشینی را به نام صنایع دستی به فروش می‌رسانند.

او می‌گوید: کپی دست ساخته‌های این هنر از کشور‌هایی مثل ترکیه و مالزی وارد ایران می‌شود و با نام صنایع دستی ایران بفروش می رسد که فقط توسط متخصصان این امر قابل شناسایی است و این موضوع نیز می‌تواند در دراز مدت به ضرر این صنعت تمام شود.

کشف کوچک‌ترین انگشتر جهان در زنجان

به سراغ رئیس سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی استان زنجان می رویم .

او در باره قدمت انگشتر سازی در زنجان گفت: انگشتر سازی زنجان سابقه طولانی در استان زنجان دارد کشف کوچک‌ترین انگشتر جهان در زنجان گواه این مطلب است.

ارجمند با بیان اینکه انگشتر سازی جزو هنر‌های پر طرفدار در استان است افزود:این هنر امروزه به لحاظ داشتن ارزش و جایگاه بالا توانسته در زنجان از لحاظ تحول و رونق اقتصادی حائز اهمیت باشد.

او افزود: ۷۰۰ هنرمند زنجانی در ۱۷۵ کارگاه انگشتر سازی در حال فعالیت هستند.

رئیس سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی استان گفت: هنرمندان زنجانی سالانه بیش از ۳۵ هزار تا ۴۰ هزار انگشتر تولید و به بازار مصرف عرضه می‌کنند.

ارجمند ادامه داد:شیخ احمد، چهار چنگ و دندان موشی از جمله برترین برند‌های انگشتر استان زنجان است که در بازار‌های داخلی و خارجی به فروش می‌رسد.

انگشتر‌های تولیدی در استان زنجان علاوه بر داخل کشور در کشور‌های حاشیه خلیج فارس و عراق نیز به فروش می‌رسد.

هرچند صادرات این هنر به صورت چمدانی بیشتر انجام می‌شود، اما براساس شواهد این صنعت در سال 40 میلیارد ریال ارزی آور برای استان دارد.

خلاصه کلام انگشتر سازی یک از ظرفیت های کوچکی است که می شود با کمی حمایت و توجه آنرا به فرصتهای بزرگ اقتصادی و اشتغالزایی تیدیل کرد.

 گزارشی از زهرا نصیری