نمازی که آدمی را عباد الرحمن می‌کند

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سيما، یکی از مسائلی که آدمی از آن خیلی رنج می‌برد تنهایی است ... این را از زبان خیلی از پدر و مادر‌ها و پدر بزرگ و مادربزرگ‌ها شنیده ایم وقتی که فرزندانشان بزرگ می‌شوند و هرکدام سوی زندگی خودشان می‌روند...

به عبارت دیگر می‌توان از سرنوشت و سیر آفرینش انسان این گونه فهمید که انسان تنها آفریده شده و تنها از دنیا می‌رود و با دانستن این واقعیت، او باید کاری کند که حداقل برای آن لحظات تنهایی اش مونس و رفیقی حقیقی پیدا کرده تا با او همراه باشد: یا انیس من لا انیس له و یا رفیق من لا رفیق له ...

درمان تنهایی انسان تنها خداوند است ...‌ای رفیق کسی که هیچ رفیقی جز تو ندارد ... کسی که خصلت انسانی خود را درک کند و حقیقت تنهایی خودش را بفهمد راه برای زندگی واقعی و انس با خدا برایش راحت‌تر است ...

خیلی از ما در زندگی عادی دنیایی خودمان دوستان و رفیقانی داریم و با آن‌ها هم در ظاهر خیلی معاشرت داریم، اما حس تنهایی واقعی را در کوران‌های مشکلات زندگی و سختی‌های زندگی به وضوح حس می‌کنیم ... و بعد از آن این حس تنهایی زمان مرگ است ... آن جا است که اگر در دنیا خداوند را رفیق خود برگزیده باشیم و ارتباط خوبی در دنیا با او برقرار کرده باشیم در لحظات سخت تنهایی آماده خواهیم بود، چون می‌دانیم که رفیقی برای تنهایی داریم و او ما را تنها نمی‌گذارد...

 

یکی از بهترین مکان‌ها برای درک تنهایی واقعی انسان و اینکه بتواند از این تنهایی واقعی، رفیقی برای تنهایی لحظه مرگ داشته باشد، وقت سحر است.

«سحر» ناب‏ترین لحظه شبانه روز است. جایگاه این وقت شریف، آن‏گاه روشن می‏شود که سوگند‌های خداوند متعال بر این لحظه زمانی را با تعبیر‌های گوناگون قدسی در نظر آوریم.۱ سوگند‌های قرآن، دلیلی است بر عظمت و اهمیت اموری که به آن‌ها سوگند یاد شده است.

آیات قرآن در موضوع سحر و سحرخیزی، فراخوانی است که گاه از برتری وقت سحر و شکوه سحرخیزی و نشانه‌ها و یادگار‌ها و نکات باریک و حقیقت‌های آن به گونه آشکار و بی پرده یاد کرده و همه را به شب خیزی فراخوانده: یا ای‌ها المزمل، قم الیل الا قلیلا، نصفه او انقص منه قلیلا، او زد علیه و رتل القرآن ترتیلا؛‌ای جامه به خود پیچیده، شب را جز اندکی بپاخیز، نیمی از شب را یا کمی از آن کم کن، یا بر نصف آن بیفزا، و قرآن را با دقت و تأمل بخوان. [۱]بیشتر بخوانید: نماز توبه چگونه است


استغفار در سحر را غنیمت شماریم
المستغفرین بالاسحار؛ (پرهیزکاران) آمرزش طلبان در سحرگاه. [۲]... کانوا قلیلا من اللیل ما یهجعون و بالاسحار هم یستغفرون؛ و آنان (پرهیزکاران) کمی از شب را به خواب می‌روند و سحرگاهان آمرزش می‌طلبند.

یکی از بهترین اعمالی که در سحرگاه توصیه شده استغفار است و لازمه استغفار سحری، بیداری در پایان شب است و سنت مطهر از آن به نماز شب و استغفار در قنوت نماز وتر تفسیر می‌کند. [۳]در برخی از روایت‌های دینی آمده است که مقصود از استغفارکنندگان در دو آیه یاد شده، همان نمازگزاران گاه سحراند. [۴]نیز از امام رضا (علیه السلام) نقل است که پیامبر (صلی الله علیه و آله) در قنوت نماز وتر، هفتاد مرتبه استغفار می‌کرد. [۵]مقصود از پوزش طلبان در آیه هجده سوره ذاریات، کسانی اند که در پایان شب، هفتاد مرتبه در قنوت نماز وتر استغفار کرده و از خداوند پوزش می‌طلبند. [۶]از امام صادق (علیه السلام) روایت است که: هر کس در گاه سحر استغفار کند از اهل این آیه به شمار می‌آید. [۷]از اهل بیت (علیهم السلام) روایت است که: آگاه باشید، درود‌های خداوند شامل حال اهل سحر و پوزش طلبان سحری است. 


ابن عباس میگوید: هر کس در دل شب دو رکعت یا بیش‌تر نماز بگزارد از عبادالرحمن به شمار می‌آید

دو رکعت نمازی که آدمی عباد الرحمن می‌کند
و عبادالرحمن ... والذین یبیتون لربهم سجدا و قیاما؛ و بندگان خدای مهربان... کسانی اند که شب هنگام برای پروردگارشان سجده و قیام می‌کنند. [۹]سجده و قیام در شب از ویژگی‌های عبادالرحمن است و مقصود از بیتوته و سجده و قیام شبانه همان نماز شب است و این ویژگی اختصاصی بدان خاطر است که اطاعت شبانه سخت‌تر و پسندیده‌تر و از ریا دورتر است.

ابن عباس می‌گوید: هر کس در دل شب دو رکعت یا بیش‌تر نماز بگزارد از عبادالرحمن به شمار می‌آید. [۱۰]امام صادق (علیه السلام) درباره آیه «ان الحسنات یذهبن السیئات؛ [۱۱]همانا نیکی‌ها بدی‌ها را از میان می‌برد». فرمود: نماز شب مؤمن، گناه روز او را از بین می‌برد. [۱۲]