ظاهر شدن جزیره جدید آکاز هشداری درباره خشک شدن تدریجی خلیج گرگان

به گزارش خبرگزاری صدا وسیمای گلستان، این جزیره که به زبان ترکمنی آکاز  یا نی نامیده می شود در امتداد ساحل بندرترکمن به سوی بندر خواجه نفس ایجاد شده و از نوار ساحلی شهرستان ترکمن هم با چشم غیرمسلح قابل دیدن است وبخش های اندکی از آن باتلاقی است اما قسمت زیاد آن بستری خشک دارد .

با بیرون آمدن  این جزیره  دالان آبی "آرا کانال" به طول ۵۰۰ متر و عرض متغیر ۵۰ تا ۱۰۰ متر ، این جزیره جدید را از آشوراده جدا کرده است.

علل بیرون آمدن جزیره  جدید از آب:

فرماندار بندر ترکمن  می گوید: جزیره جدید به علت پس روی آب دریای خزر و کاهش سطح آب دریا به میزان یک مترو 60 سانتی متر در دهه اخیر ایجاد شده و کانال  چاپاقلی در برخی  مناطق 50 سانتی متر و در برخی مناطق یک متر و 50 سانتی متر  عمق دارد که تا کنون لایروبی نشده است.

صادق شیرنگی با اشاره به  کانال آشوراده  که در سمت غربی جزیره  جدید قرار دارد می افزاید: عمق 2 متری این کانال باعث شده قایق های شیلات و ماهیگری دراین مسیر به راحتی رفت وآمد کنند.

وی با اشاره به آماده شدن بارج لایروبی در کانال چاپاقلی  می گوید: در صورت تامین  بودجه های ملی به زودی لایروبی این کانال آغاز می شود.

نحوه تشکیل جزیره جدید آکاز و جزیره آشوراده:

معاون فنی اداره کل محیط زیست گلستان می گوید: این جزیره و جزیره آشوراده  بر اثر رسوب گذاری  جریان دریایی چپ گرد دریای خزر در طول  قرنها ایجاد شده و از زمان پس روی آب دریای خزر در دهه 50 به صورت جزیره  های کوچک سر از آب بیرون آورده  و در عکس های  هوایی دهه 50 مشاهده می شود.

 وحید خیر آبادی با اشاره به بحث لایروبی کانال چاپاقلی می افزاید: بر اساس مطالعات فنی طرح ملی نجات خلیج گرگان لایروبی تاثیری بر افزایش میزان آب خلیج گرگان نخواهد داشت و فقط کیفیت آب خلیج گرگان را افزایش می دهد.

تاثیرات لایروبی کانال ها بر نجات خلیج گرگان:

دکتر حمید علیزاده لاهیجانی معاون پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی  وزارت علوم  به عنوان مجری طرح ملی نجات خلیج گرگان می گوید : بر اساس مطالعات انجام شده و اندازه گیری عمق آب دریای خزر در 120 سال گذشته  در محدوده ای که نوسان عمق آب در این مدت 3 متر بوده لایروبی و تعریض  کانال چاپاقلی باعث بهبود سطح آب خلیج گرگان خواهد شد.

وی می افزاید:اگر پس روی  دریای خزر کاهش یابد و به کمتر از سال 56 برسد دیگر  روش های مهندسی که بسیار پرهزینه است  جواب نخواهد داد.

دکتر علیزاده می گوید: افزایش رسوب گذاری 13 رودخانه منتهی به خلیج گرگان ،افزایش جمعیت شهر های اطراف ، ورود فاضلاب زیاد به  دریا و رویش علف های هرز  در کف دریا بر اثر این فاضلاب  باعث جذب رسوب بیشتر می شود که رفع این مشکلاتی  به اقداماتی خارج از خلیج گرگان  نیاز دارد و تنها با لایروبی  کانال چاپاقلی و ورود آب دریا رفع نخواهد شد.

خیر آبادی معاون فنی محیط زست گلستان می گوید: این جزیره جدید به علت نیزار بودن برای استتار ماهی‌گیران غیرمجاز استفاده می شود و پرندگان مهاجر به خصوص پرندگان کنار آبزی خلیج گرگان با خشک شدن مناطق مهاجرت قبلی مناطق دیگر را برای زندگی و مهاجرت انتخاب می کنند.

بنظر می‌رسد فعل و انفعالات اخیر کرانه شرقی دریای خزر و پدید آمدن جزیره آکاز باور برخی کارشناسان مبنی بر خشکیدن خلیج گرگان را تقویت کرده است.

آغازطرح ملی نجات خلیج گرگان از سال95 به کارفرمایی استانداری  :

از سال 93 که نخستین سفر دولت یازدهم به استان گلستان انجام شد، قول احیای خلیج گرگان به مردم داده شد اما با گذشت حدود 6 سال از آن زمان، هنوز هیچ برنامه‌ای برای نجات این خلیج مصوب و اجرایی نشد.

 مدیر کل محیط زیست گلستان می گوید: سازمان حفاظت محیط زیست موضوع خلیج گرگان را در دستور کار ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور قرار داد و تیر ماه امسال 900 میلیارد تومانی اعتبار طی ۵ سال برای احیا خلیج گرگان  تصویب شد.

کنعانی می افزاید:جلوگیری از خشک شدن و افزایش شوری تالاب کاهش بار آلودگی وجلوگیری ازتغذیه گرایی تالاب و جلوگیری از تخریب و تصرف اراضی  از اهداف این طرح است که درسومین جلسه ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب های کشورتصویب شده و برای اجرا از طریق دفتر معاون اول رئیس جمهوربه دستگاه های مسئول ابلاغ شده است.

به گفته کنعانی :در این مصوبه مسولیت و تکالیف دستگاه های مختلف  در طول 5 سال مشخص شده و بر اساس آن باید سه کانال خزینی،آشوراده و چاپاقلی لایروبی شود و خلیج گرگان نجات یابد. این طرح با اجرای دکتر علیزاده  و نظارت  کارشناسان اداره کل محیط زیست گلستان دنبال می شود و وبا ارسال به دبیرخانه ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور برای تصویب در چهارمین جلسه ستاد در حال پی گیری است.

نتیجه:

هرگونه تصویبی با هرگونه تخصیص اعتباری زمانی مفید است که اجرایی شود .خلیج گرگان نیاز مند آب است تا بتواند نقش مهم زیست محیطی خود را در اقتصاد وگردشگری و جلوگیری از انتشار ریزگرد ها ایفا کند .خطر نابودی ذخایر ماهیان و جانوران دریایی  خلیج گرگان هشداری جدیست تا در اسرع وقت اقدام فوری انجام شود.