کاووش سازه آبی هخامنشی در تنگ حنای مشهد مرغاب

کرمی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس،گفت: در این فصل از کاووش دهانه ورودی آب که شامل دالانی مستطیل شکل با عرض ۸۰ سانتی متر و ارتفاع ۱۳۰ سانتیمتر کاووش شد.

وی افزود: این کانال شبیه آبراهه‌های زیرزمینی تخت جمشید از بلوک‌های سنگی بزرگ و با تکنیک خشکه چین ساخته شده است از زیر خاک کاووش شد.

کرمی گفت: در قسمت انتهایی این سازه آبی که در بخش جلویی سد کاووش شده قسمت آب پخش سازه است که آب بعد از عبور از کانال به این قسمت رسیده و در این بخش توزیع و به سمت دشت‌های پایین دست جریان می‌یافته است.

سرپرست تیم کاووش گفت: این سازه آبی که نوع تراش سنگ‌ها و استفاده از بست‌های فلزی دم چلچله‌ای درآن نشانه‌های بر هخامنشی بودن آن است، الگویی مهندسی از شبکه انتقال و توزیع آب سد را در دوران باستان ارائه می‌دهد.

وی گفت: این سازه که بخش‌هایی دیگر آن در فصل‌های آینده کاووش خواهد شد، کار انتقال آب از دریاچه پشت سد به قسمت جلوی سد را انجام می‌داده است.

وی، طول این سازه کانال ورودی آب تا دریچه‌های آب پخش را حدود ۷۰ متر برابر با عرض قاعده سد عنوان کرد و افزود: ۶ فرو رفتگی در سنگ‌های کف آب پخش نشاندهنده وجود ۶ دریچه تنظیمی است که احتمالا با الوار‌های چوبی عمود متحرک، آب سد را به صورت کنترل و مدیریت شده در زمان استفاده در رودخانه به جریان می‌انداخته است.

سد بستان خانی دومین و بزرگ‌ترین سد باستانی در تنگ حنای شهر قادر آباد، بخش مشهد مرغاب در شهرستان خرمبید است که بر روی رودخانه پلوار ساخته شده و دشت‌های پایین دست از جمله دشت مرغاب، دشت کمین و دشت پاسارگاد و احتمالا مجموعه باغ شاهی مجموعه جهانی پاسارگاد را مشروب می‌کرده است.

زارع کارشناس باستان شناسی هم از کاوش سازه آبی دیگری که هنوز کارکرد آن مشخص نیست خبر داد و گفت: کشف دو اجاق و زغال‌های موجود در آن، مقداری سرب در اطراف اجاق و بست فلزی هخامنشی با آهن اکسید شده در آن احتمال هخامنشی بودن سازه را بیش از پیش آشکار می‌کند اگر چه زغال‌های کاووش شده در مرحله آزمایش برای تاریخ نگاری دقیق‌تر سازه هستند.