ستاره‌ها پس از مرگ چه سرنوشتی دارند؟

۱) ستاره‌های متوسط مثل خورشید ما، پس از این‌که سوخت آن‌ها به پایان می‌رسد، تبدیل به کوتوله سفید می‌شوند. این اصطلاح برای توصیف مرحله‌ای از تکامل ستاره‌ای به کار می‌رود که ستاره پس از تبدیل شدن به غول سرخ، در آن مرحله از انقباض بازمی‌ایستد و لایه‌های خارجی خود را به صورت سحابی به فضا می‌فرستد و در نهایت به کوتوله سفید تبدیل می‌شود.

 

 

 

 

در مرحله کوتوله سفید، ماده ستاره‌ای فشرده می‌شود و به جسمی کم نور به اندازۀ زمین، تبدیل می‌شود. از آن‌جا که ستاره دیگر هیچ منبعی برای تولید انرژی ندارد، سرد می‌شود.

 

پس یک کوتوله سفید، ستاره‌ای است که دیگر سوخت هسته‌ای آن تمام شده و در نتیجه بسیار فشرده و کوچک می‌شود. چنین ستارگانی بسیار داغ هستند، اما آهسته آهسته دمای خود را از دست می‌دهند. ماده تشکیل دهنده کوتوله‌های سفید به اندازه‌ای به‌هم فشرده ‌است که یک قاشق غذاخوری آن، چند تن وزن دارد.

 

۲) ستاره‌های بزرگ، با جرمی ۲۰ برابر جرم خورشید ما زمانی که سوختشان تمام می‌شود، شروع به جمع شدن می‌کنند و مدام چگالی آن‌ها بیشتر می‌شود و داغ‌تر می‌شوند. برای ستاره‌ای با چنین جرمی، هیچ نیرویی در جهان هستی وجود ندارد که توان متوقف کردن و جمع شدن آن در خود را داشته باشد.

 

هسته بسیار سنگین شده است و همین باعث می‌شود به جمع شدن در خود ادامه دهد. گرانش، وحشی شده است! در حدود ۱۵ ثانیه نیروی غیر قابل مهار ستاره‌ای که میلیون‌ها مایل قطر دارد، به چیزی با قطر حدود ۱۲ مایل در هم می‌شکند. هم جرم ستاره همچنان پابرجا بوده و همین جرم خودش است که مدام باعث می‌شود بیشتر در خود فرو رود و کوچک‌تر شود.

 

دمای مرکز به ۱۰۰ میلیارد درجه می‌رسد. لایه‌های بیرونی به صورت ابرنواختر منفجر می‌شوند، اما در مرکز هسته ستاره، در چیزی به نام چاه گرانشی، سقوط می‌کند. ستاره، خود را در یک نقطه فشرده می‌کند. یک سیاهچاله متولد می‌شود!

 

۳) هنگامی‌که ستاره پرجرمی به شکل ابرنواختر منفجر می‌شود، شاید هسته آن سالم بماند. اگر جرم هسته بین ۱.۴ تا ۳ جرم خورشیدی باشد، جاذبه، آن را فراتر از مرحله کوتوله سفید متراکم می‌کند تا این‌که پروتون‌ها و الکترون‌ها جهت تشکیل نوترون‌ها به یکدیگر فشرده شوند و یک ستاره نوترونی متولد می‌شود.

 

برای این‌که تصور بهتری از یک ستاره نوترونی در ذهن شما به‌وجود بیاید، فرض کنید همه جرم خورشید در مکانی به وسعت یک شهر، جا داده شده است. یعنی می‌توان گفت که یک قاشق از ستاره نوترونی، یک میلیارد تن جرم دارد.