چرا گربه‌ها نعنا را دوست دارند؟

گربه‌ها معمولا حیوانات آرامی هستند که خونسردی خود را از دست نمی‌دهند و همین موجب می‌شود که رفتار آن‌ها پس از خوردن گیاه موسوم به "نعنای گربه‌ای" (catnip)، بسیار خارق‌العاده‌تر به نظر برسد.

 

 

 

 

اگرچه گربه‌ها هر زمان که بخواهند، می‌توانند شیطنت و بازیگوشی کنند، اما هیچ چیز آن‌ها را مانند نعنای گربه‌ای به رفتار‌های خارق‌العاده وانمی‌دارد؛ به همین دلیل است که پژوهش‌های بسیاری در مورد آن انجام شده است.

 

این که نعنای گربه‌ای چگونه چنین حالتی را در گربه‌ها پدید می‌آورد، هنوز برای دانشمندان به صورت یک راز باقی مانده بود؛ به همین دلیل پژوهشگران، بررسی جدیدی را انجام دادند که نشان می‌دهد مواد شیمیایی درون نعنای گربه‌ای، همانند یک ماده مخدر در بدن گربه‌ها عمل می‌کند!

 

نعنای گربه‌ای، عضوی از یک خانواده کوچک گیاهان است. پژوهشگران در بررسی‌های خود نشان داده‌اند که ماده فعال موسوم به "نپتالاکتون" (nepetalactone)، به بروز واکنش‌هایی منجر می‌شوند که در گربه‌ها می‌بینیم. گربه‌های خانگی تنها موجوداتی نیستند که تحت تأثیر این ماده قرار می‌گیرند، زیرا لذت بردن از این گیاه را می‌توان در شیر‌ها و ببر‌ها نیز دید.

 

پژوهشگران برای آزمایش این موضوع، ۱۰ برگ از نعنای گربه‌ای را در کیسه‌های کاغذی قرار دادند و آن‌ها را به همراه کیسه‌هایی که حاوی یک ماده شور بودند، به گربه‌های خانگی دادند. بیشتر گربه‌ها تنها نسبت به کیسه‌های دارای نپتالاکتون علاقه نشان دادند.

 

سپس، پژوهشگران، میزان هورمون "بتا- اندورفین" را در جریان خون گربه‌ها، پنج دقیقه قبل و بعد از مصرف نپتالاکتون اندازه‌گیری کردند. این هورمون با فعال کردن سیستم مخدر بدن، درد را تسکین می‌دهد. نتایج بررسی نشان داد که این هورمون پس از قرارگرفتن در معرض نپتالاکتون، بسیار بیشتر می‌شود.

 

 

این پژوهش، یک نتیجه شگفت‌آور دیگر نیز داشت. دانشمندان اظهار داشتند که جذب شدن به این ماده، تنها برای سرخوشی نبوده و یک رفتار عملکردی است. از آن‌جا که نپتالاکتون دارای خاصیت دفع حشرات است، پژوهشگران این فرضیه را مطرح کردند که گربه‌ها از آن برای دفع حشرات استفاده می‌کنند.

 

پژوهشگران، جهت بررسی فرضیه خود، سر گربه‌ها را در محفظه‌هایی پر از پشه قرار دادند. هنگامی که تعداد پشه‌های جذب شده را شمردند، دریافتند که تنها نیمی از پشه‌های فرود آمده روی سر گربه‌ها، به گربه‌هایی که نپتالاکتون مصرف کرده‌اند، جذب می‌شوند.

 

پژوهشگران، یک ماده دفع‌کننده حشرات را ثبت کرده‌اند که مبتنی بر نپتالاکتون است. این پژوهش، مثال مهمی از چگونگی شکل دادن حشرات به رفتار حیوانات به شمار می‌رود.

 

این پژوهش، در مجله "Science Advances" به چاپ رسیده است.