وزیر آموزش و پرورش: روان شناسی زمینه تحقق اهداف تعلیم و تربیت

به گزارش خبرنگار حوزه آموزش و پرورش گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، صبح امروز آقای محسن حاجی میرزایی در ششمین همایش بین‌المللی روانشناسی مدرسه که با حضور اساتید و صاحب‌نظران عرصه روانشناسی مدرسه در سالن همایش‌های دانشگاه الزهرا برگزار شد، ضمن تبریک حلول ماه رجباظهار کرد: مدرسه در کنار خانه، اصلی‌ترین کانون شکل‌گیری هویت کودکان است و عمیق‌ترین، پایدارترین و گسترده‌ترین تحولات جامعه را در مدرسه رقم خواهد خورد، در اینصورت آینده جامعه را در چهره مدرسه مشاهده خواهیم کرد. این نگرش امور مربوط به مدرسه را جذاب‌تر و بااهمیت‌تر می‌کند.

تعلیم و تربیت نمی‌تواند مستقل از روانشناسی تحقق پیدا کند

آقای حاجی میرزایی با اشاره به اینکه روانشناسی بخش تفکیک‌ناپذیر فرایند تعلیم و تربیت است، تصریح کرد: تعلیم و تربیت نمی‌تواند مستقل از روانشناسی تحقق پیدا کند. در فرایند تعلیم و تربیت، تدوین برنامه درسی، تعیین روش‌های آموزشی، رابطه معلم و دانش‌آموز و تحقق اهداف یادگیری، بدون فهم روشن از دانش روانشناسی امکان‌پذیر نخواهد بود. امروز افرادی که از منظر اقتصاد به توسعه نگاه می‌کنند به حیطه‌های شناختی رسیده‌اند و ظرفیت ذهنی و روانی انسان‌ها را نقطه‌ی عزیمت تحولات پایدار می‌دانند. صاحب‌نظران معتقدند تمام تغییرات پایدار ناشی از تغییر در نهاد‌ها و تغییر نهاد‌ها ناشی از تغییر در جریان یادگیری و جریان یادگیری متأثر از شکل‌گیری مدل‌های ذهنی و پیوند‌های انسان‌ها با یکدیگر است؛ بنابراین دانش روانشناسی با اهداف تعلیم و تربیت پیوندی عمیق و وسیع دارد.

عضو کابینه دولت تدبیر و امید با اشاره به اینکه در محیطی کار می‌کنیم که محیط و هم مخاطبین پرتحرک و پویا هستند، ادامه داد: تحقق اهداف تعلیم و تربیت در یک پویایی فزاینده، نیاز مستمر به فهم دقیق از شرایط و فهم عمیق‌تر این پویایی‌ها را دارد. هرچه در درک پویایی عمیق‌تر و دقیق‌تر باشیم، انجام مأموریت‌ها و مسئولیت‌های نهاد تعلیم و تربیت امکان‌پذیرتر خواهد بود.

وزیر آموزش‌وپرورش افزود: دانش آموزان به‌طور دائم در معرض وضعیت‌های متنوعی قرار می‌گیرند. بیشترین آسیب‌هایی که روان دانش آموزان را در معرض مخاطرات جدی قرار می‌دهد در سنین مدرسه شکل می‌گیرد. مدرسه یک سیستم سلامت و بهداشت روانی در جامعه است و بیشترین اختلالات روانی در سن مدرسه اتفاق می‌افتد و برای سامان دادن به این اختلالات، نیازمند به دانش روانشناسی هستیم.

وی با اشاره به اینکه در نهاد تعلیم و تربیت برای صیانت دانش آموزان طرح‌های متنوعی اجرا می‌شود، گفت: طرح‌هایی تحت عنوان نظام مراقبتی دانش آموزان که به حیطه‌های روانی دانش آموزان توجه دارد و اجرای طرح‌هایی که به غربالگری و مراقبت از سلامت دانش آموزان می‌انجامد در دستور کار قرارگرفته و جزو اهداف و برنامه‌های نظام تعلیم و تربیت است؛ اما در این میان به روش‌هایی برای ارتقای سلامت معلمان در برخورد با تحولات نیز توجه شده است. فهم این تحولات رمز ورود به اهداف بلند نظام تعلیم و تربیت است.

آقای حاجی میرزایی گفت: در شرایط امروز، جامعه درگیر کرونا شده است. کرونا یک پدیده جهانی و فراگیر است که جریان سلامت، کسب‌وکارها، مناسبات اجتماعی و... را محدود کرده و به‌طور خاص نظام آموزشی را تحت تأثیر قرار داده است. در مواجه با کرونا به عوارض آشکار و پنهان ناشی از این بیماری در نظام تعلیم و تربیت و آموزش رسیدیم که با قاطعیت می‌توان گفت، عوارض پنهان و پایدار آن بر نظام تعلیم و تربیت بسیار گسترده‌تر از عوارض آشکار بوده و توجه به این عوارض فوق‌العاده بااهمیت است.

وزیر آموزش و پرورش کرونا را به‌عنوان فرصتی با پیام‌های ویژه و مهم برای بازنگری، افزایش تاب‌آوری و بهینه‌سازی انتخاب‌ها دانست و تصریح کرد: تعادل جدیدی در حال شکل‌گیری است که در آن می‌توان فرصتی برای افزایش توانمندی‌ها، ارتقای اثربخشی و کارایی روش‌ها، فرایندها، برنامه‌ها و کسب تجربیات نو و بهره‌مندی حداکثری از این فرصت برای اصلاح و بهبود وضعیت کنونی پیدا کرد و معتقدم کرونا عرصه پهناوری برای خلاقیت، بازنگری و اصلاح فراهم کرده است.

عضو کابینه دولت تدبیر و امید گفت: در دوران شیوع کرونا؛ سلامت، کسب‌وکار، آموزش، روابط اجتماعی، الگو‌های گذران اوقات فراغت و نوع اشتغال با محدودیت‌های بسیار شدیدی روبرو شد و دوگانه‌های مهمی شکل گرفت. حتی نگرشی که سلامت را منحصر به‌سلامت جسمی می‌داند هم معتقد است که سلامت روانی جامعه تحت تأثیر کرونا تأثیرات عمیق و پایدار می‌بیند بنابراین باید بتوانیم با کمک علم روانشناسی تأثیرات جسمی و روانی ناشی از کرونا را در کنار هم قرار داده و بین آن‌ها تعادل برقرار کنیم.

وی گفت: مدیریت سنجیده این دوگانه‌ها و ایجاد تلفیق و ترکیب هوشمندانه بین این دوگانه‌ها با سلامت، یک مأموریت جدی است که باید بازتعریف و اصلاح شود و این موضوع در همایش می‌تواند بسیار جدی‌تر از سال‌های قبل موردبررسی و بحث قرار گیرد.

نباید آموزش مجازی جایگزین آموزش حضوری شود

آقای حاجی میرزایی با اشاره به اینکه با شیوع کرونا نظام آموزشی به دنبال تحول رفته است، بیان کرد: آموزش امروز به‌صورت آموزش در بحران درآمده و باید بتوانیم آن را مدیریت می‌کنیم. در این نوع آموزش باید به معلم و دانش‌آموز و نگرانی‌های آن‌ها و خانواده توجه کنیم و سعی کنیم در شرایط جدید به‌گونه‌ای رفتار کنیم تا ظرفیت‌های ذهنی و اجتماعی مانند گذشته توسعه یابد. شبکه آموزشی دانش‌آموز (شاد) برای ما فرصتی را پدید آورده تا بتوانیم آموزش را به واقعیت نزدیک کنیم؛ اما معتقدم آموزش مجازی تنها مکمل آموزش حضوری است و نباید به‌عنوان آموزش جایگزین به آن نگاه کرد.

وی گفت: باید در زیست‌بوم جدید نقش معلم و دانش‌آموز را بازتعریف و اصلاح کنیم. نقش تسهیل گری معلم و فعال‌تر بودن دانش‌آموز در زیست‌بوم جدید بیشتر از قبل فراهم‌شده است، اما در کنار آن مخاطرات جدید هم وجود دارد که باید به آن توجه کنیم.

شایان‌ذکر است این همایش به صورت مجازی در سراسر کشور برگزار و بیش از ۹۰۰ نفر شرکت‌کننده داشته است.