انتشار مطالعات باستان شناختی سفیدکوه مکران

به گزارش خبرنگار حوزه میراث فرهنگی گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، آقای حسین واحدی سرپرست فصل دوم طرح مطالعاتی سفید کوه مکران با اعلام این خبر گفت: خبر فصل دوم طرح مطالعات راهبردی و پژوهشی پیرامون مطالعات حوزه ثبت ملی سه دهکده در منطقه سفیدکوه مکران و نیز فصل دوم مطالعات باستان‌شناختی در این منطقه در نشریه Current World Archaeology، یکی از معتبر‌ترین نشریات خبری در زمینه اکتشافات مهم باستان‌شناسی منتشر شد.

این باستان‌شناس پروژه‌های مرتبط با سفیدکوه مکران را یکی از بکرترین و منحصر به فردترین و مهم‌ترین پروژه‌های مطالعاتی دانست که از سال ۱۳۹۶ در منطقه کوهستانی سفیدکوه مورد اجرا بوده و منجر به حفظ و ثبت اجتماعات منحصر به فرد بلوچ که در مناطق صعب‌العبور طی سالیان متمادی می‌زیستند و در خطر نابودی فرهنگ و الگوی زیست قرار داشتند شده است.

او خاطرنشان کرد: این طرح در نهایت منجر به ایجاد پایگاه اطلاعاتی منحصر به فرد و جامع در زمینه مردم شناسی، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، مطالعات بافت و ابنیه، مطالعات هنر‌های سنتی و مطالعات قوم باستان‌شناسی شد و برای نخستین بار در منطقه سفیدکوه مکران با مشارکت و حمایت پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و پژوهشکده باستان‌شناسی در طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ به سرپرستی نگارنده به انجام رسید.

سرپرست طرح مطالعات و ثبت ملی سه دهکده بارگدن، کوچکدام و کددپ در کوهستان سفیدکوه مکران (کوه سفید) که تاکنون در دو فصل پروژه مطالعاتی شامل دو فصل بررسی باستان‌شناختی با مجوز پژوهشگاه به انجام رسیده افزود: از آنجا که تا به حال هیچگونه مطالعات علمی در هیچ زمینه‌ای در منطقه سفیدکوه صورت نگرفته این پروژه و فرهنگ‌های انسانی و بستر‌های زیست محیطی آن از کمترین تغییر برخوردار بوده و مشابهت‌های بلقوه‌ای با زندگی جوامع پیش از تاریخی منحصرا نوسنگی دارد مورد توجه قرار گرفت.

وی گفت: مطالعات پیوسته از سال ۱۳۹۶ با مشارکت نهاد‌های مربوطه در زمینه‌های تخصصی مدنظر از جمله دانشگاه شهرکرد به منظور بررسی و مطالعه الگو‌های زیستی (الگوی استقراری، معماری و معیشتی) جوامع مستقر در سفیدکوه مکران از منظر مطالعات باستان‌شناختی و قوم باستان‌شناسی در قالب پایان‌نامه ارشد نگارنده شکل گرفت.

این باستان‌شناس خاطرنشان ساخت:، اما همواره از دغدغه‌های اصلی انجام هرگونه مطالعات در منطقه، انتشارنتایج آن در داخل و خارج از کشور و مشارکت متخصصین بیشتر برای پژوهش بر روی سوژه‌های مطالعاتی در این پروژه بوده، ازین رو سعی شد تا به جنبه انتشارات این طرح به صورت ویژه‌ای پرداخته شود.

این باستان شناس با اشاره به این که طرح مطالعاتی سفیدکوه توانسته نظرات مثبت و ایده‌های بسیاری از متخصصین باستان‎‌شناس در داخل و خارج از کشور را به خود جلب کند تصریح کرد: نتایج اولیه این طرح به صورت گزارش، مقالات و اخبار در نشریه‌های مختلف داخلی و خارجی و سمینار‌ها از جمله مجله مطالعات باستان‌شناسی وابسته به پژوهشگاه میراث فرهنگی و پژوهشکده باستان شناسی، هجدهمین گردهمایی سالانه باستان‌شناسی، هفتمین همایش بین‌المللی باستان شناسان جوان ایران و سرزمین‌های همجوار، مجله Iranian Studies در شماره ۱ دوره ۴۱ و مجله مطالعات باستان شناسی خاورمیانه (ASOR) به زبان انگلیسی مطرح و به چاپ رسیده است.

او با بیان این نکته که پژوهش‌های دیگر این پروژه نیز در دست انتشار است گفت: نتایج اولیه این پروژه نیز در فصل اول مطالعات باستان‌شناسی با مساعدت موسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران به صورت سخنرانی ارائه شد.

وی در ادامه، از مهم‌ترین دست آورد‌های انتشاراتی و خبری پروژه سفیدکوه مکران در بخش خبر بین الملل را انتشار خبر این پروژه در نشریه معتبر خبری در زمینه باستان شناسی با عنوان
Current World Archaeology اعلام کرد و گفت:این نشریه در شماره ۹۹ تاریخ January ۲۱, ۲۰۲۰ خبر پروژه یادشده را تحت عنوان Ethnoarchaeology in the mountains پوشش داده و نشریه Archaeology Magazine وابسته به A publication of the Archaeological Institute of America (موسسه باستان شناسی آمریکا) در تاریخ September/October ۲۰۲۰ خبری با عنوان Yesterday, Today, and Tomorrow در خصوص معرفی پروژه مطالعاتی سفیدکوه مکران را در مجله و وب‌سایت رسمی خود منتشر کرده است.

آقای واحدی افزود: همچنین برای دومین بار اخبار مطالعات پژوهشی پروژه سفیدکوه مکران در نشریه Current World Archaeology در شماره ۱۰۵ تاریخ February / March ۱۱, ۲۰۲۱ با عنوان Life and Death in Sefidkuh در بخش جدید‌ترین اکتشافات از سراسر جهان منتشر شده است.

او در پایان خاطرنشان ساخت: مجلات فوق ازین حیث مورد اعتبار و اهمیتی هستند که اخبار پروژه‌های روز و مهم باستان‌شناسی دنیا را برای معرفی به سایر باستان‌شناسان و علاقه‌مندان معرفی می‌کنند.