بافت تاریخی کرمان آماج بی مهری ها

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکزکرمان ، درگوشه و کنار شهر تاریخی کرمان بی تفاوتی و بی توجهی تاریخ این شهر را دچار تکانه ‌های شدیدی کرده است .
نوروز سال ۹۷ طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور در سفر به کرمان گفت: شهر کرمان مانند شهر یزد قابلیت جهانی شدن دارد!!!
و سوال اینجاست آیا بافت تاریخی شهر کرمان را دیده و این مطلب را گفته است یا به بیان جمله ایی کلیشه ایی و به عبارتی دلخوش کنک اکتفا کرده !
فقط نامی از بافت تاریخی باقی است
اقای محبی شهروند کرمانی وقتی متوجه سوژه ی گزارش ما شد ، سر درد و دلش باز شد و البته با لحن تندی گفت : آقایون چوب حراج به خونه های قدیمی شهر زدند.
او گفت: روز نه ، شب سری به برخی از این خانه های بی صاحب بزنید و ببنید که معتادان چه بزم و بساطی دارند !!
این گفته بر تاثر ما افزود و سماجت مان برپیگیری اوضاع امروز این خانه های قدیمی را بیشتر کرد؛ به سراغ آقای ابراهیمی از فعالان میراث فرهنگی رفتیم که وسعت بافت تاریخی شهر کرمان را حدود ۵۰۰ هکتاری اعلام کرد اما گفت: متاسفانه دیگر چیزی به نام بافت تاریخی در شهر کرمان باقی نمانده و آنچه باقی است جزیره های کوچکی است در دریای طوفانی بی توجهی ها که در گوشه و کنار مرمت شده اند و به ثبت ملی رسیده اند،
او افزود : درست است که طبق قانون تخریب خانه‌های ثبت ملی جرم است ، اما هستند خانه‌هایی بسیار زیبا و جذاب در این بافت قدیمی که ثبت ملی نیستند و باید حفظ و نگهداری شوند که متاسفانه معلوم نیست با کدام مجوز یا استفاده از غفلت کدامین متولی بدون هماهنگی تخریب میشوند .
آقای ابراهیمی در ادامه این مطلب ، "خانه تیمو" را مثال زد .
او افزود : "خانه تیمو" بنایی تاریخی بود که می‌توانست به ثبت برسد و حفظ شود، اما تخریب و تبدیل به یک زمین خالی شد!
((خانه قاجاری تیمو از جمله خانه های باقی مانده از دوران قاجار متعلق به یک یونانی ‌الاصل و مدیر شرکت فرش کرمان در دوران پهلوی بود که در محله زرتشتی های کرمان قرار گرفته است . از خانه قاجاری تیمو سرقت ‌های زیادی مربوط به صنعت فرش صورت گرفت و در سال 99 تخریب شد ))
تخریب خانه های قدیمی در سکوت
اقای قطب الدینی شهردار منطقه پنج و بافت تاریخی شهر کرمان میگوید: مالکان برخی خانه‌ها به دور از چشم میراث فرهنگی و شهرداری در خفای دیوارهای بلند این بناها اقدام به تخریب می‌کنند و ما زمانی متوجه می‌شویم که کار از کار گذشته است !
او ادامه داد: این خانه‌ها که ملک شخصی هستند ، چون ثبت ملی هم نیستند نمی‌شود برایشان کاری انجام داد ؛ و این گونه بافت تاریخی شهر کرمان در خاموشی تخریب می‌شود و جای آن را برج‌هایی می‌گیرند که به تاریخ دهن کجی می‌کنند.
به خیابان "برزو آمیغی " رفتیم ، جایی که خانه‌های قدیمی بسیاری را در دل خود جای داده است ، خانه هایی که در حال اهتزار هستند .
"خانه کاظمی " که سایه برجی چند طبقه نور حیاطش را گرفته، خود دلیلی است بر این ادعا که بی ضابطه و بدون نظارت در مجاورت این اماکن تاریخی برای ساخت مجوز صادر میشود .
آقای کاظمی از وارثان این خانه قدیمی ، دلش می‌خواد آن را مرمت کند و برای آیندگان نگه دارد .
"کاش همه مالکان بافت قدیم به فکر مرمت می افتادند و این خانه‌های تاریخی ارزشمند را زنده نگه می‌داشتند.
او گفت : برای مرمت این خانه یک و نیم میلیارد تومان بودجه نیاز است و وام‌هایی که به او برای مرمت پرداخت می‌شود باز پرداختشان بدون استراحت و سخت است و تا خانه‌ای مرمت شود و بتواند از آن استفاده و درآمد زایی کنند زمانی نیاز سپری میشود.
مشکل صاحبان خانه‌های قدیمی هم ساز و کار برای مرمت بنا و هم تامین بودجه و سرمایه برای مرمت است .
وقتی هم که مالکان می‌خواهند خانه را به میراث واگذار کنند تا خود میراث ملک را مرمت کنند خانه‌ای ده‌ها قصبی را به نرخ پایینی از صاحب خانه می‌خرند که به صرفه نیست و بگذارد تخریب شود و بعد زمینش را بفروشد سودِ بمراتب بیشتری نصیب وارث میشود .

تقریبا از ۲۰ سال پیش فرسایش شدید بافت تاریخی شهر کرمان شدت گرفت ، خانه‌هایی که باد و باران آن‌ها را تخریب کردند و در یک چشم بر هم زدن بولدوزر از آن‌ها تلی از خاک برجای گذاشت .
درحالیکه توجه به اماکن و منازل تاریخی شهر کرمان همانند شهر یزد میتوانست روزهای درخشانِ میزبانی گردشگران را در این شهر تاریخی رقم بزند .
در کوچه و پس کوچه‌های شهر در همین محله‌هایی که بافت قدیمی نامیده می‌شود از زریسف تا باغملی از مطهری تا ابوحامد اینقدر بنای مخروبه وجود دارد که مامنی شده اند برای معتادان متجاهر .
در دل برخی از این مخروبه‌ها خانه‌هایی زیبایی بود که اگر به آن‌ها رسیدگی می‌شد می‌توانست هتل ، چایخانه و رستوران شود . در حالیکه آنچه واقعیت و عینیت دارد یک سردر و یک دیوار سیاه و مقداری گچ بری و چهار تا آجر نقش و نگار دار است که مرمتشان هزینه‌های بسیاری دارد و انگار نگه داشته شده تا کامل مخروبه شود و در نهایت بدون هیچ دردسری زمینِ بنا برای ساخت و ساز به فروش برسد.

ناگفته نماند که بسیاری از این خانه های نیمه مخروبه هم به اتباع بیگانه اجاره داده میشود ، اجاره بهای کم برای اتباع مورد رضایت است و برای مالک " کاچی به از هیچی" .
اتاقهای این خانه‌های بزرگ و اعیانی در دست یک خانواده با ۵ و ۶ بچه قد و نیم قد است که در دالانهای همین خانه ها نان خشک جمع می‌کنند پلاستیک و فلزات بازیافتی را تفکیک و انبار می‌کنند و ....

آنچه مانده را دریابیم
مدیر کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی در این باره میگوید : تخریب بافت تاریخی شهر کرمان ، ساخت ساختمانهای بلند مرتبه و پروژه‌های بزرگ و نامتناسب با بافت تاریخی در کنار خانه‌های قدیمی در سنوات گذشته رخ داده و متاسفانه این کار باعث نابودی بخش عظیمی از این خانه‌های قدیمی شده است.
او ادامه داد : اگر بافت تاریخی یزد و شیراز رونق دارند و تخریب نشده اند منابع به آن‌ها اختصاص یافته است تا آن‌ها از بین نروند .
کرمان نیازمند منابع است تا از تخریب جلوگیری شود و باید سرمایه گذار ترغیب شود و در این منطقه سرمایه گذاری کند.
می‌طلبد که شهردار جدید و شورای شهر تازه نفس به این قسمت از شهر نگاه ویژه‌ای داشته باشند .
بعد از کرونا باز هم گردشگری رونق خواهد گرفت و نیاز است این قسمت آماده روز‌های خوب آینده شود.
گزارش از حمیده یزدی نژاد