صدای پای کوچ کم کم به گوش می رسد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه، حوالی ظهر است پیرمرد در حالی که عصایی در دست دارد لنگ لنگان قدم بر می‌دارد و آبی که در تانکر است را در حوضچه‌ی سیمانی برای گوسفندان خالی می‌کند دخترش می‌گوید" چند سال پیش هنگام کوچ در یکی از مناطق کوهستانی پدرم پایش پیچ خورد و دچار شکستگی استخوان لگن شد و با وجود عمل جراحی همچنان به سختی راه می‌رود پیر مرد می‌گوید: ۲۰۰ راس گوسفند دارد و امسال خشکسالی و کمبود علوفه مشکلات زیادی برای آن‌ها ایجاد کرد و اگر این گونه ادامه داشته باشد دیگر قادر به گله داری نخواهد بود.
زندگی به سبک عشایر فراز و نشیب و دشواری‌های خاص خود را دارد امسال با کاهش شدید بارندگی مواجه بودیم بسیاری از سراب‌ها و رود‌ها خشک شدند و دیمزار‌ها تقریبا از بین رفتند در نتیجه علوفه و گیاه چندانی باقی نماند و قیمت نهاده‌های دامی هم به شدت افزایش یافت در این شرایط نگهداری از دام‌ها برای این قشر مولد هر روز سخت و سخت‌تر شد.
مسئولان امور عشایری استان کرمانشاه پیش ترگفته بودند" علوفه مورد نیاز دام عشایر در سال جاری ۶۳ هزار تن کاهش یافته است و امسال هشت هزار تن علوفه یارانه‌ای در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. ".
اما هر چه هست این میزان جوابگوی علوفه مورد نیاز آن‌ها نبود و این روز‌ها به سیاه چادر‌های آن‌ها که سر می‌زنی از مشکلات نگهداری دام‌ها می‌گویند در میان پس چرایی که اثری از گیاه در آن کمتر به چشم می‌آید یک دامدار می‌گوید "دام هایش گرسنه اند  و هر چه داشته خرج تامین علوفه کرده و حالا مجبور است تعدادی را بفروشد دیگری می‌گوید:" خرج دام‌ها از دخلشان بیشتر شده است و هر ماه مجبور بوده تعدادی را به فروش برساند که در میان آن‌ها گوسفندان مولد هم بوده اند یکی دیگر از دامداران می‌گوید: در سال حدود ۲۰ تن گوشت تولید می‌کند، اما با وضعیت پیش آمده دیگر معلوم نیست سال‌های آینده بتواند گله داری کند.
در کنار سیاه چادر دیگر ایستاده ایم گله‌ای از راه می‌رسد زن عشایر ظرف‌های آب را برای گوسفندن تشنه آماده می‌کند دو پسر کم سن و سال از گله‌ها مراقبت می‌کنند او که می‌گوید: در سال ۱۲ تن روغن تولید می‌کند و دو فرزندش در شهر درس می‌خوانند و با توجه به مشکلات خشکسالی و کم توجهی به وضعیت معیشتی آن‌ها دیگر تمایلی به زندگی عشایری ندارد.
بهار و تابستان خشک امسال با همه سختی هایش گذشت آبان ماه فصلی تازه از زندگی برای عشایر رقم می‌خورد.
آن‌ها این روز‌ها خود را آماده می‌کنند تا کوچ پاییزه را کم کم آغاز کنند عده‌ای که به شکل سنتی کوچ می‌کنند و خانه به دوش اند زودتر کوچ می‌کنند و آن‌ها که با خودرو وسایل و دام‌ها را جابه جا می‌کنند کمی دیرتر قصرشیرین و سرپل ذهاب و گیلانغرب معمولا مقصد کوچ شان است.
مسئولان امور عشایری استان کرمانشاه می‌گویند: تمهیدات لازم برای تسهیل کوچ عشایر استان اندیشیده شده و تلاش خواهد شد تا عشایر کمترین مشکل را برای کوچ پاییزه به مناطق قشلاقی داشته باشند.
آن‌ها همچنین می‌گویند: با توجه به شیوع کرونا و با وجود واکسیناسیون در جمعیت عشایر توصیه می‌شود، عشایر کوچ ماشینی را در اولویت قرار دهند
براساس برنامه ریزی‌ها برای کوچ پاییزه تعیین شده است ۱۰ آبان ماه زمان حرکت از ییلاق برای استفاده از پس چر مزارع) ۳۰ آبان ماه زمان حضور در مراتع قشلاقی (تعلیف دام با علوفه دستی) پیش بینی شده است ۲۰ آذر ماه زمان بهره برداری از مراتع قشلاقی چرای دام از مرتع.
عشایر استان کرمانشاه با جمعیتی بیش از ۸۰ هزار نفر، چهار درصد از جمعیت استان را تشکیل می‌دهند آن‌ها با یک میلیون وپانصد هزار راس واحد دامی از نظر تعداد دام عشایر رتبه چهارم را در کشور دارند.
این جمعیت مولد در سال ۱۳ هزار تن گوشت قرمز، ۲۷ هزار تن شیر و فرآورده‌های آن، ۱۷۰۰ تن انواع الیاف دامی شامل پشم، کرک و مو، ۹۰۰ تن روغن حیوانی و ۲۲ هزار قطعه انواع صنایع دستی تولید می‌کنند.
عشایر کرمانشاه ۱۴ هزار خانوار در قالب ۱۴ ایل و یک طایفه مستقل را تشکیل می‌دهند دوره قشلاق عشایر استان کرمانشاه علاوه بر مناطق گرمسیری کرمانشاه استان‌های ایلام، خوزستان و لرستان را هم شامل می‌شود.
با وجود این میزان تولید در این جامعه مولد، اما میزان بهره مندی آن‌ها از خدمات مناسب ناچیز است و جا دارد برای رفع مشکلات عدیده آن‌ها چاره‌ای اندیشیده شود.

گزارشگر: پروین شهسواری