کشف سیاه‌چاله‌ای منفرد در کهکشان راه شیری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز اصفهان؛ استادیار گروه نجوم و اخترفیزیک دانشگاه صنعتی اصفهان که داده‌کاهی داده‌های گرفته شده با تلسکوپ دانمارک از این رویداد را بر عهده داشته با اشاره به جنبه‌های مختلف این موفقیت بزرگ علمی گفت: این رصد‌ها در مدت ۶ سال به وسیله تلسکوپ‌های زیادی در سراسر دنیا و از جمله تلسکوپ فضایی هابل انجام شد.

صدیقه سجادیان با بیان اهمیت داده‌کاهی در این گروه بین‌المللی افزود: داده‌کاهی و آنالیز تصاویر نجومی تلسکوپ‌های مختلف از این رویداد منجر به کشف یک سیاه‌چاله منفرد با جرمی حدودأ ۷ برابر جرم خورشید و در فاصله ۵ هزار سال نوری از زمین شد.

عضو هیئت علمی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی اصفهان گفت: یکی از این تلسکوپ‌ها، تلسکوپ یک ونیم متری دانمارک است که به واسطه‌ی قرارگرفتن در یکی از بهترین نقاط دنیا از نظر شرایط رصدی (رصدخانه لاسیلای شیلی) بیش از ۹۰۰ تصویر با قدرت تفکیک بسیار عالی از این رویداد بوسیله گروه رصدی مایندستپ ثبت کرده است.

سجادیان که عضو فعال گروه مایندستپ است، با بیان این‌که کشف این سیاه چاله یک پدیده منحصر به فرد و شروع یک دوره جدید در تحقیقات کیهان‌شناسی رصدی است؛ افزود: این اولین بار است که سیاه‌چاله‌ای تنها در کهکشان ما و در این بازه جرمی با تعیین دقیق جرم، فاصله و سرعت آن آشکارسازی می‌شود.
عضو انجمن علمی فیزیک ایران گفت: این امکان برای تلسکوپ ملی ایران نیز وجود دارد که در رصد‌های مهم بین‌المللی و اکتشافات تازه، حضور مؤثر داشته باشد.

یک تیم بین‌المللی پژوهشی متشکل از ۵۰ مؤسسه تحقیقاتی با مشارکت دو پژوهشگر ایرانی، صدیقه سجادیان عضو هئیت علمی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی اصفهان و سهراب راهوار عضو هیئت علمی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف، به کمک اثر ریزهمگرایی‌گرانشی و اخترسنجی توانستند سیاه‌چاله‌ای منفرد درکهکشان راه شیری را کشف کردند.

همگرایی و ریزهمگرایی گرانشی از پیش‌بینی‌های بسیار موفق نظریه نسبیت عام است که آلبرت اینشتین در سال ۱۹۱۵ میلادی آن را مطرح کرد. در این پدیده، با تقویت نور ستاره‌های پس زمینه به وجود اجرام سنگین زمینه پی می‌برند.
در رویداد‌های ریزهمگرایی گرانشی، به علّت کم بودن فاصله‌ی بین تصاویر، آن‌ها جدا ازهم دیده نمی‎شوند بلکه نور مجموع تصاویر دریافت می‌شودکه به نسبت ستاره‌ی چشمه تقویت شده است. منجمان از این پدیده به عنوان یک ابزار رصدی دقیق برای فهم کیهان و مشاهده اعماق آسمان‌ها استفاده می‌کنند.
نتایج این پژوهش که برای مجله معتبر The Astrophysical Journal ارسال گردیده و پیش نویس آن نیز منتشر شده و از طریق لینک مستقیم https://arxiv.org/pdf/۲۲۰۱.۱۳۲۹۶.pdf و نیز وب سایت ساینس به نشانی https://www.sciencealert.com/for-the-first-time-a-lone-black-hole-has-been-found-wandering-the-milky-way در دسترس است.