احیا قنات‌های همدان با کمک ستاد اجرایی فرمان امام خمینی

• به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز همدان، پیرو پخش گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما در همدان با عنوان مستند " احیای قنات راهی برای نجات زمین " ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) استان همدان درصدی از کمک‌های این ستاد را به احیای قنات‌های استان همدان اختصاص داد.

استان همدان حدود ۲۵۰۰ قنات دارد که ۶۰ درصد آن نیاز به احیا و بازسازی دارد تا از حفر چاه‌های غیرمجاز و برداشت‌های بی‌رویه آب‌های زیرزمینی جلوگیری شود.

احیای قنات‌ها ضمن پایداری و اقتصادی بودن تأمین آب، هیچ آسیبی به منابع زیرزمینی نمی‌رساند.

خشک‌سالی و کم‌آبی یکی از معضلات در ایران است، که باعث عدم تغذیه کامل آب سفره‌های زیرزمینی شده است از طرفی برداشت زیاد از این سفره‌ها سطح آب آن را بسیار پایین برده و باعث کم‌آبی قنات‌ها شده است.

آب بسیاری از این قنات‌ها به طور کل خشک شده است. در مواردی که کم‌آبی یا خشک‌شدن قنات تنها بر اثر خشک‌سالی بوده است، ولی چاه در آن منطقه حفر شده باشد، می‌توان با لای‌روبی قنات، کف کنی و افزودن بر طول قنات به آب بیشتری دست یافت و قنات را از خشک شدن نجات داد. 

همچنین در صورتی که آب اضافه در منطقه وجود داشته باشد می‌توان تغذیه‌ی مصنوعی را انجام داد، اما در مواردی که سطح آب بر اثر حفر بی‌رویه‌ی چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق پایین رفته باشد و موجب خشک‌شدن یا کم‌آب شدن قنات شده باشد در این صورت با سه حالت می‌توان قنات را نجات داد.

با توجه به چاهی که در نزدیکی قنات حفر شده است و آب زیادی از آن برداشت شده، اما قنات هنوز آب‌دار است، در این حالت اگر از فعالیت چاه جلوگیری شود، قنات خشک نمی‌شود و برای پرآب‌شدن، طبق شرایط طبیعی باید بر طول آن اضافه شود.

چنانچه قنات بر اثر حفر چاه و برداشت زیاد آب خشک شده باشد، ولی سطح هنوز خیلی پایین نرفته است و حدود نیم متر پایین‌تر از کف مجرای قنات است و در این حالت اگر از فعالیت چاه جلوگیری شود، می‌توان قنات را از طریق افزایش طول آن دوباره احیا کرد. 

همچنین اگر قنات بر اثر حفر چاه خشک شده باشد و سطح آن چندین متر پایین‌تر از سطح کف مجرای قنات رفته باشد، در این صورت هر اقدامی برای نجات قنات بی‌فایده است، زیرا سطح آب خیلی پایین رفته است و باید چند صد متر بر طول قنات شود تا شاید آب‌دار شود که در این صورت مقرون به صرفه نیست.