تکمیل ۸۰ درصد سامانه جامع تجارت تا پایان سال

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، آقای علی رهبری در برنامه گفتگوی ویژه خبری شبکه دو سیما افزود: اکنون صدور کارت بازرگانی به صورت هوشمند و بدون دخالت عامل انسانی است و ۲۵ استعلام از ۲۰ دستگاه به صورت برخط گرفته می‌شود.
وی گفت: استعلام صورت حساب معاملات هنگام ارائه تسهیلات بانکی است و از ۳۲ بانک و مؤسسه اعتباری، ۲۲ بانک به سامانه متصل شده اند.
آقای رهبری افزود: تلاش کرده ایم ۹۰ درصد کالا‌هایی را که بدون مشخص کردن منشأ ارز و مراجعه به بانک ترخیص می‌شود در سامانه گمرک کنترل کنیم.
وی گفت: سامانه جامع تجارت ابرپروژه‌ای است که هم گام‌های تجارت رسمی را ساماندهی می‌کند و هم امکان قاچاق از ورودی‌های رسمی را می‌بندد.
رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت افزود: ۶۶ تکلیف برای تکمیل سامانه جامع تجارت ابلاغ شده است که به صورت مستمر در حال پیگیری آن‌ها هستیم.
آقای رهبری با بیان این که بیش از ۸۰ درصد کارایی سامانه جامع تجارت محقق شده است اضافه کرد: مسئولیت ترخیص کالا از گمرک بر عهده این سازمان است و استعلامات ترخیص کالا از طریق سامانه جامع تجارت مانند ثبت سفارش، مجوز‌های ترخیص و اعلامیه‌های تأمین ارز باید انجام شود.
وی گفت: اکنون اختلاف نظری در اجرای قانون بین ما و سازمان گمرک وجود ندارد.
آقای رهبری افزود: مرحله صدور کارت بازرگانی، ثبت سفارش، تأمین ارز، حمل و تخلیه کالا در بنادر و مبادی ورودی کشور و برخی اطلاعات گمرکی، اتصال کامل در سامانه جامع تجارت ایجاد شده است.
وی گفت: سامانه جامع تجارت جای سامانه‌های عملیاتی دستگاه‌ها را نگرفته است و این سامانه با ایجاد هماهنگی، امکان نظارت لازم را ایجاد می‌کند.
رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت افزود: در برخی جا‌ها که باید فرایند اصلاح یا تبادل اطلاعات از درگاه سامانه جامع انجام شود، هنوز این اتفاق نیفتاده است.
آقای رهبری گفت: برای ۱۲ دستگاه تکالیفی برای تکمیل سامانه جامع تجارت تعیین شده است.
وی افزود: اکنون از ۶۶ تکلیف ۴۱ تکلیف بیش از ۶۰ درصد پیشرفت داشته است.
آقای رهبری با بیان این که سازمان بنادر به سامانه ثبت سفارش وزارت صمت دسترسی دارد گفت: برای کالا‌های اساسی که مورد توجه کشور بود و به آن ارز ترجیحی تخصیص داده شده است، هدف حداقل شدن رسوب این نوع کالا‌ها در گمرکات است، بنابراین فهرست ثبت سفارش‌ها را در اختیار سازمان بنادر برای استفاده آن‌ها قرار داده ایم و هنگامی که قبض انبار برای کالا‌های اساسی صادر می‌شود حتماً وجود ثبت سفارش منطبق با قبض انبار را سازمان بنادر بررسی می‌کند.
وی افزود: در جلسه با معاون اول رئیس جمهور تصمیم گرفته شد اگر امکان داشته باشد این کار را برای دیگر کالا‌ها نیز انجام دهیم که کالا‌هایی که ثبت سفارش ندارند امکان تخلیه نداشته باشند.
رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت گفت: البته این از نظر لجستیکی در جریان ورود کالا به کشور وقفه ایجاد می‌کند، زیرا کالا بر اساس اعتبار وارد کننده به سمت ایران حرکت می‌کند و تخلیه می‌شود در حالی که وقتی می‌خواهند اظهار شود اسناد ارزی آن و مجوز‌ها بررسی می‌شود.
آقای رهبری با بیان این که اجرای توافقات در زمینه تکمیل سامانه جامع تجارت زمان بر است، افزود: به عنوان نمونه، پیش از این گمرک فقط هنگام خروج کالا ثبت مقصد آن در سامانه جامع انبار‌ها را استعلام می‌کرد و در این زمینه موازی کاری داشتیم، اما تفاهم شده است که این موازی کاری‌ها رفع شود.
وی گفت: ورود غیرقانونی کالا از گمرکات به دلیل برخی تخلفات در وزارتخانه یا گمرک را رد نمی‌کنیم.
خانم باقری پور مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک نیز گفت: اگر تشریفات اولیه مانند ثبت سفارش انجام شود کالای ممنوعه وارد کشور نمی‌شود.
وی افزود: در هیچ برهه زمانی گمرک وارد عملیات تشریفات وزارت صمت یعنی ثبت سفارش نشده است.
خانم باقری پور گفت: ثبت سفارش و مجوز ورود تا زمانی که وزارت صمت اجازه آن را ندهد به گمرک نمی‌رسد که بخواهد آن را اظهار کند.
وی افزود: به صورت سیستمی مانع وارداتِ بدون انتقال ارز در صورتی که قاعده‌ای برای آن تعریف نشود می‌شویم، یعنی اطلاعات به صورت سامانه جامع تجارت از بانک مرکزی دریافت و کنترل و از انجام آن جلوگیری می‌شود.
مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک اضافه کرد: گمرک با سامانه جامع تجارت و دستگاه‌های مرتبط ازجمله با بانک مرکزی تبادل اطلاعات انجام می‌دهد، البته قرار است برخی ارتباطات ما با دستگاه‌ها از این به بعد به وسیله سامانه جامع تجارت باشد.
خانم باقری پور گفت: بحث تبادل اطلاعات و سرویس داده‌ها از تکالیفی است که گمرک باید در قالب طرح سامانه جامع تجارت انجام دهد و به پایگاه‌های داده گمرک دسترسی وجود داشته باشد، البته ما گام بلندتری را در این زمینه برداشته ایم و همه پایگاه‌های اطلاعاتی ما در اختیار وزارت صمت قرار گرفته است.
وی افزود: از سال ۹۸ سرویس تبادل اطلاعات را با سامانه جامع انبار‌ها راه اندازی کردیم و اکنون در زمان اظهار کالا و خروج آن، انتقال کالا به انبار که در سامانه جامع انبار‌ها ثبت شده است استعلام می‌شود.
خانم باقری پور گفت: سازمان گمرک انبار ندارد، اما داده‌های انبار‌ها را دریافت می‌کند.
وی افزود: بر اساس زمان بندی که معاون اول رئیس جمهور برای راه اندازی سامانه جامع تجارت اعلام کرده است، شش بند ابلاغیه داشتیم که بر اساس زیرمجموعه بند پنج، گمرک مکلف شده است برای انجام وظایف خود در طرح سامانه جامع تجارت زمان بندی مشخص کند.
مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات گمرک گفت: تا پایان سال بحث تبادل داده را نهایی می‌کنیم و تا پایان شهریور سال آینده نیز کار‌های فرایندی مانند پرداخت از سامانه جامع تجارت یا اظهار گمرکی در این سامانه را نهایی خواهیم کرد.
حمیدرضا دهقانی نیا؛ سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز گفت: قاچاق از مبادی رسمی وارد می‌شود، اما تعاریف و برداشت‌های گوناگون در این زمینه مانند کم اظهاری وجود دارد.
وی افزود: همه تراکنش‌هایی که به صورت فیزیکی روی کاغذ انجام می‌شد الکترونیکی شده است و سامانه‌ها رویه‌ها را به صورت الکترونیکی ثبت می‌کنند، اما اگر هر دستگاه برای خودش کار کند و تبادل داده با دیگر دستگاه‌ها نداشته باشد مطلوبیت ایجاد نمی‌شود.
آقای دهقانی نیا گفت: ۲۲ تکلیف برای سامانه جامع تجارت در سال ۹۸ به دستگاه‌ها ابلاغ شد که اگر آن تکالیف انجام شود گام مهمی در پیشگیری از قاچاق برداشته می‌شود.
وی افزود: پیش از دولت سیزدهم ۱۰ تا ۳۰ درصد در گمرک و ۷۰ درصد کار‌ها برای راه اندازی سامانه جامع تجارت انجام شد و پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم نیز تلاش‌هایی در این زمینه انجام شده، اما مطلوب ما؛ عملیاتی شدن همه تکالیف است.
سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: همه اسناد تجاری و حمل و نقل و یکپارچه سازی آن‌ها که در نهایت بر اساس شناسنامه دار شدن کالا‌ها موجب صدور شناسه برای آن‌ها می‌شود، شناسه کالا باید ملاک تشریفات گمرکی قرار گیرد، البته این موارد به صورت کامل در رویه تشریفات گمرک اعمال نمی‌شود.
آقای دهقانی نیا افزود: دریافت شناسه کالا مانند دریافت شناسه در ثبت سفارش یا ثبت آماری در اظهارنامه‌های گمرکی و درج شرح کالا مطابق اظهار گمرکی است، اما بدون دخالت اظهار کننده.
وی گفت: اگر قرار است تغییری در داده‌ها ایجاد شود باید در کل زنجیره داده‌ها این اتفاق بیفتد.
مهرداد جمال ارونقی؛ معاون وقت گمرک ایران نیز گفت: واردات بدون انتقال ارز از گمرک انجام می‌شود.
وی افزود: بر اساس بند یک ماده ۳۸ آیین نامه اجرای قانون مقررات صادرات و واردات، کالا‌هایی که بر این اساس ترخیص شده اند ثبت سفارش نداشته اند.
آقای ارونقی گفت: در سال ۹۹ از یکی از گمرکات تهران ۹۰۰ میلیون دلار کالا بدون ثبت سفارش و به عنوان نمونه ترخیص شد.
وی افزود: بر اساس مصوبه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت، به گمرک اجازه داده شده است کالا‌ها را تا ۹۰ درصد به تشخیص وزارت صمت از گمرک ترخیص کند.
معاون وقت گمرک ایران گفت: بر اساس گزارش سازمان بازرسی کل کشور، ۵۳۰۰ فقره اظهارنامه باز در گمرک وجود دارد که بیش از دو میلیارد دلار است.
آقای ارونقی افزود: این‌ها ثبت سفارش‌هایی هستند که شخص کالا را دریافت و ثبت سفارش خام را در گمرک اظهار و بدون مشخص کردن منشأ و مراجعه به بانک، ۹۰ درصد کالا‌ها را ترخیص کرده، ۱۰ درصد نیز در گمرک باقی مانده است.
وی گفت: اکنون فقط ثبت سفارش خام به صورت استعلامی و به وسیله گمرک بررسی می‌شود و کالایی که در صف تخصیص و تأمین ارز است به گمرک ارسال نمی‌شود و از این نظر هیچ ارتباطی وجود ندارد.
حسین هرورانی کارشناس اقتصادی نیز گفت: در زمینه سامانه جامع تجارت فضایی در حال ترسیم است که واقعیت‌های جامعه این فضا را تأیید نمی‌کند.
وی افزود: بر اساس قانون، پیش از واردات کالا باید به گمرکات اعلام شود، اما اکنون کالا‌های اساسی در گمرک‌ها انبار شده است و این سوء مدیریت را نشان می‌دهد.
آقای هرورانی گفت: همه سامانه انبار‌ها به سامانه جامع تجارت وصل نیست و گمرک نمی‌داند در محدوده جغرافیایی خود چه کالایی وجود دارد تا زنجیره را مدیریت کند.