دنبال کردن ردّپای ترامپ در برجام

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، مردم این روز‌ها گوشه چشمی هم به مذاکرات وین دارند، البته شاید نه مثل ۶ سال قبل و مذاکرات منتهی به برجام. دلیل کاهش توجه مردم را به مذاکرات می‌توان در دو موضوع دید. نخست اینکه به اذعان مقامات دولت قبل، برجام تأثیر مثبت چندانی در اقتصاد کشور ایجاد نکرد. ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی چندماه بعد از اجرای برجام در نشستی در آمریکا تأثیر برجام را در اقتصاد ایران اینطور جمع بندی می‌کند: تقریباً هیچ.

علت دوم اینکه مردم همانند سال ۹۴ ذهن خود را درگیر مذاکرات نکرده اند این است که مذاکره با آمریکا سابقه خوشایندی در افکار عمومی ایجاد نکرده است. محمّدجواد ظریف وزیر سابق امور خارجه یکسال بعد از اجرای برجام در گفت وگویی می‌گوید آمریکا از ابتدا به روح برجام بی اعتنا بودند.
حالا پس از حدود سه ماه مذاکره در دولت سیزدهم که آمریکا هم به شکل غیرمستقیم در آن حضور دارد، گفته می‌شود مذاکرات به روز‌های سخت خود رسیده. نشانه‌های این سختی را می‌توان در اظهارات مذاکره‌کنندگان سابق جست.
علی اکبر صالحی، رئیس سابق تیم مذاکره کننده هسته‌ای بعد از امضای برجام در گفت و گویی درباره شیوه آمریکایی‌ها در مذاکره گفته بود که آمریکایی‌ها در مذاکرات دبّه در می‌آوردند و هر وقت که روی موضوعی تفاهم می‌کردیم و می‌خواستیم به موضوع بعد بپردازیم آن‌ها می‌گفتند باز روی آن موضوع حل شده مذاکره کنیم!

سردار سلیمانی هم که در مسائل فلسطین، لبنان و سوریه تجربه مواجهه با آمریکا را داشته، سال ۸۶ درباره روش مذاکراتی آمریکا به سکاندار این روز‌های دستگاه دیپلماسی گفته بود: آمریکایی‌ها روش‌شان این است که شما را وادار می‌کنند همه موضوعات را روی میز بریزید و همه موضوعات را زخمی می‌کنند و در هیچ موضوعی جز موضوعی که موردعلاقه خودشان است حاضر نیستند که توافق بکنند.

کاظم غریب آبادی مذاکره کننده سابق ایرانی که به همراه عباس عراقچی در پایان دولت روحانی مسئولیت مذاکرات بازگشت آمریکا به برجام را برعهده داشت، درباره روش مذاکراتی آمریکا گفته بود: آمریکا و غربی‌ها به‌دنبال اهداف خاص خود بودند. آن‌ها همچنان به تفاهم هسته‌ای به‌عنوان پلی برای ورود به سایر موضوعات غیرمرتبط مانند مسائل منطقه‌ای و موشکی نگاه می‌کنند. این سری، حتی فراتر رفتند و اصرار کردند که خواسته شان به‌نوعی در متن گنجانده شود.

حالا گفته می‌شود همین روش قدیمی آمریکایی عامل گره افتادن به کار مذاکرات در دقیقه ۹۰ شده است. وزیر خارجه چند روز قبل در گفتگو با سی ان ان گفته بود که ایران انعطاف‌ها و ابتکار‌های فراوانی را به خرج داده و اکنون نوبت آمریکا و اروپاست. با این حال این انعطاف‌ها هم باعث نشده که گره کور مذاکرات باز شود. به گفته امیرعبداللهیان چنانچه این انعطاف‌ها با پاسخ مناسب غربی‌ها همراه شود در کم‌تر از چندساعت توافق رقم می‌خورد.
با این حال این روز‌ها سوال افکار عمومی این است که راز باز نشدن گره مذاکرات چیست؟
وزیر خارجه چند روز پیش گفته بود بایدن در حال دنبال کردن ردّپای ترامپ است.