پیش نویس اصلاح قانون بازار سرمایه؛ ضعف‌ها و قوت‌ها

علیرضا باغانی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما به گذشت بیش از ۱۷ سال از تصویب قانون اوراق بهادار اشاره کرد و گفت: اخیرا نمایندگان مجلس تصمیم گرفتند پیش نویس قانون جدید بازار اوراق بهادار را تهیه کنند و عملا قانونی که سال‌ها پیش نیاز به تغییرات عمده داشت, اصلاح کنند.

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه به برخی از نکاتی که در این پیش نویس نادیده گرفته شده اشاره کرد و افزود: مهمترین ضعف پیش نویس قانون جدید بازار سرمایه این است که به اصل موضوع سرمایه گذاری در بازار سهام پرداخته نشده است. ما جزء کشور‌هایی هستیم که نیاز به سرمایه گذاری داریم، چه سرمایه گذاری خارجی و چه جذب منابع سرگردان داخل کشور به بازار سرمایه؛ زیرا جذب سرمایه‌های سرگردان داخلی ماهیت ضد تورمی دارد و می‌تواند به بخش تولید کمک کند.

باغانی ادامه داد: در قانون جدید اوراق بهادار بجای اینکه اقدامات تشویقی در نظر گرفته شود اقدامات تنبیهی افزایش می‌یابد.

وی تصریح کرد: سرمایه گذار در کشور ما به دلیل ابهامات موجود به اندازه کافی تنبیه می‌شود بنابراین وقتی شما می‌خواهید بازاری را توسعه بدهید نباید تنبیه سرمایه گذار را افزایش بدهید.

این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر لزوم تقویت نظارت نهاد‌های نظارتی سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: ما در کشوری زندگی می‌کنیم که ارزش معاملات بازار سرمایه از ۳۰ هزار میلیارد تومان در مرداد ۹۹ به کمتر از ۳ هزار میلیارد تومان در مقطع فعلی رسیده است، بنابراین ضعف سرمایه گذاری به شدت به چشم می‌خورد و سرمایه گذار اطمینان کافی نسبت به این بازار ندارد پس مهمترین ضعف این قانون این است که تشویقی برای سرمایه گذار در نظر نمی‌گیرد؛ مخصوصا سرمایه گذاری که به شکل بلند مدت در بازار سرمایه فعال است.

باغبانی همچنین گفت: ما الان ۱/۱ درصد از معاملات را به عنوان کارمزد مالیات از سرمایه گذار دریافت می‌کنیم چه اشکالی دارد در این قانون دیده شود اگر سرمایه گذاری سهامی را خرید و بعد از یک سال آن سهام را فروخت از کارمزد فروش معاف شود. این خود به خود هزینه معاملات را کاهش می‌دهد و تشویق قانون گذار برای سرمایه گذاری بلند مدت تلقی می‌شود. 

وی پاشنه آشیل دیگر پیش نویس قانون جدید اوراق بهادار را توجه نکردن به فرهنگ سازی و افزایش سواد سرمایه گذاری دانست و افزود: ما شاهد این هستیم که بازار‌های مالی در حال توسعه هستند چرا ما باید فقط درباره قانون بازار سرمایه قانون بنویسیم ما باید قانونی بنویسیم درباره بازار‌های مالی ایران.

این کارشناس بازار سرمایه در توضیح این مطلب تصریح کرد: قرار است از رمز ارز ریال روی نمایی شود خوب است یک بخشی از این قانون درباره ارز‌های دیجیتال باشد یک بخشی از آن درباره بازار‌های نو ظهوری مانند فارکس و ... باید مفهوم بازار‌های اوراق بهادار را گسترش بدهیم به بازار‌های مالی تا بتوانیم سایر بازار‌هایی که به صورت غیر شفاف دارند فعالیت می‌کنند را تحت پوشش قرار دهد.

باغبانی برخی از نکات مثبت این پیش نویس را تبیین کرد و گفت: یک نکته خوب در پیش نویس قانون جدید این است که شرکت‌ها را ملزم می‌کند سه ماه پس از تصویب سود نقدی در مجمع، سود سرمایه گذار را پرداخت کنند. در حالی که قانون تجارت ۸ ماه مهلت داده است. این یعنی قانون تجارت هم باید اصلاح بشود.

این کارشناس بازار سرمایه, نکته مثبت دیگر را در پیش نویس قانون جدید بورس و اوراق بهادار صدور حکم رئیس سازمان بورس توسط رئیس جمهور و حضور رئیس سازمان بورس در جلسات هیئت دولت دانست.

وی همچنین با اشاره به اهمیت شورای عالی بورس و ریاست وزیر اقتصاد بر آن و عضویت شخصیت‌های حقوقی مانند مانند وزیر سمت و ... در آن گفت: به نظر می‌رسد لازم است افرادی که داخل بازار سرمایه هستند، اشخاص حقیقی و حقوقی که به صورت فنی و حرفه‌ای تخصصی دارند، معاملات بازار سرمایه را دنبال می‌کنند، حداقل نیمی از ترکیب شورای عالی بورس را تشکیل دهد. زیرا به نظر او در حال حاضر شورای عالی بورس چیزی نیست جز همان دولت و بخش اقتصادی دولت و بدین ترتیب اصلا ظرفیت شکایت از سازمان بورس اوراق بهادار وجود ندارد.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: اگر شما بخواهید از سازمان بورس شکایت کنید باید نزد دبیر شورای عالی بورس شکایت کنید، دبیر شورای عالی بورس هم رئیس سازمان بورس است و بدین ترتیب اساسا نمی‌توان از نهادی که ابزار‌های مختلفی برای تنبیه سرمایه گذار دارد و می‌تواند اقدامات نظارتی کند شکایت کرد. اگر کسی بخواهد از سازمان بورس شکایت کند باید نزد رئیس سازمان بورس برود و در نهایت شکایت سرمایه گذار نتیجه نمی‌دهد و یک سازمان اصطلاحا فرا قانونی ایجاد می‌شود که نگاه از بالا به پایین به سرمایه گذار دارد و این جز ضعف‌های این قانون است.