هیچ حادثه‌ای در تاریخ به عمق و گستردگی اربعین نیست

                   

حسین کچوئیان استاد دانشگاه از دیگر سخنرانان این همایش به ابعاد اجتماعی و فرهنگی اربعین اشاره کرد و گفت: رخداد اربعین رخداد عجیبی است و در این زمینه ما تلاش می‌کنیم که آن‌را بفهمیم.
کچوئیان افزود: دو مسئله اساسی برای فهم اربعین وجود دارد: یک، ماهیت این رخداد است. رخدادی که به عنوان بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی است و پیوندی با انقلاب دارد؛ دو، آثار و پیامد‌هایی است که این رخداد در تاریخ به عنوان بخش مهمی در مقاومت و فراملی کردن آن داشته است.
آقای کچوئیان گفت: این رخداد پاسخ به یک شرایط تاریخی است که از دو وجه به آن اشاره می‌شود. پاسخ به شرایط تاریخی انقلاب اسلامی و شرایط جهانی است. اما استدلال ما برای این ادعاهایمان چیست؟ (تمدن چه ویژگی باید داشته باشد) مهم‌ترین مسئله ایجاد ارزش نوین است که یک تمدن را متمایز می‌کند و به واسطه ظهور ارزش‌های تازه و بنیادین تمایز ایجاد می‌کند. همه این رخداد‌ها باید بتواند تحول اجتماعی ایجاد کند که لازمه تحقق بخشی به ارزش‌های نوین هم همین ایجاد تحول اجتماعی است.
کچوئیان گفت: رویداد اربعین این ویژگی‌ها را در خود دارد و ظرفیت عظیمی را می‌تواند در تحقق تمدن نوین اسلامی ایجاد کند. اربعین یکی از نشانه‌های هویت شیعه بودن است و اربعین جایی است که اجتماع جدید شیعه به وجود می‌آید و پیوند‌ها و روابطی که در این پیاده‌روی ایجاد می‌شود. این رویداد دارای ظرفیت‌های بزرگی برای ایجاد ارزش‌ها دارد و اساس و بنیاد یک اجتماع عظیم و به وجود آمدن نیرو‌های جدید اجتماعی را فراهم می‌کند.

غلامعلی حداد عادل نیز در سخنرانی خود در رابطه با گسترش فرهنگ اربعین گفت: اربعین آن‌چنان، کار دانشگاهی در کشور صورت نگرفته و به آن کمتر پرداخته شده است و حتی منابع اکثرا غربی هستند و به جامعه دیگری تعلق دارد و به واقعیات جامعه ما مربوط نمی‌شود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: در اوایل دهه چهل در دانشگاه تهران که بودم، جریان اسلامی گسترده نبود، بلکه جریان چپ خیلی مطرح بود و کمی از آثاری از ملی‌گرایی دهه سی به جا مانده بود. معمولا در بحث با دیگر دانشجویان که نظری فکر می‌کردند و حتی توسط سایر دانشجویان دگراندیش این ادعا می‌شد که تفکر اسلامی نتوانسته جایی را اداره کند. انقلاب اسلامی پاسخ به این سوال بی جواب آن موقع ما بود.

آقای حداد عادل با بیان اینکه اربعین یک واقعیت عینی است، افزود: چه اینکه دانشگاه بخواهد راجع به آن مطالعه بکند یا نکند. به جای بحث‌های نظری، فکری و انتزاعی می‌توان به بررسی حاد این واقعیت پرداخت و برای یک محقق علوم اجتماعی و یک پژوهشگر فرصت بسیار خوبی است.
بنده خود در سفری که در سال ۱۳۹۶ خورشیدی به عراق در اربعین داشتم، نوشته‌هایی را ثبت کردم و حس و حال خودم را نوشتم و حاصل این نوشته کتابی به اسم "به صحرا شدم، عشق باریده بود" که گزارشی معناگرایانه از راه‌پیمایی اربعین است و بخش‌هایی از آن را در اینجا بیان می‌کنم: "حضور مردم در اربعین ناشی از تحول مفهومی و معنایی است". امام خمینی (ره) عاشورا را سیاسی کرد. اما این سیاسی کردن به این معنا نبود که سیاست را از بیرون به عاشورا چسباند، بلکه آن غباری را که بر روی حقیقت سیاسی عاشورا بود را زدود. ایشان نشان داد که چرا امام حسین علیه السلام قیام کرده است، بدون اینکه به سنت‌ها دست بزند. سنت‌ها را حفظ کرد، اما حقیقت عاشورا را برجسته و برملا کرد. 

عبدالکریم پاژ از کشور آرژانتین به ابعاد مقاومتی اربعین اشاره کردند: حرکت اربعین معجزه‌ی عظیمی است که طبق دستور خدا، رسول خدا و ائمه اطهار زنده مانده‌است. وجه عجیبی است که هرچقدر خواستند این حرکت را متوقف کنند، اما خود دشمنان شکست خوردند و خواهند خورد. جمله‌ی "آزادی قدس از راه کربلا ست" یک راه آزادی قدس جهاد و مبارزه با ظلم است.
تمدن در حال افول غرب که ادعا می‌کرد ما کشتی نجات برای انسان‌ها هستیم و همه باید تحت این تفکر قرار بگیرند، اما چه رنجی بزرگی به انسان‌ها وارد کردند؛ و غربی که فقط تاکید کرد بر فناوری و علوم تجربی که به آن افتخار می‌کنند و به اجبار انسان‌ها و جوامع را به تبعیت از این موارد وادار می‌کنند و حتی از پول و زور مثل تروریسم برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کنند. اما این علوم فقط وسیله هستند. دیدگاه‌شان این است که نمی‌توان فراطبیعت را شناخت.
خداراشکر انقلاب اسلامی آمد و توانست راه نجات را باز کند. اسلام راه نجات است، اما غربی‌ها آن‌را به عنوان تروریست معرفی‌اش می‌کنند و این عمل خود ضد انسانیت است. ظهور امام زمان (عج) قطعی است و ما باید زمینه‌اش را فراهم کنیم آن‌چنان‎‌که این انقلاب زمینه‌ساز ظهور امام عصر است. حضرت عیسی نیز همراه امام زمان ظهور (عج) خواهد کرد و در نهایت همه به دین حق اسلام دعوت می‌شوند؛ و تمام این رویداد‌ها نیاز به زمینه‌سازی دارند. قطعا تمام موانعی که دشمنان برای جمهوری اسلامی ایجاد کرده‌اند با شکست مواجه شده و جمهوری اسلامی توانسته است تمامی این دیوار‌های مقابل خودش را بشکند.

آقای امان الله فصیحی استاد دانشگاه کاتب افغانستان و از دیگر مدعووین همایش گفت: معنویت اربعین از حرارت و عشق به امام حسین (ع) و عاشورا است واشتیاقی که در زوار افغانستانی برای حضور در اربعین وجود دارد هیچ موقه کهنه نمی‌شود و از بین نمی‌رود. باید این اشتیاق را درک و حس کرد.
آقای فصیحی افزود: ما در افغانستان دوره‌های ظلم و ستم زیادی را سپری کرده ایم، اما هیچگاه اشتیاق زوار اربعین کم نشد بلکه بیشتر هم شده است.
استاد دانشگاه کاتب افغانستان گفت: جهانی که در آن زندگی می‌کنیم مملو از ظلم و ستم است که حقیقت‌های متعالی و معنویت در آن در حال از بین رفتن است. انسان امروز فهمیده است که نمی‌تواند در جهان عاری از معنویت زندگی کند. احساس می‌کنم که معنویت اربعین بزودی فراتر از مرز‌های شیعی و جهان اسلام برود.

پنجمین همایش بین المللی اربعین امروز (دوشنبه) با حضور جمعی از اندیشمندان و صاحبنظران در دو مرحله افتتاحیه و ۷ جلسه تخصصی و علمی در پردیس دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.