پیشگیری از ابتلا به بیماری های واگیر در سفر اربعین

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان ، همایون امیری در خصوص چگونگی خود مراقبتی زائران اربعین حسینی برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های شایع واگیردار اظهار کرد: آنفلوآنزا، وبا، اسهال مسافران، کریمه کنگو، هپاتیت آ و سرخک برخی بیماری‌هایی هستند که زائران را تهدید می‌کنند و باید با خودمراقبتی از ابتلا به این بیماری‌ها پیشگیری کرد.

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان گفت: وبا نوعی بیماری حاد اسهالی است که بر اثر تولید و تجمع سم میکروب وبا در روده باریک ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند موجب از دست دادن حجم زیادی از آب و الکترولیت‌ها (مواد معدنی موجود در بدن) شود و اگر به موقع درمان نشود می‌تواند منجر به شوک و در نهایت مرگ فرد مبتلا شود. این عارضه در کودکان خردسال و سالمندان خطرناک‌تر است.

راه‌های انتقال وبا

امیری بیان کرد: استفاده از آب، غذا و یخ آلوده، شست‌وشوی ظروف غذا در آب‌های آلوده، تماس دست با مدفوع و استفراغ فرد بیمار یا مواد و اشیای آلوده، دست‌دادن با دست آلوده فرد بیمار و خوردن سبزی و میوه‌های خام آلوده از راه‌های انتقال وبا هستند.

وی با اشاره به علائم ابتلا به بیماری وبا تصریح کرد: فرد مبتلا به وبا، اسهال خفیف بدون درد و بدون تب دارد که کم‌کم این عارضه شدید می‌شود؛ اسهال فرد مبتلا به وبا شل و آبکی بوده که بعد از چند بار دفع مدفوع به شکل لعاب برنج شده و بوی ماهی پیدا می‌کند. بیماری وبا گاهی همراه با استفراغ و گاهی بدون استفراغ است که به سرعت و در سه تا چهار ساعت موجب کم‌آبی شدید بدن شده و در صورتی که سریعاً آب و املاح بدن جبران نشود، سبب مرگ فرد مبتلا می‌شود.

وی افزود: دوره پنهان بیماری وبا از لحظه ورود میکروب به بدن تا بروز بیماری از چند ساعت تا پنج روز است، اما به طور معمول در یکی دو روز این بیماری آشکار می‌شود.

امیری با اشاره به چگونگی پیشگیری از ابتلا به بیماری وبا بیان کرد: قبل از غذا خوردن و بعد از رفتن به توالت، باید دست‌ها خوب با آب و صابون شسته شود. از صابون‌های جامد همگانی برای شستن دست‌ها استفاده نشود مگر صابون مخصوص خود فرد باشد.

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان با بیان اینکه مبتلایان به وبا باید از دست دادن پرهیز کنند، ادامه داد: از مصرف آب‌های مشکوک، سالاد و سبزی‌های خام و دوغ و ماست‌های محلی پرهیز شود. میوه‌ها نیز قبل از مصرف خوب شسته شود. حتما هم از لیوان و قاشق شخصی استفاده شود.

امیری تاکید کرد: در صورت مشاهده علائم وبا باید مایعات فراوان و پودر (ORS) طبق دستورالعمل نوشته شده روی آن مورد استفاده قرار بگیرد و سریعاً به نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه شود.

اسهال مسافران‎‏؛ از بروز تا پیشگیری

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان عنوان کرد: اسهال مسافران یکی از شایع‌ترین بیماری‌هایی است که مسافران از آن رنج می‌برند؛ این بیماری بر اثر مصرف غذا‌ها و آب‌های آلوده بروز پیدا می‌کند. اسهال مسافران از طریق غذا‌هایی که به طور کامل پخته نشده باشند یا غذا‌های پخته‌شده‌ای که در گرم کردن مجدد، به طور کامل داغ نشده باشند و غذا‌هایی که در دمای اتاق نگهداری می‌شوند، ایجاد می‌شود.

وی بیان کرد: علائم این بیماری شامل دفع سه بار یا بیشتر مدفوع با قوام شل با یکی از علائم مانند تب، تهوع، استفراغ، درد شکم و مدفوع خونی است که فرم‌های خفیف با دفع مدفوع کمتر از دو بار در روز ظاهر می‌شود. اسهال مسافران در بچه‌ها شایع‌تر از بالغین است و کودکان در معرض خطر بیشتری ابتلا به نوع شدید این بیماری هستند.

امیری بیان کرد: اکثر حملات اسهال، خود محدودشونده هستند و در عرض چند روز کاملاً برطرف می‌شوند، اما نکته مهم این است که از کم‌شدن آب بدن جلوگیری شود بنابراین باید به مقدار کافی مایعات مصرف شود که رعایت این موضوع برای کودکان بسیار مهم است.

وی افزود: اگر کودک، بی‌قرار یا تحریک‌پذیر است و نشانه‌هایی از تشنگی شدید را نشان می‌دهد و یا چشم‌های گودرفته یا پوست خشک شده با کاهش قابلیت ارتجاعی دارد، نشانه کم‌آبی پیشرفته بدن است و فوراً باید به اولین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه شود.

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان عنوان کرد: به محض اینکه اسهال شروع شد، باید مایعات بیشتری مانند آب بسته‌بندی شده، آب جوشیده، چای کم‌رنگ، سوپ و یا سایر مایعات سالم مصرف شود، اما از نوشیدن هر گونه مایعی که موجب دفع بیشتر آب از بدن می‌شود از جمله قهوه، نوشیدنی‌های بیش از حد شیرین و برخی از انواع چای دارویی اجتناب شود.

امیری با اشاره میزان مجاز نوشیدن مایعات و یا او آر اس (ORS) گفت: کودکان کمتر از دو سال بعد از هر مدفوع شل می‌توانند تا نصف فنجان و کودکان دو تا ۱۰ سال تا یک فنجان و کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان به صورت نامحدود می‌توانند مایعات و یا او آر اس مصرف کنند.

وی افزود: اگر محلول او آر اس در دسترس نبود، شش قاشق چای‌خوری شکر به‌علاوه یک قاشق چای‌خوری نمک در یک لیتر آب سالم مخلوط و طبق همین دستور مصرف شود.

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان عنوان کرد: هر چند این توصیه‌ها برای هر فردی مهم است، اما رعایت این موارد توسط گروه‌های در معرض خطر یعنی نوزادان و کودکان خردسال، زنان باردار، افراد مسن و افراد دارای نقص ایمنی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا افرادی که در این گروه‌ها قرار دارند به‌طور ویژه‌ای به بیماری‌های ناشی از مواد غذایی حساس هستند.

وی افزود: در صورتی که در طول مسافرت مبتلا به علایم گوارشی مانند دل‌درد، دل‌پیچه، اسهال شدید، قبل از هر گونه خوددرمانی (به‌ویژه مصرف آنتی‌بیوتیک) در اسرع وقت به نزدیک‌ترین درمانگاه هلال احمر جمهوری اسلامی ایران در شهر‌های نجف، کربلا، کاظمین و بغداد در کشور عراق و به کلیه مراکز خدمات جامع سلامت در شهر‌های مختلف ایران و همچنین پایگاه‌های مراقبت بهداشتی درمانی در پایگاه‌های مرزی مراجعه و خدمات آزمایشگاهی و درمانی دریافت کنند.

همه چیز در مورد تب کریمه کنگو

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان بیان کرد: تب خونریزی دهنده ویروسی کریمه کنگو (CCHF) یک بیماری خونریزی دهنده تب‌دار حاد است که از طریق کنه منتقل می‌شود و چهار مرحله علائم بالینی دارد.

وی با اشاره به دوره کمون تب کریمه کنگو گفت: دوره کمون این بیماری به راه ورود ویروس بستگی دارد. پس از گزش کنه، دوره کمون معمولاً یک تا سه روز است و حداکثر به ۹ روز می‌رسد.

امیری با بیان اینکه مرحله قبل از خونریزی مرحله دوم علائم بالینی تب کریمه کنگو است، عنوان کرد: در این مرحله شروع علایم ناگهانی حدود یک تا هفت روز و به طور متوسط سه روز طول می‌کشد. بیمار دچار سردرد شدید، تب، لرز، درد عضلانی به ویژه در پشت و پاها، گیجی، درد و سفتی گردن، درد چشم، ترس از نور و حساسیت به نور می‌شود. ممکن است حالت تهوع، استفراغ بدون ارتباط با غذا خوردن و گلودرد و احتقان ملتحمه در اوایل بیماری بروز پیدا کند که گاهی با استهال و درد شکم و کاهش اشتها همراه می‌شود.

وی ادامه داد: مرحله خونریزی بیماری مرحله کوتاهی است که به سرعت ایجاد می‌شود و معمولاً در روز سه تا پنج بیماری شروع می‌شود و یک تا ۱۰ روز و به طور متوسط چهار روز طول می‌کشد. خونریزی در مخاط‌ها و نقاط قرمز ناشی از خونریزی در پوست به خصوص در قسمت بالای بدن و در طول خط زیر بغلی و زیرپستان در زنان دیده می‌شود و در محل‌های تزریق و تحت فشار (محل بستن تورنیکه و غیره) ممکن است ایجاد شود.

مدیرگروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به دوره نقاهت بیماری بیان کرد: از روز دهم که ضایعات پوستی کم‌رنگ می‌شود، به تدریج بیماران بهبودی پیدا می‌کنند. اغلب بیماران در هفته‌های سوم تا ششم بعد از شروع بیماری یعنی زمانی که شاخص‌های خونی و آزمایش ادرار طبیعی شد از بیمارستان مرخص می‌شوند. مشخصه دوره نقاهت طولانی بودن آن به همراه ضعف است که ممکن است یک ماه یا بیشتر باقی بماند. گاهی مو‌ها کامل می‌ریزد که پس از چهار تا پنج ماه ترمیم می‌شود و بهبودی معمولاً بدون عارضه است.

وی با اشاره به چگونگی انتقال بیماری تب کریمه کنگو عنوان کرد: این بیماری به صورت معمول از طریق گزش کنه‌هایی که از دام آلوده خونخواری کرده‌اند و یا از طریق تماس مجروح با بافت‌های دام‌های آلوده در زمان کشتار دام به انسان منتقل می‌شود.