صندوق املاک و مستغلات مولدساز دارایی‌های راکد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از کالاخبر، معین محمدی پور با بیان اینکه با عرضه املاک در بورس کالا قرار است بازار جدیدی شکل بگیرد گفت: با وجود اینکه شهرداری تهران الزامی برای عرضه املاک در بورس کالا نداشته، اما تصمیم به این کارگرفته و شکل گیری این معاملات می‌تواند برای این نهاد راهگشا باشد، چراکه این بازار به گونه‌ای تعارض منافع را برطرف و شفافیت معاملات را بهبود می‌بخشد.
وی تصریح کرد: شهرداری تهران قصد دارد مطالبات پیمانکاران را از این مسیر راحت‌تر مدیریت و کنترل کند، چون شرایطی فراهم شده که پیمانکاران در وضعیت رقابت با سایر افراد، املاک را خریداری و بخشی از زیان و مطالبات خود را از این مسیر تسویه کنند، لذا این فرآیند به سود پیمانکاران نیز خواهد بود.
محمدی پور در پاسخ به این پرسش که معاملات شهرداری چه حجم و ارزشی را به لحاظ ریالی در صنعت ساختمان و بازار املاک در بر می‌گیرد؟ اظهار کرد: پاسخ به این پرسش از سوی شهرداری قطعا اطلاعات دقیق تری را در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد، اما به نظر می‌رسد این یک بازار چند هزار میلیارد تومانی است، چراکه شهرداری سالانه املاکی را در دارایی خود وارد می‌کند و از آنجایی که شهرداری باید به نقدینگی دست پیدا کند باید این املاک را به طریقی واگذار کند؛ بنابراین برآورد می‌شود گردشی که این املاک و دارایی‌ها دارند، بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان سالانه باشد.
وی ادامه داد: خوشبختانه این ظرفیت در بورس کالا وجود دارد که میزبان تمام این حجم معاملات باشد، چراکه سال گذشته ارزش معاملات بازار فیزیکی بورس کالا بالغ بر ۶۵۰ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.
معاملات بورسی املاک در ۳ حوزه
سرپرست مدیریت مطالعات اقتصادی و امور بین الملل بورس کالا در بخش دیگری از صحبت هایش در مورد بازار املاک و مستغلات در بورس کالا گفت: آن چیزی که با عنوان بازار املاک و مستغلات در بورس کالا طرح می‌شود از چند بخش تشکیل شده است. بخشی از این بازار، فیزیکی خواهد بود که معاملات آن آغاز شده و املاک شهرداری نیز جزو این بخش است و بورس کالا از آن استقبال می‌کند. بخش دیگر این بازار در دو قالب یکی صندوق املاک و مستغلات و دیگری سلف استاندارد مسکن در بورس کالا پیگیری می‌شود.
وی در تشریح این دو بخش بازار املاک و مستغلات گفت: در صندوق املاک و مستغلات هم شهرداری پیش قدم است و امیدواریم نخستین صندوق در این حوزه به زودی راه اندازی کنند.
به گفته محمدی پور در بخش سلف استاندارد مسکن در انتظار مصوبه سازمان بورس و اوراق بهادار هستیم و به محض تصویب، شرکت‌هایی نظیر سرمایه گذاری مسکن آمادگی دارد اوراق مربوطه را منتشر کند که به نوعی پیش فروش متری مسکن اتفاق بیافتد.
وی درباره املاکی که مجاز به عرضه در بورس کالا هستند نیز گفت: در حال حاضر به صورت موردی از شهرداری تهران اطلاعات املاک را دریافت می‌کنیم و درصورتی که مغایر با قوانین و مقررات نباشد، امکان پذیرش و عرضه را در بورس کالا خواهند داشت. برای مثال املاک مشاع یا املاکی که اسناد آن قابل احراز نباشد امکان عرضه ندارند.
سرپرست مدیریت مطالعات اقتصادی و امور بین الملل بورس کالا با بیان اینکه بورس کالا در پذیرش سختگیرانه برخورد می‌کند، گفت: مقررات موجود، این اجازه را نمی‌دهد که املاک مشکل دار پذیرش و عرضه شود. برای عرضه املاک در بورس کالا باید اسناد مالکیتی بدون مشکل و در تملک مالک باشد، سند تک برگ داشته باشد و عرضه کننده نمی‌تواند مغایر با مالک باشد. برای مثال بانک‌ها املاک متصرف را نمی‌توانند پذیرش و عرضه کنند.
وی تاکید کرد: بازار املاک در بورس کالا به گونه‌ای طراحی شده که سمت خریدار را در نظر بگیرد و مدیران ارشد مجموعه‌های دولتی و نهاد‌های عمومی نیز به دنبال آن هستند که سازوکاری را به کار بگیرند که حداقل تعارض منافع ایجاد شود.
محمدی پور با بیان اینکه ورود به بحث خُرد هنوز مورد هدف بورس کالا در این مرحله نیست، یادآور شد: در مرحله فعلی هدف بورس کالا ورود اشخاص حقیقی در سطح جامعه به این فرایند و سازوکار نیست و بیشتر به دنبال شفافیت بین نهاد‌های دولتی و غیردولتی و بالفعل سازی ظرفیت‌های آن‌ها هستیم.

دورنمای روشن صندوق املاک و مستغلات
وی افزود: یکی از مواردی که دورنمای مطلوبی برای آن متصور است، صندوق املاک و مستغلات است چراکه بسیاری از پروژه‌های بزرگ می‌توانند در قالب این صندوق‌ها نقدشونده شوند. این اتفاق در بسیاری از کشور‌های دنیا رُخ داده و چنانچه این اتفاق در ایران هم اتفاق بیفتد، میتوان اوراق بهاداری در اختیاری داشت که نقدشوندگی به شدت بالایی دارند. از همین مسیر، مولدسازی املاک و دارایی‌های راکد هم می‌تواند اتفاق بیفتد.
به گفته سرپرست مدیریت مطالعات اقتصادی و امور بین الملل بورس کالا در سایر کشور‌ها مانند شرق آسیا، اروپا و آمریکا دولت‌ها تلاش کرده اند از سازوکار‌های مشابهی استفاده کنند که شفافیت در واگذاری املاک و مستغلات نهاد‌ها اتفاق بیافتد.
وی تصریح کرد: یکی از کارکرد‌های مهم بورس کالا به عنوان یک بازار شفاف، کشف نرخ و اطلاع رسانی این نرخ‌ها است؛ بنابراین قیمت‌هایی که در بورس کالا کشف می‌شود، معیار ذهنی معاملات خارج از بورس کالا خواهد بود.
محمدی پور در بخش پایانی صحبت هایش اظهار کرد: بخش عمده‌ای از زیرساخت‌ها برای عرضه املاک در بورس کالا ایجاد شده است، اما نکته اصلی این است که بورس کالا تنها ارایه دهنده بستر است و نمی‌توان افراد یا نهاد‌ها را ملزم و مجبور به عرضه کند.