توسعه زیر ساختهای فرهنگ کتابخوانی در روستاها و مناطق عشایری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما برنامه صبح بخیر ایران با حضور  آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به موضوع  عشایر و روستاهای دوست دار کتاب پرداخت.

مجری : کل ایرانی ها که علاقمند به کتاب هستند وجه تمایز روستا و عشایر چه موضوعی بود که در این دوره که هشتمین دوره هم بود به آن توجه شد ؟

آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی : هفته کتاب را به همه همکاران عزیز و فعالان عرصه نشر و کتاب و کتابخوانی و همکاران خوبم در کتابخانه های عمومی و کتابداران عزیز عرض تبریک دارم و سال سختی پشت سر گذاشتند کرونا بود و مخاطبان کمتر به کتابخانه ها می آمدند اما آرام آرام فضای کتابخوانی دوباره دارد رونق پیدا می کند .
روستاهای دوست دار کتاب و عشایر دوست دار کتاب طرحی بود که چند سالی است که در حال اجرا است اتفاقی به واسطه کرونا افتاده که اقبال روستائیان برای اینکه کارنامه خودشان و برناه های خودشان را بتوانند به این جشنواره بفرستندقدری کمتر شده بود متاثر از آن فضا ، حدود ۲۸۵ روستا در قالب کارنامه و اقدامات خودشان در حوزه کتاب و طرح ها و ایده های مبتکر خودشان برای کتاب و کتابخوانی در این جشنواره شرکت کردند .
در مجموع بررسی هایی که صورت گرفته ، ناظر به این که این طرح ها که ویژگی هایش را عرض می کنم این کارنامه و این سوابق و اقداماتشان و طرح هایی که به ما پیشنهاد دادند بتواند خلاقانه باشد و قابل تعمیم به جغرافیاهای دیگری باشد ، ناظر به نیازهای مردم منطقه باشد ، بتواند مشارکت همه اقشار آن منطقه و مردم را از کودک ، نوجوان ، زنان خانه دار و کشاورزان را درگیر کند و این که قابلیت این را داشته باشد که روستاهای اطراف هم بتوانند به آن بپیوندندو استفاده کنند با این مولفه ها و فاکتورها آمدند و طرح هایشان را دادند از بین این ها ۱۰ روستا به عنوان روستای برگزیده انتخاب شده است این ۱۰ روستا در۷ استان کشور مستقر هستند و حضور دارند مازندران با 2 روستا ، همدان با ۳ روستا ، استان بوشهر، خوزستان ، کرمان ، فارس و آذربایجان غربی استان هایی بودند که روستاهای برگزیده در آن ها استقرار داشتند به نوعی این از اعلام نتایج و برگزیده ها اما دو سه نکته دارد ، مرسوم است که اختتامیه ها و برگزیده ها را در مراسمی با حضور نمایندگان روستاها که اگر بخواهیم در تهران برگزار کنیم تعداد چند نفری به عنوان فعالان فرهنگی، دهیاران یا دیگران از روستاها دعوت می شدند امسال کاری انجام شده هم منطبق با سیاست های دولت مردمی و وظیفه ذاتی ما برای خدمت به مردم ، این آئین ها رفت در روستا یعنی ما برای این که به آن روستا اعلام کنیم که شما و مردم شما به نوعی کتابخوان تر هستید و هم تشکر کنیم از اقدامات و برنامه هایشان و هم آن جا شروعی باشد برای این که در یک سال آینده هم ما به عنوان حاکمیت حمایت هایی را تقدیمشان کنیم و آن ها همراهی شان را با ما داشته باشند و کار مردمی پیش رود به نظر رسید با خود مردم در میان گذاشته شود لذا این اختتامیه ها در یک فضایی به میزبانی مردم روستا برگزار شد ، هدیه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاه های دیگر فرهنگی آن جا تقدیمشان شد و خواهش کردیم که ما را در طول یک سال همراهی کنند خودشان به نوعی با هم بیشتر وفاق و همدلی داشته باشند در حوزه کتاب و کتابخوانی ، جا دارد من از مردم عزیز روستای درویش خیل مازندران ، در بابل روستای عرب محله ، روستای شاهنجرین همدان ، روستای دهبکرین بم ، روستای ویان ، روستای دوکوهک در خوزستان و روستاهای دیگر بی نهایت از محبتشان و میهمان نوازیشان تشکر می کنیم و تلاش کردیم مدیران ارشد وزارتخانه و دستگاه های فرهنگی حتما آن جا حضور پیدا کنند یعنی قید ما این بود در تراز مدیرکل ، معاونین وزیر حضور پیدا کنند و این اتفاق بیفتد .
به حمدالله این ذوق و شوق مردم را که دیدیم و حمایت های مختصری هم داشتیم تقدیمشان کردیم و این استمرار دارد یعنی در طول یک سال آینده هم ما رفت و آمدمان را بیشتر می کنیم کمک می کنیم و سیاست ها را به آنها می گوییم انشاالله این اتفاق بیفتد که در بین ۱۰۰ هزار روستای کشور این عدد شاید به لحاظ حمایتی و اعلام روستاهای برتر بیشتر و کمتر شود اما این که روستاهای دوست دار کتاب و کسانی که به نوعی در این رویداد شرکت می کنند ما هدفگذاری کنیم انشاالله در دوره بعدی که همین هفته آینده نهمین دوره اش را شروع خواهیم کرد و تا چند ماه فرصت دارند برای این که شرکت کنند انشاالله به بالای دو هزار روستا برسد.

مجری : معیار شما برای انتخاب این روستاها چه بود ؟ میزان کمیت کتابخوانی ، توجه به موضوعاتی که مربوط می شود به آن روستا یا آن جغرافیا ؟
آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی : ملاک های زیرساختی که وجود داشته در واقع هم یک حسن است و هم ممکن است به نوعی امتیاز خاص به یک معنایی نباشد ،روستایی که از زیرساخت های کتابخوانی برخوردار است مثلا کتابخانه دارد ، اگر بخواهد در یک رقابت برابر حضور پیدا کند به این معنا خوب جلوتر از بقیه می تواند باشد اما اگر همین زیرساخت ها، کانون های فرهنگی هنری مساجد ، پایگاه های بسیج ، کتابخانه عمومی ، روحانی مستقر در محل ، نخبگان و فرهیختگان روستا که رفت و آمد می کنند اگر باشد در تحقق ایده هایی که داشتند به آن ها کمک خواهد کرد اما ناظر به کارنامه یک سال گذشته شان و سال های گذشته شان و طرح ها و ایده هایی که دادند البته این زیرساخت ها کمک خواهد کرد اما اصل آن ابتکاری بوده که در ارائه برنامه ها و زحمتی بوده که در انجام فعالیت ها در یک ، دو ، سه سال گذشته به صورت خودجوش و مردمی در آن روستا انجام شده است و ملاک اصلی این ها بوده که توانسته دوستان را شایسته تر کند .

مجری : هدیه چه دادید ؟

آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی : ما تلاش می کنیم در طول یک سال آینده از دستگاه های متولی و متمول تر به لحاظ امکانات کمک بگیریم در قالب مسئولیت اجتماعی که دارند هم حوزه‌های مختلف، اما وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی این طرح‌ها یک بخشی از ویژگی هایش این است که خودجوش ومردمی انجام خواهد شد، اما در مقطعی که خدمتشان رسیدیم ۴۰ میلیون تومان وعده خرید کتاب دادیم یعنی حواله کتاب دادیم که انشاالله در اولین فرصت محموله اش به این روستا‌ها ارسال می‌شود و با همکاری نهاد کتابخانه‌های عمومی که خیلی فعال و خوب در روستا بیش از ۸۵۰ روستا، نهاد کتابخانه‌های عمومی کتابخانه روستایی دارد، کانون‌های فرهنگی هنری مساجد که در کنار کانون‌ها کتابخانه‌های فعالی دارد و سازمان دهیاری‌ها و شهرداری‌ها که به ما کمک کردند ما ۶۰ میلیون تومان اعتبار ریالی الان تقدیمشان کردیم که کارهایشان را شروع کنند، این برای شروع کار است که در جلسه ای که خدمتشان رسیدیم دست خالی نرفته باشیم اما حتما استمرار خواهد پیدا کرد حمایت های ما .

مجری : امروز هم فکر میکنم اگر کسی مراجعه کند می تواند رایگان عضو شود ، درست است ؟

آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی : امروز روز کتاب ، کتابخوانی و کتابدار است امروز خاص و ویژه ای است به یاد مرحوم طباطبایی که یاد و نام ایشان را هم گرامی می داریم کتابداران عزیز امروز جشن ویژه ای دارند دورهم جمع می شوند و آئین سالانه را برگزار می کنند و برای اعضای کتابخانه های عمومی هم اتفاقات خوبی را رقم خواهند زد و عضویت رایگان هم جزو برنامه های هرساله نهاد کتابخانه های عمومی است .

مجری بخش فرهنگ تقریبا می شود گفت فعالیتهایش و تشکل هایش زیر مجموعه شما اداره می شود چقدر توجه دارید که این فرهنک کتابخوانی تسری پیدا کند؟

کنار همه این جوایز به نوعی آموزش و توجهی می خواهد که ارزش و مزایای کتابخوان بودن برای همه ما و همه نسل های مختلف کشورمان جا بیفتد ، قدیمی تر ها خیلی مانوس تر هستند آن هایی که ابتدای جوانی و نوجوانی شان با فضای مجازی نبود اما الان به نظرم باید بیشتر به این موضوع توجه شود که کتاب همچنان با وجود این که هر لحظه در فضای مجازی و حقیقی و رسانه های مختلف اطلاعات به روز می آید اما همچنان کتاب می تواند مفید به فایده باشد .آقای دکتر جانعلی زاده مدیرکل امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: متولی این موضوع خیلی دستگاه‌های فراوان و نهاد‌های فراوانی هستندکه باید خدمت به مردم در حوزه کتاب دهند، اما توجه دولت‌ها چه در حوزه سیاست گذاری و اقدامات و مسئله عدالت فرهنگی که امروز به نوعی بتوانیم فضیلت، آن سرمایه‌های فرهنگی را به طریقی در گستره جغرافیایی ایران و نقاط محروم بتوانیم بالا بیاوریم واین مسئله سنگینی است با موضوع کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چند رویداد شبیه به همین را دارد، رویداد‌های مختلفی برای این حوزه تدارک دیده شده جامعه باشگاه‌های کتابخوانی کودک و نوجوان که از کودکان ۴ تا ۱۶ ساله را در سطوح مختلف مورد توجه قرار می‌دهد و نشر را درگیر می‌کند، کودک را با کتابفروشی و کتابخانه و نویسنده درگیر خواهد کرد که اتفاق بزرگی است و شاید یکی دو هفته آینده شروع شود، اتفاق دیگر تقدیر، شناسایی و تجلیل از مروجین کتابخوانی است الان خیلی‌ها به صورت داوطلبانه، جهادی و خود جوش در گوشه گوشه کشور کار کتابخوانی می‌کنند و کوله کتاب دوش می‌گیرند شناسایی و حمایت از این جریان‌های مردمی حتما باید موردتوجه قرار بگیرد که در رویدادی به نام مروجان کتابخوانی در دستوراست و سال گذشته هم برگزار شد. تجلیل از مفاخر و نویسندگان بومی در لابه لای اقوام ایرانی جزو برنامه‌ها است الان اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ها در حال شناسایی هستند که از مسیر شوراهای فرهنگ عمومی مفاخری که در حوزه فرهنگ و ادب فعال هستند را شناسایی و به ما معرفی می کنند و ما تقدیر خواهیم کرد .
در کنار سیاست ها و حمایت ها، رویدادهای متعددی و متنوعی این جور که با ذائقه مردم فرهنگ دوست ما همخوانی بیشتری دارد می تواند کمک کار این قصه باشد .
مجری : ممنون که پیگیر این موضوع هستید .