حجم زیاد پرونده های قضایی در دادگستری ها

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما  امروز شنبه ۲۴ دی برنامه پویش رادیو فرهنگ موضوع پیگیری پرونده های قضایی را در گفتگو با آقای رفاهی مدیرکل ارتباطات مردمی قوه قضائیه بررسی کرده است.شرح این گفتگو:

سوال: جلسه پیش که با هم صحبت کردید شماره نمابری را اعلام کردید دوستان اعلام کردند و چندباری هم فکر می‌کنم برای شما نمابر ارسال کردند می‌شود توضیح کاملی دهید که یک بررسی و یک پیگیری پرونده چقدر ممکن است طول بکشد و حداقل و حداکثری به شنونده‌ها بدهیم، چون برخی فکر می‌کنند قرار است یک هفته‌ای کارشان راه بیفتد و طبیعتا به دلیل حجم زیاد پرونده‌ها این امکان قطعا وجود ندارد می‌شود توضیح بفرمائید.

رفاهی: بله سری قبل عرض کردم و الان هم تکرار می‌کنم که سامانه‌ای با عنایت ریاست محترم قوه قضائیه افتتاح شده به نام سامانه سامع به نشانی www.same.eadl.ir برای این که مردم اگر مشکلاتی در بحث پرونده‌های قضایی شان دارند بدون مراجعه حضوری و بدون این که اذیت شوند و هزینه‌ای برای آن‌ها تحمیل شود می‌توانند درخواست خودشان را خطاب به ریاست محترم قوه از این طریق البته بدون کلی گویی، بعضی درخواست‌ها می‌آید کلی گویی است و مشخص نیست پرونده کجا است و این که بگویند سمت ایشان در پرونده چیست و الان در چه مرحله‌ای پرونده قرار دارد و کجا است و دقیقا مشکلشان چیست و تقاضایشان هم دقیقا چیست و این چهارموضوع باید حتما باشد و بفرستند اگر پیش ما بیاید در بدترین حالت ظرف حداکثر ده روز در بدترین حالت معمولا دوستان ما ظرف ۴۸ ساعت می‌بینند و اگر نیاز به ارشاد داشته باشد طرف را ارشاد می‌کنند و اگر نیاز به مکاتبه داشته معمولا مکاتبه را انجام می‌دهند و می‌فرستند برای مقامات مربوطه که بررسی کنند و نتیجه را به متقاضی اعلام کنند لذا این یک راه ارتباطی است که مردم می‌توانند، ولی من پیشنهادم این است که شهروندان عزیز بستر ارتباطی خوبی الان در قوه قضائیه فراهم شده طبق دستور ریاست محترم قوه، تمام دادستان‌های ما در سراسر شهرستان‌های کشور و روسای دادگستری‌ها و روسای محترم کل حداقل هفته‌ای یک روز را اختصاص به ملاقات مردمی دادند و گرچه خیلی از دوستان علیرغم مشغله‌ای که دارند روز‌های دیگر هم مردم را می‌بینند، ولی هفته‌ای یک روز ملاقات دارند من خواهشم این است که از این ظرفیت استفاده کنند، کسی اگر در یک شهرستان کوچک مشکلی دارد پرونده اش در دادگاه است فرض کنید آقای بازپرس یا دادیار مثلا لایحه‌ای دادند که باز من پیشنهاد می‌کنم اول به صورت یک لایحه آن مطلبشان را به خود قاضی محترم پرونده دهند و بعضی‌ها هم مراجعه می‌کنند مثلا فرض کنید پرونده یک رای صادر شده و اعتراض به رای دارد و به تهران می‌آید ارتباطات مردمی، این نیاز به دخالت ما نیست قانون گفته اگر این رای را قبول نداریدظرف ده یا بیست روز حسب مورد شما حق اعتراض دارید این نیاز به مقامات دیگر ابدا نیست طبق قانون شما اعتراضتان را بنویسید و در دفتر خدمات قضایی بفرستید برود.

سوال: نمی‌شود در همه دادگستری‌ها یک میز خدمت مشخص بگذارید، چون بخشی از چیزی که مردم می‌خواهند به دلیل ناآگاهی است یعنی اصلا ماجرای پرونده را خودشان هم نمی‌دانند بعد جا‌هایی مردم حق دارند، ولی خوب خودشان را هم محق می‌دانند به دلیل نداشتن پاره‌ای از اطلاعات هم این حق همچنان در ذهنشان بر خودشان وارد است بنابراین وقتی اطلاعات داشته باشند خودشان حتی می‌توانند پرونده را به شکل بهتری پی بگیرند الان متاسفانه‌ای مسئله در دادگاه‌ها و دادگستری‌ها به بخش خصوصی سپرده شده و یک سری عریضه نویس که فقط برای نوشتن عریضه آن جا نشستند متاسفانه، بخش خصوصی کپی می‌گیرد و عریضه نویسی می‌کند و کار مردم را راه نمی‌اندازد و اطلاعات نمی‌دهد، می‌گوییم مثلا من کارت ماشینم گم شده می‌گوید یک شکایت بنویس و بیست هزار تومان هم بده و فقط دنبال آن درآمداست، خیلی راحت‌تر می‌شود اطلاعات مردم را بالا ببری و بگویی این مسیر را انجام بده و اگر نشد بعد بیا این جا، هم تشکیل پرونده کمتر می‌شود و هم توقع مردم پایین‌تر می‌آید چرا این کار را انجام نمی‌دهید؟

رفاهی: کار می‌شود باز اطلاعات پایین است، ما در همه دادگستری‌ها البته این بحث خوبی که اشاره کردید یکی از مشکلات الان همین است، اول یک خسته نباشید به همکاران عزیز قضایی و اداری بگویم امروزه حجم کاری که در دادگستری و قوه قضائیه است حجم زیادی است که قضات ما من این جا دفاع کنم که چند برابر تکلیف شرعی و قانونی شان زحمت می‌کشند و هر قاضی بعضی شعب ۲۰۰ پرونده و بعضی شعب قریب ۴۰۰ پرونده در ماه دارند و کسی که قضاوت می‌کند متوجه می‌شود حجم این کار در یک ماه حجمی کلان است انصافا ایثار می‌کنند و شبانه روزی چه همکاران قضایی و چه همکاران اداری ما را خسته کرده است و رنج می‌برند و یک بحث دیگر هم این است که شما اشاره کردید که یکی از مشکلات است که اطلاعات حقوقی مردم پایین است و نظر شخصی من است که خودشان دخالت می‌کنند مثل این است که شما بیماری قلبی داشته باشید و بگویید من پیش متخصص نمی‌روم و قرصی را خودم می‌خورم این هم دقیقا همین طور است، مسائل حقوقی بسیار مسائل فنی است و بسیار پیچیده است و شاخه‌های متفاوتی دارد که باید اختصاصی و دقیق طرف خیلی از موارد دعوا را خلاف طرح می‌کنند لذا این هم یکی از معضلات است در زمانی که قولنامه می‌نویسند و زمانی که سندی امضا می‌کنند خود من هر روز دارم افرادی که رفتند قولنامه‌ای را امضا کردند کسی ندیده و با یک مشاور و وکیل مشورت نکردند خراب تنظیم کرده و بعد دعوا هم، چون خراب تنظیم کرده در دادگستری رد می‌شود و بعد فشار روی دستگاه قضایی می‌آورند که درستش کن و گاهی قانون اجازه نمی‌دهد کار غلطی که خودش مقصر بوده را درست کند یکی از معضلات الان این است که خواهش می‌کنم از شهروندان عزیز سندی را امضا نکنید و قولنامه‌ای نکنید و چیزی را امضا نکنید مگر زمانی که یک نفر حقوقدان یا یک نفر وکیل خوب و مشاور قوی و با سواد شما را راهنمایی کند و طبق راهنمایی او اقدام کنید. در دادگستری هم ما معاونت ارشاد داریم که استفاده نمی‌شود، ولی بدی آن این است که بعد از این که همه کارشان را کردند و معامله شان را کردند به تعبیر من در چاه افتادند و بعد به آن واحد می‌روند و می‌گویند من را بکش بیرون، من خواهش می‌کنیم قبلش، ما مردم ایران سریع الامضا هستیم وسندی را نخوانده امضا می‌کنیم و این یکی از معضلات امروز ما است که داریم. کاری دیگر هم که انجام می‌شود مرکز وکلا و مشاورین و امور حقوقی قوه، الان زحمت می‌کشند روزانه در استان‌های مختلف وکیل مجانی به مردم می‌دهند یعنی الان اگر کسی به ما مراجعه کند و بگوید که من توان ندارم که بخواهم کار حقوقی انجام دهم، ولی توان ندارم، ما این امکان است که به او وکیل دهیم که برایش مشکلی ایجاد نشود از این ظرفیت هم که فرمودید الان وجود دارد و به تعبیر من استفاده نمی‌شود یا ناآگاه هستند و استفاده نمی‌کنند لذا این‌ها از مشکلات است کما این که اگر تمام دادستان‌ها و روسای دادگستری‌ها، روسای کل هفته‌ای حداقل غیر از این که در بقیه روز‌های هفته پاسخگوی مردم هستند، یک روز را اختصاص دادند به فقط و فقط ملاقات مثلا من آمار بدهم ما در آذرماه بیش از ۲۰۵ هزار ملاقات مردمی داشتیم فقط مدیران قضایی ما، بی سابقه بوده نسبت به ماه قبل هم به نظرم بالغ بر یک درصد رشد داشته که مردم آمدند حرفشان شنیده شده و راهنمایی شدند و اقدام قانونی برایشان انجام شده است لذا من خواهشم این است که مردم از آن سامانه استفاده کنند غیر از این که اگر مشکلی دارند اگر حقوقی است رئیس دادگستری و اگر کیفری است دادستان شهرستان و اگر حل نشد مرکز استان که آقای رئیس کل و اگر موردی هم بود که حل نشد از طریق سامانه سامع برای ما بفرستند ما آن چیزی که گفتم با آن چهار مشخصاتی که عرض کردم، برای تهرانی‌ها اگر نامه‌ای برای ما فرستادند یعنی دفتر ارتباطات مردمی دادند چه از طریق سامع یا چه از طریق حضوری یا پست می‌توانند با تلفن ۱۲۹ داخلی ۴ پیگیری کنند تهرانی‌ها و عزیزان شهرستانی هم با شماره ۰۲۱۴۱۸۰۱ داخلی ۴ می‌توانند تماس بگیرند و به آن‌ها می‌گویند درخواستی که به شرطی که به ارتباطات مردمی قوه قضائیه داده باشند می‌توانند از این طریق پیگیری کنند.
سوال: گفتند حدودا بیست روز است که نامه دادیم، طبیعتا خیلی زمان می‌برد که پاسخ داده شود.

رفاهی: متفاوت است بعضی نامه‌ها بسیار مهم است می‌دهیم گاهی به چند کارشناس ببینند و یک قاضی بازنشسته ببینند. اگر در برنامه شما و برنامه‌های دیگر صدا و سیما دوستان شماره طرف و اسمش را به ما بدهند ما حتما تماس می‌گیریم و می‌بینیم که درخواستشان چه بوده و خودمان حتما از طریق دفتر زنگ می‌زنیم این را تقریبا روزانه داریم از طریق صدا و سیما و دوستان دیگر که می‌گویند، سری قبل هم تاکید کردم و شما چند نفر را معرفی کردید و ما همان روز زنگ زدیم.
سوال: بله الان شنونده‌ای پیامک داده پرونده ملکی ما روی میز قاضی شش ماه است که نگاه نکرده، صدتا پرونده بوده رسیدگی نکردند تا شعبه را عوض کردند الان شش ماه است در نوبت هستیم هیچ اتفاقی نیفتاده است، البته نه اسم را گفتند و نه شهر را گفتندو هیچ اطلاعاتی ندادند.

رفاهی: بله وقتی این درخواست برای ما می‌آید ما نمی‌دانیم چه کنیم، یکی از معضلات ما الان همین است اطلاعات پایین است و درخواستشان هم ناقص است، این شهروند باید بگویند اولا پرونده من حقوقی است یا کیفری، اگر حقوقی است من خواهان هستم یا خوانده و بعد بفرمایند در کدام استان و شهرستان و بعد نام شعبه چیست و مشکلش و تقاضایش را، اگر الان شماره‌ای دارید به من بدهید من همین امروز می‌گویم که دفتر زنگ به ایشان بزنند و اطلاعات بگیرند و راهنمایی و کمکشان کنند.
سوال: خدا خیرتان دهد که کار مردم را راه می‌اندازید و می‌دانم قطعا این اتفاق باقیات الصالحات برای همه ما خواهد بود.