افزایش خطر ابتلا به زوال عقل با کرونا

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بر اساس آمار‌ها از هر ۹ آمریکایی ۶۵ ساله و بالاتر، یک نفر در سال ۲۰۲۲ به بیماری آلزایمر مبتلا شده بود و تعداد بی شماری دیگر به عنوان مراقب، ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی و مالیات دهندگان به طور غیرمستقیم تحت تأثیر این بیماری قرار گرفتند.

در حال حاضر هیچ درمانی اساسی برای این بیماری وجود ندارد و روش‌های درمان‌های موجود عمدتاً بر پیشگیری ابتلا به آلزایمر از طریق تشویق عوامل محافظتی مانند ورزش و رژیم غذایی سالم و کاهش عوامل تشدید کننده مانند دیابت و فشار خون بالا تمرکز می‌کنند.

نتایج تحقیقات جدید نشان می‌دهد؛ یکی از این عوامل تشدید کننده عفونت‌های ویروسی است.

محققان شناسایی کرده اند که ویروس‌های خاصی مانند ویروس هرپس سیمپلکس که باعث تبخال می‌شود، ویروس واریسلا زوستر که باعث آبله مرغان و زونا می‌شود و ویروس کرونا می‌توانند منجر به افزایش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر و زوال عقل به دنبال عفونت شوند.

کشف این که چگونه و چه زمانی این ویروس‌ها به بیماری کمک می‌کنند می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا درمان‌های جدیدی برای جلوگیری از زوال عقل ایجاد کنند.

محققان نتوانسته اند به طور مداوم ویروس‌های مشکوک را در مغز افرادی که به دلیل آلزایمر فوت کرده اند، شناسایی کنند.

از آنجایی که روند بیماری آلزایمر می‌تواند چندین دهه قبل از علائم شروع شود، برخی از محققان دریافته اند: ویروس‌ها در مراحل اولیه مجموعه‌ای از وقایع را آغاز می‌کنند که منجر به زوال عقل می‌شود.

به عبارت دیگر، زمانی که محققان مغز بیماران را تجزیه و تحلیل می‌کنند، هر گونه مولفه ویروسی قابل تشخیص از بین رفته و ایجاد علت مشکل است.

محققان دانشگاه کلرادو به رهبری اندرو بوباک (Andrew Bubak) استادیار پژوهشی نورولوژی، از فناوری جدید برای جستجوی رد پای این ویروس‌ها در بیماران آلزایمر استفاده کردند.

بوباک در این باره می‌گوید: با تمرکز بر آسیب پذیرترین نقطه ورود به مغز، یعنی بینی، شبکه ژنتیکی را کشف کردیم که شواهدی از پاسخ ویروسی قوی ارائه می‌دهد.

او در ادامه می‌افزاید: بسیاری از ویروس‌های دخیل در زوال عقل، از جمله ویروس‌های هرپس و ویروسی که باعث بیماری کرونا می‌شود، وارد بینی شده و با سیستم بویایی تعامل می‌کنند.

سیستم بویایی دائماً با بوها، آلاینده‌ها و عوامل بیماری زا بمباران می‌شود. ذرات استنشاق شده از طریق سوراخ‌های بینی به سلول‌های گیرنده بویایی خاص در بافت پوشاننده حفره بینی متصل می‌شوند.

این گیرنده‌ها پیام‌هایی را به سلول‌های دیگر می‌فرستند که به آن لامپ بویایی می‌گویند که مانند یک ایستگاه تقویت کننده عمل کرده و این پیام‌ها را به اعصاب طولانی دستگاه بویایی منتقل می‌کند. این پیام‌ها سپس به ناحیه‌ای از مغز که مسئول یادگیری و حافظه است، یعنی هیپوکامپ منتقل می‌شود.

هیپوکامپ نقش مهمی در اختصاص دادن اطلاعات متنی به بو‌ها ایفا می‌کند، مانند خطر ناشی از بوی بد یا احساس آرامش ناشی از بوی خوش. این ناحیه از مغز نیز در بیماری آلزایمر به طور چشمگیری آسیب دیده و باعث نقص ویرانگر یادگیری و حافظه می‌شود. جالب اینجاست که برای ۸۵ تا ۹۰ درصد از بیماران آلزایمر، از دست دادن بویایی نشانه اولیه بیماری است.

به گفته بوباک، داده‌های اپیدمیولوژیک از نقش عفونت‌های ویروسی در ایجاد بیماری آلزایمر حمایت می‌کند.

برای مثال، ویروس واریسلا زوستر با خطر تقریباً سه برابری ابتلا به زوال عقل در طی پنج سال پس از عفونت برای بیماران مبتلا به بثورات زونا در صورت مرتبط است.

همچنین گزارش اخیر همچنین نشان می‌دهد که خطر ابتلا به آلزایمر طی یک سال پس از تشخیص کووید-۱۹ برای افراد بالای ۶۵ سال، تقریباً ۷۰ درصد افزایش می‌یابد.

به گفته محققان، این مطالعات نشان می‌دهد: واکسیناسیون ممکن است یک اقدام بالقوه برای جلوگیری از زوال عقل باشد. به عنوان مثال، واکسیناسیون علیه ویروس آنفولانزای فصلی و هرپس به ترتیب با ۲۹ و ۳۰ درصد کاهش خطر ابتلا به زوال عقل همراه است.

پژوهشگران معتقدند: تحقیقات بیشتر در مورد اینکه چگونه عفونت‌های ویروسی می‌تواند منجر به تخریب عصبی شوند، می‌تواند به تولید دارو‌های ضد ویروسی و واکسن‌ها علیه ویروس‌های دخیل در بیماری آلزایمر کمک کند.