قلعه تاریخی دزک پذیرای مسافران و گردشگران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای چهارمحال و بختیاری، مجموعه قلعه امیر مفخم یکی از آثار ممتاز تاریخی، فرهنگی و هنری با معماری بسیار زیبا در روستای دزک از توابع بخش مرکزی شهرستان کیار، در ۳۲ کیلومتری شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است.

تاریخ احداث شالوده و قسمت اصلی این قلعه شامل اطاق‌ها و اسکلت طبقه همکف بنای کنونی به سال ۱۲۹۲ هجری قمری می‌رسد.

این قلعه عمارت مسکونی چند نسل از ایلخانان بختیاری بوده است که در سال ۱۳۲۵ هجری قمری به دستور لطفعلی خان معروف به امیر مفخم در دو طبقه و چهار برج در بیش از ۵ هزار متر مربع مساحت ساخته شد.

این بنای تاریخی در ۱۶ تیرماه سال ۱۳۶۸ هجری شمسی و با شماره ۱۷۳۱/۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در این بنا انواع هنر‌های تزئینی معماری شامل نقوش سنگی، گچ بری‌های زیبا در اتاق سفره خانه، آیینه کاری، درب‌های چوبی معرق و مرصع کاری شده، سر بخاری‌های تزیینی، قاب بندی چوبی سقف اتاق ها، قاب‌های کاشی معرق و آجر کاری‌های زیبا می‌باشد.

از جالب‌ترین آثار هنری در این مجموعه ساختمانی، گره چینی‌های آجر کاشی، شامل طرح‌های متنوع در کتیبه ها، پشت بغل‌ها و فخری‌ها است.

تالار سفره خانه و اتاق آیینه زیباترین قسمت این بنا، در طبقه فوقانی می‌باشد.

در پوشش آجری خارجی سعی شده تا از هنر آجر چینی و تلفیق آن با کاشی کاری‌های لعابی هندسی، نقش‌های زیبای بیشتری حاصل شود.

درب چوبی ضخیم و بزرگ ورودی این قلعه با دو کوبه نسبتاً سنگین، به هشتی که سقف آن با نقوش سرمه دانی تزیین شده است، گشوده می‌شود.

از هشتی، دو راهرو با سقف طاق و تویزه به حیاط منتهی می‌شود، دو طرف ساختمان از داخل حیاط دارای راه پله‌های سنگی است که به طبقه فوقانی می‌روند.

این بنا در طول حیات خود حوادث فروانی را شاهد بوده که مهم‌ترین آنها، ایفای نقش در جریان مشروطیت است.

در این قلعه، کتابخانه‌ای از کتب امیر مفخم بختیاری نیز وجود دارد.

علی اکبر دهخدا در زمان جنگ جهانی اول، مدتی را در این قلعه به سر برده و با بهره‌گیری از منابع ارزشمند کتابخانه‌ای موجود در آن، که نشانگر توجه و علاقمندی ساکنانش به علم و ادب بوده، تألیف لغت نامه خود را بنا نهاد.

این عمارت مجلل همچنین مرکز حضور و پذیرایی از شعرا و هنرمندان بزرگ بوده است.

به منظور استفاده مطلوب‌تر از فضای کاخ قلعه دزک، موزه پوشاک از بهمن ماه سال ۱۳۸۸ راه اندازی گردید.

موزه پوشاک این قلعه، پوشاک شهرها، روستا‌ها و مناطق شاخص و خاص چهارمحال و بختیاری را در معرض نمایش گذاشته است.

موزه سنگ نیز در محوطه این مجموعه تاریخی در بهمن ماه ۱۳۹۴ گشایش یافت که آثار تاریخی و فرهنگی سنگی، شامل ستون، سرستون، شیرسنگی، سنگ آسیاب، سنگ‌های عصارخانه را در معرض دید گردشگران، مسافران و عموم مردم قرار داده است.