در سامانه اعتبار سنجی از اضافه برداشت بانک ها جلوگیری می‌شود

به گزارش خبرگزاری صداوسیما ،  میرزاپور مدیر اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی  در برنامه روزی نو شبکه رادیو اقتصاد دربازه سامانه اعتبار سنجی گفتگو کرد .
 
سوال :قرار بود مدتی پیش خیلی پیش تر این سامانه راه بیفتد و خدمات خودش را عرضه کند حالا در چه مرحله ای است و چگونه این پرسش ما در روزی نو از ایشان است؟
میرزاپور : اشتباهی که در رسانه ها صورت می گیرد تفاوت بین سامانه سامانه سمات بانک مرکزی ، سامانه اعتبار سنجی و سامانه شناسایی روابط معمولا خوب تبیین نمی کنند سامانه سمات بانک مرکزی سالها پیش پیاده سازی شده در شبکه بانکی عملیاتی شده هدف از این سامانه این بود که یک مرکز کنترل تسهیلات دهی در شبکه بانکی باشد براساس این قوانین و مقرراتی که داخل این سامانه ما پیاده سازی کردیم عملکرد بانکها در تسهیلات دهی و وام دهی کنترل می شود سامانه سمات بانک مرکزی است به طور خلاصه ولی آن چیزی که مد نظر شماست اعتبار سنجی است فکر می کنم؟
سوال :قطعا بله یکی از اتفاقات تلخی که افتاد و همه ازش ضرر کردند شاید بگوییم که عده ای که با اهمال چنین کردند همه را متضرر کردند این جمله را بیشتر باور داریم تا گزاره های دیگر این که این امکان وجود داشته آیا اعتبار سنجی صورت بگیرد و هزاران هزار میلیارد منابع بانکی رفت به سمت هایی پیامدهایش را می دانیم و دیگر اینجا جایش نیست خاطر شنوندگان را مکدر کنیم الان اعتبار سنجی ها بی تعارف است بی سفارش است حقیقی است و می توانیم بگوییم حقوق جامع ملی شهروندان را آیا رعایت می کند؟
میرزاپور : خدمت شما عرض کنم که چون یکی از تکالیف شبکه بانکی بحث پیاده سازی سامانه اعتبار سنجی در کل شبکه بانکی حین تسهیلات دهی بود بانکها موظف شدند از طرف بانک مرکزی که اعتبار سنجی قبل از اعطای تسهیلات انجام بدهند این یکی از تکالیف بانکهاست که سالها پیش ابلاغ شده بانکها طبق آن موظفند که اعتبار سنجی مشتری را قبل از اعطای وام و تسهیلات انجام بدهند بحث این است که بانک مرکزی خودش تصمیم گرفت که یک مرکزیتی در این زمینه ایجاد بکند خودش یک سامانه اعتبار سنجی یا پایگاه داده اعتباری ایجاد بکند به واسطه این پایگاه داده تمام اطلاعات مرتبط با اعتبار سنجی اشخاص حقیقی و حقوقی داخل یک سامانه جمع آوری بشود و از تصرف اطلاعات و یا ایجاد سلایق خاص در اعتبار سنجی جلوگیری کند و به واسطه این بانک مرکزی پروژه اعتبار سنجی را در شبکه بانکی کلید زد با سازمان های مختلفی شروع به گفتگو کرد و اهداف این سامانه جمع آوری یک سری اطلاعاتی بود.
سوال :مثل چی ؟ ما در اعتبار سنجی زمانی که کاملا کاغذی و سنتی بود می گفتند یک ضامن بیاورید بعد شد دو تا بعد گفتند یارانه هم می شود بعد گفتند اگر در صندوق سهام هم سهام ثروتی داشته باشد می شود حالا گفته می شود که حتی می گفتند می شود ملکی داشته باشید که در ید بانک بماند و بتوانید این کار را بکنید الان همه دارایی شهروندان روشن و ثبت شده در سامانه های رسمی مملکت هست؟
میرزاپور : واقعیتش این است که تمام اطلاعات مردم داخل سامانه به آن شفافیتی که ما انتظار داریم وجود ندارد.
سوال : چرا؟
میرزاپور : خوب سازمان های مختلف براساس واقعا تکالیفی که بر عهده اشان می بوده و باید این اطلاعات راداخل سامانه جامعی متمرکز می کردند این اتفاق نیفتاده.
سوال :وقتی می گوییم سازمان ها ذهن همه می رود به سمت این که همه دولت می توانید نام ببرد چند تا اون هایی که بسیار مهمند و همکاری نکردند؟
میرزاپور : بله من یک مثال می زنم مثلا ما یکی از اطلاعات موردنیاز مان دارایی های افراد شرکت هاست این که یک نفر چه سهامی ، سهامی خاص منظور است در شرکت ها دارد سوال :این را همکار خودتان دارد که می شود سا زمان بورس میرزاپور : نه سازمان بورس می شود برای سهامی عام من سهامی خاص مد نظرم است.
سوال : خوب آن یکی می شود سازمان ثبت شرکت ها و مجموعه قوه قضاییه؟
میرزاپور : بله ،متاسفانه آنها طبق صحبت هایی که باهاشون داشتیم می گفتند ما طبق قانون موظف به نگهداری اینها نیستیم در سامانه اعتبار سنجی باید به صورت لحظه ای متوجه می شویم که چه کسی در شرکت هایی سهام دار است و مالک چه شرکت هایی است یکی از مشکلات مان این بود سازمان ثبت احوال ما مشکل داشتیم اطلاعات سببی و نسبی می خواستیم بگیریم.
سوال : الان این هم حل شده یا نشده؟
میرزاپور : به ما قول دادند سازمان ثبت احوال تا حدی اطلاعاتش را تکمیل کرد از یک سالی به قبل این اطلاعات را نداشت ولی خوب هم سازمان ثبت احوال هم سازمان ثبت اسناد املاک کشور قول دادند که سامانه ها را متمرکز کنند.
سوال : چند وقت دیگر، اتفاقا جالب است امیدوارم که لیست ثبت شرکتها و ثبت اسناد از همکاران قضایی شان حداقل می توانند از معاونت قضایی قوه قضاییه مرکز آمار آنها میزان کلاه برداری اینها ثبت است که درست از همین خلاها و این اشکالات کم کاری ها واقعا اتفاق افتاده در مملکت؟
میرزاپور : خوب سازمان ثبت احوال ثبت اسناد دو تاهستند ما حدودا از ده جای مختلف.

سوال :یکی وزرات کشور است آن یکی مال قوه قضاییه است؟
میرزاپور : خود سیستم های بانک مرکزی اولین قسمت است سازمان امور مالیاتی قسمت دوم اطلاعات مان است سازمان ثبت احوال ثبت اسناد هم خدمت تان عرض کردم گمرک جمهوری اسلامی ایران شرکت سپرده گذاری مرکزی و اطلاعات بورس ،قوه قضاییه ، فراجا ،وزارت کار و وزارت صمت جزو اصلی ترین منابع اطلاعاتی است در سامانه اعتبار سنجی.

میرزاپور : : من در خصوص جمع آوری اطلاعات بگذارید یک درصدی بدهم البته حدودی است
سوال :بله می دانیم نسبی است ولی بتواند یک نمای روشن تری به ما بدهد که الان با این زحمت این خدمات چند درصد محقق شده است یا کجاست؟
میرزاپور : ما الان نزدیک ۷۰ تا ۸۰ درصد اطلاعات ما موفق شدیم باهاشون توافق کنیم و اینها را جمع آوری کنیم مشکل اولمان این بود که سازمان ها اصلا مخالفت می کردند با ما همراهمی نمی کردند می گفتند این ها اطلاعات شخصی افراد هست باور می کنید که نزدیک یک سال طول کشید با سازمان ها صحبت کنیم که این ها را توجیه بکنیم که براساس قوانین موجود باید این اطلاعات را در اختیار بانک مرکزی و شبکه بانکی قراربدهید و آنها را به گونه ای توجیه کردیم که این اطلاعات شخصی محفوظ است محرمانه خواهد بود فقط صرف اعتبارسنجی اشخاص است و نمره اعتباری اشخاص به عنوان یک خروجی این سامانه ارائه خواهد شد و خود شخص
سوال : خیلی خبر خوبی بود ولی بالاخره متوجه شدند دیر بود ولی بالاخره موفق شدند؟
میرزاپور : دیر متوجه شدند ولی انرژی زیادی گذاشتیم بین۷۰ تا ۸۰ درصد اطلاعات بعد این که جمع آوری اطلاعات کردیم ما به موازات آن یک مدل اعتبار سنجی در شبکه بانکی پیاده سازی کردیم اساس این مدل اعتبار سنجی یک الگوریتمی است ، الگوریم می آید بر روی این اطلاعات به این اطلاعات یک وزنی می دهد و نمره و امتیاز اعتباری به هر شخصی ارائه می کند این نمره مشخص کننده اعتبار شخص در شبکه بانکی است به گونه ای استطاعت آن را در پرداخت تسهیلات نشان می دهد نتیجه این کار کاهش ریسک عدم بازپرداخت تسهیلات بانکی ، جلوگیری از کاهش قدرت بانکهاست استحضار دارید که این اتفاق بیفتد از اضافه برداشت بانکها که مد نظر مقام معظم رهبری هم است جلوگیری می شود و در نهایت جلوگیری می شود از تورم.
سوال : اگر به آرشیو رادیو اقتصاد سر بزنید صدها مصاحبه با کارشناسان داشتیم که در بخش خصوصی ،حوزه های بانکی و مراکز تحقیقاتی ، روزنامه نگاران همین فرمایشات شما را گفتند که در حقیقت ما نباید به این موارد واقعا مبتلا می شدیم وقتی دانایی و توانایی اش را داشتیم باز هم جای خرسندی است این خبرها به دنبال نکات ظریفی که دنبال می کنید و شنیدیم و گفتیم وجود دارد و ما را به یک سر منزل مقصود بهتری می رساند.
پایان