دلیل کاهش فرزندآوری بحث فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است

ببه گزارش خبرگزاری صداوسیما ، دکتر علی پژهان (استاد دانشگاه، دبیر اندیشکده سلامت جمعیت و خانواده) با حضور در برنامه «از تدبیر تا تقصیر» رادیو گفت و گو در خصوص تبیین ارتباط تنگاتنگ تحولات جمعیت و فرزندآوری با امنیت ملی و بین المللی، بیان کرد: جمعیت ایران در این چهار دهه گذشته تغییرات وسیعی را تجربه کرده و جامعه نتوانسته به این تغییرات واکنش مثبت نشان دهد، این تغییرات باعث دل نگرانی‌هایی برای مردم، دولتمردان و سیاست‌گذاران ایجاد کرده و این دل نگرانی‌ها امروزه از نظر امنیتی، اقتصادی و سیاسی بیشتر نمایان است.

پژهان با اشاره به اینکه موضوع جمعیت یک بحث سیاسی است، ادامه داد: از زمانی که سفید پوستان تنظیم خانواده را برای سیاه پوستان ایجاد کردند نگاه دولت و سیاستمداران و ابرقدرت‌ها به جمعیت این است تا بتوانند توازن جمعیتی را در جهان اداره کنند و نگاهشان به مسلمان‌ها این است که قرار است جهان را تصاحب کنند. دغدغه ما امنیتی نیست بلکه دغدغه ما کاهش باروری و افزایش مهاجرت است. مردم نسبت به جمعیت شناسان و کسانی که طرفدار جمعیت بودند گارد می‌گرفتند و تصور می‌کردند جمعیت را برای لشکرکشی و امنیت می‌خواهند که تفکر غلطی است؛ البته برخی که نگاه تعصبی نسبت به مسئله جمعیتی داشتند این شک و شبهه را در ذهن مردم ایجاد کردند که ملت ایران می‌خواهد جمعیت را برای لشکرکشی زیاد کند. کاهش باروری در بلند مدت مخل امنیت و شبکه اقتصادی است. ما با داده‌ها ثابت کردیم آینده ایران از لحاظ جمعیت نسبت به کشور‌های دیگر آینده تماشایی نیست و از لحاظ داده در حوزه جمعیت در حال خالی شدن هستیم و جمعیت ما روند مهاجرتی است و باروری‌ها کاهش، مهاجرت‌ها و مرگ و میر‌ها افزایش داشته و کسی تمایل به ازدواج ندارد و طلاق‌ها بیشتر شده است.

دبیر اندیشکده سلامت جمعیت و خانواده همچنین گفت: سیاست‌های جمعیتی مفهوم کلی دارد؛ یعنی تدابیر و اقداماتی که دولت‌ها در جهت کیفی کردن جمعیت انجام می‌دهند. یک سیاست تشویقی ایجاد و قانون جوانی جمعیت در مجلس تصویب شد اهداف فراتر از ابزار بوده وقتی هدف بزرگتر از ابزار باشد شعار گونه می‌شود؛ یعنی تمام بودجه کشور را در بحث جوانی جمعیت ببریم باز هم کم است. اگر در یکجانشینی و مستقر شدن، بحث برنامه‌ریزی را در حوزه جمعیت لحاظ کنیم دچار بیماری‌های اجتماعی نمی‌شویم. اگر جمعیت رها شود عملاً امنیت کشور هم متزلزل خواهد شد.

پژهان با بیان اینکه دلیل کاهش فرزندآوری بحث فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است، اظهار کرد: عملاً نوع نگاه اقتصادی و فرهنگی نسبت به فرزند آوری تغییر کرده؛ یعنی انسان‌ها خودخواه شدند و بیشتر می‌خواهند در آینده سیر کنند و ذائقه‌ها و نگاه‌ها عوض شده؛ چون عقلانیت اقتصادی شکل گرفته است.

وی در مورد نقش رسانه خاطر نشان کرد: رسانه تعیین کننده در نوع رفتارها، تعداد و اندازه جمعیتی در مناطق ایران بوده و خواهد بود و در رسانه حساس سازی افکار عمومی صورت می‌گیرد و می‌تواند این اقناع، روشنگری و آگاهی را بین مردم ایجاد کند که مردم در آینده با چه دشواری‌هایی مواجه خواهند شد؛ اما رسانه‌های ما عملاً نگاه پیشگیرانه ندارند و به حاشیه رفته‌اند.

دبیر اندیشکده سلامت جمعیت و خانواده در پایان عنوان کرد: پنجره جمعیتی یک پیش فرض است و سال ۸۴ باز شده و برای هر کشوری رونق اقتصادی و پس انداز و... آورده؛ اما کشور ما به هر دلیلی نتوانست این پنجره را عملیاتی و از جوان‌ها استفاده و آن‌ها را به نیروی کار مفید تبدیل کند، پنجره به سمتی می‌رود که جمعیت ما کم می‌شود ما عملاً باید جوانان را به اشتغال، برنامه‌های آموزشی و بهداشتی مجهز کنیم.