تقاضای صنعت برای نیروی کار بالاتر از لیسانس «بسیار اندک» است

در این گزارش آمده «رشد صنعتی در اقتصاد ایران، اشتغال‌زا نبوده و تقاضای کافی برای استخدام نیروی کار ایجاد نکرده است.»

 

بر اساس آمار مرکز پژوهش‌های مجلس، بیش از ۳۰ درصد بخش اصلی شاغلان شاغلان فعال در خط تولید واحد‌های صنعتی را کارگران ساده و حدود ۳۰ درصد را هم کارگران ماهر تشکیل می‌دهند؛ هرچند در طول زمان، سهم تکنسین‌ها و مهندسان از شاغلان تولیدی افزایش یافته است.

 

در این آمار‌ها حدود ۴۰ درصد نیروی کار شاغل در صنعت تحصیلات دیپلم و حدود ۲۵ درصد کمتر از دیپلم دارند. همچنین نیروی کار با تحصیلات لیسانس بیشترین سهم را از کل شاغلان صنعتی به خود اختصاص می‌دهد.

 

مرکز پژوهش‌ها گفته بخش صنعت بیشتر نیروی کار ساده را با تحصیلات پایین جذب می‌کند و تقاضای بخش صنعت برای نیروی کار بالاتر از لیسانس بسیار اندک است.

 

در گزارش این مرکز آمده بالاترین عملکرد اشتغال‌زایی در صنعت ایران، به ۵ صنعت «تولید فرآورده‌های غذایی، تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیم تریلر، تولید منسوجات، تولید سایر فرآورده‌های معدنی غیرفلزی و تولید فرآورده‌های لاستیکی و پلاستیکی» اختصاص دارد؛ درحالیکه ساختار صنعت در ایران از نظر تولید و سرمایه‌گذاری با هدف اشتغال‌زایی تناسب ندارد، چون «عمده سرمایه‌گذاری‌ها در بخش صنعت ایران در صنایع مواد و محصولات شیمیایی و تولید فلزات پایه انجام شده» و این صنایع اشتغال‌زای در رده‌های سوم به بعد هستند.

 

بر اساس برآورد الگوی اقتصادسنجی مرکز پژوهش‌های مجلس «به‌ازای هر ۱۰ درصد افزایش در ارزش افزوده بخش صنعت (به قیمت‌های ثابت)، به‌طور متوسط ۲/۴ درصد تقاضا برای نیروی کار جدید ایجاد می‌شود.»

 

مرکز پژوهش‌های مجلس به آخرین نماگر بانک مرکزی در سه‌ماهه دوم ۱۴۰۱ استناد کرده رشد بخش صنعت و معدن در سال ۱۳۹۹، ۷/۷ درصد و در ۱۴۰۰ این رشد ۳ درصد بوده و انتظار می‌رود «تعداد شاغلان این بخش در سال ۱۳۹۹ حدوداً ۱/۸۵ درصد و در سال ۱۴۰۰ حدود ۰/۷۴ درصد اضافه شده باشد.»

 

این مرکز گفته افزایش یاد شده در شاغلان صنعتی در مقایسه با نیاز بازار کار ایران «ارقام بالایی نیست» و نشان می‌دهد ساختار صنعت در ایران در وضعیت فعلی عملکرد اشتغال‌زایی پایینی دارد.

 

همچنین عملکرد اشتغال‌زایی بخش صنعت در طول زمان کاهش یافته و به‌طور مشخص از سال ۱۳۸۸ افت محسوس داشته است.

 

مرکز پژوهش‌های مجلس توصیه کرده با تکمیل زنجیره ارزش صنایع و توسعه پایین‌دست آن(پایین‌دست صنایع شیمیایی، صنایع خودرو و قطعات خودرو و پایین‌دست صنایع معدنی فلزی و غیرفلزی) اشتغال مناسب برای کشور ایجاد شود.